భీమసేనస్తు విఖ్యాతో మహాన్తం దంష్ట్రిణం బలాత్। నిఘ్నన్నాగశతప్రాణో వనే తస్మిన్మహాబలః
ప్రముఖుడైన భీమసేనుడు, ఆ అరణ్యంలో, వంద ఏనుగుల బలం ఉన్నవాడిగా, గొప్ప దంతాలను కలిగిన జంతువులను బలవంతంగా సంహరించాడు.
మృగాణాం సవరాహాణాం మహిషాణాం మహాభుజః। వినిఘ్నంస్తత్రతత్రైవ భీమో భీమపరాక్రమః
భయంకరమైన పరాక్రమం కలిగిన, మహాబాహువు అయిన భీముడు, అక్కడ అక్కడ అడవి జంతువులను, పందులను, మేషాలను పదే పదే వధించాడు.
స మాతఙ్గశతప్రాణో మనుష్యశతవారణః। సింహశార్దూలవిక్రాన్తో వనే తస్మిన్మహాబలః
వంద ఏనుగుల బలం, వందమంది మనుషులను ఎదుర్కొనే శక్తి, సింహం, పులిలా ధైర్యం కలిగిన ఆ మహాబలుడు, ఆ అడవిలో సంచరించాడు.
వృక్షానుత్పాటయామాస తరసా వై బభఞ్జ చ। పృథివ్యాశ్చ ప్రదేశాన్వై నాదయంస్తు వనాని చ
అతను చెట్లను బలంగా పెకిలించి, విరిచాడు. తన శక్తితో భూమిని, అడవిని మార్మోగించాడు.
పర్వతాగ్రాణి వై మృద్గన్నాదయానశ్చ విజ్వరః। ప్రక్షిపన్పాదపాంశ్చాపి నాదేనాపూరయన్మహీమ్
అతడు జ్వరమేమీ లేకుండా కొండ శిఖరాలను నలిపి, చెట్లను పడగొట్టి, భూమిని గొప్ప శబ్దంతో నిండజేశాడు.
వేగేన న్యపతద్భీమో నిర్భయశ్చ పునః పునః। ఆస్ఫోటయన్క్ష్వేడయంశ్చ తలతాలాంశ్చ వాదయన్। చిరసంబద్ధదర్పస్తు భీమసేనో వనే తదా
భీముడు భయమేమీ లేకుండా వేగంగా మళ్లీ మళ్లీ ఎగిరిపడి, అడవిలో తన గర్వాన్ని చూపిస్తూ, కాలితో ముద్దలు కొడుతూ, ఊదుతూ, చేతులు చప్పట్లు కొడుతూ సంచరించాడు.
గజేనద్రాశ్చ మహాసత్వా మృగేన్ద్రాశ్చ మహాబలాః। భీమసేనస్య నాదేన వ్యముఞ్చన్త గుహా భయాత్
భీమసేనుని గర్జనతో భయపడి, గొప్ప ఏనుగులు, బలమైన సింహాలు గుహల నుంచి పారిపోయాయి.
క్వచిత్ప్రధావంస్తిష్ఠంశ్చ క్వచిచ్చోపవిశంస్తథా। మృగప్రేప్సుర్మహారౌద్రే వనే చరతి నిర్భయః
ఎప్పుడో పరుగెత్తుతూ, ఎప్పుడో నిలబడి, మరికొన్ని సార్లు కూర్చుని, అడవిలో భయమేమీ లేకుండా క్రూరమృగాలను వెతుకుతూ తిరిగాడు.
స తత్రమనుజవ్యాఘ్రో వనే వనచరోపమః। పద్భ్యామభిసమాపేదే భీమసేనో మహాబలః
అక్కడ భీమసేనుడు, మనుషులలో పులిలా, అడవిలో తిరిగే వానివలె, తన రెండు కాళ్లతో అడవిలో ముందుకు సాగాడు.
స ప్రవిష్టో మహారణ్యే నాదాన్నదతి చాద్భుతాన్। త్రాసయన్సర్వభూతాని మహాసత్వపరాక్రమః
అతడు ఆ గొప్ప అడవిలోకి ప్రవేశించి, ఆశ్చర్యకరమైన శబ్దాలు చేస్తూ, తన గొప్ప బలంతో అన్ని జీవులను భయపెట్టాడు.
తతో భీమస్య శబ్దేన భీతాః సర్పా గుహాశయాః। అతిక్రాన్తాస్తు వేగేన జగామానుసృతః శనైః। తతోఽమరవరప్రఖ్యో భీమసేనో మహాబలః
ఆ భీముని శబ్దానికి భయపడి, గుహల్లో ఉన్న పాములు వేగంగా బయటకు పరుగెత్తాయి. ఆ తరువాత అమరులలో ఉత్తముడివంటివాడైన భీమసేనుడు నెమ్మదిగా వాటి వెంట వెళ్లాడు.
స దదర్శ మహాకాయం భుజఙ్గం రోమహర్షణమ్। గిరిదుర్గే సమాపన్నం కాయేనావృత్య కన్దరమ్
అతడు ఒక గొప్ప శరీరమున్న, జుట్టు నిక్కబొడిచేలా భయంకరంగా కనిపించే, తన శరీరంతో గుహ ద్వారాన్ని మూసి, కొండ దారిలో ఉన్న ఒక పెద్ద పామును చూశాడు.
పర్వతాభోగవర్ష్మాణం భోగైశ్చన్ద్రార్కమణ్డలైః। చిత్రాఙ్గమఙ్గజైశ్చిత్రైర్హరిద్రాసదృశచ్ఛవిమ్
దాని ఆకారం కొండల వంకరలాంటిది, దాని పుట్టలు చంద్రుడు, సూర్యుడు లాంటి రంగులతో అలంకరించబడి, దాని అవయవాలు విచిత్రమైన ఆకృతులతో, దాని రంగు పసుపు లాంటి వెలుగు కలిగి ఉంది.
గుహాకారేణ వక్రేణ చతుర్దంష్ట్రేణ రాజతా। దీప్తాక్షేణాతితామ్రేణ లిహానం సృక్విణీ ముహుః
దాని శరీరం గుహలా వంకరగా, నాలుగు వెండి పళ్ళతో, ఎర్రగా మెరిసే కళ్లతో, దాని పెదవులను పదే పదే నాకుతూ ఉంది.
త్రాసనం సర్వభూతానాం కాలాన్తకయమోపమమ్। నిఃశ్వాసక్ష్వేడనాదేన భర్త్సయన్తమివ స్థితమ్
అది అన్ని జీవులకు భయంకరంగా, కాలాంతకుడివంటి రూపంలో, దాని ఊపిరి శబ్దంతో గర్జిస్తూ, బెదిరించేలా నిలబడి ఉంది.
స భీమం సహసాఽభ్యేత్య పృదాకుః క్షుధితో భృశమ్। జగ్రాహాజగరో గ్రాహో భుజయోరుభయోర్బలాత్
ఆ సమయంలో ఆకలితో ఉన్న ఆ పెద్ద పాము అకస్మాత్తుగా భీముని దగ్గరకు వచ్చి, తన రెండు పుట్టలతో అతడిని బలవంతంగా పట్టుకుంది.
తేన సంస్పృష్టగాత్రస్య భీమసేనస్య వై తదా। సంజ్ఞా ముమోహ సహసా వరదానేన తస్య హి
ఆ పాము భీమసేనుని శరీరాన్ని తాకిన వెంటనే, దాని వరప్రభావంతో భీమునికి హఠాత్తుగా స్పృహ పోయింది.
దశనాగసహస్రాణి ధారయన్తి హి యద్బలమ్। ఇద్రలం భీమసేనస్య భుజయోరసమం పరైః
పది వేల ఏనుగులకు సమానమైన బలం భీమసేనుని భుజాల్లో ఉంది; ఆ బలానికి ఇతరులు సమానులు కాదు.
స తేజస్వీ తథా తేన భుజగేన వశీకృతః। విమ్ఫురఞ్శనకైర్భీమో న శశాక విచేష్టితుమ్
అయినా కూడా, ఆ తేజోవంతుడైన భీముడు ఆ పామి వశమై, ఎంత ప్రయత్నించినా కదలలేక, తిప్పలు పడుతూ ఉండిపోయాడు.
నాగాయుతసమప్రాణః సింహస్కన్ధో మహాభుజః। గృహీతో వ్యజహాత్సత్వం వరదానవిమోహితః
పది వేల ఏనుగులకు సమానమైన ప్రాణశక్తి, సింహపు భుజాలు, గొప్ప భుజాలు కలిగిన భీముడు, ఆ పాము వరప్రభావంతో బలహీనుడై తన శక్తిని కోల్పోయాడు.
స హి ప్రయత్నమకరోత్తీవ్రమాత్మవిమోక్షణే। న చైనమశకద్వీరః కథంచిత్ప్రతిబాధితుమ్
తనను విడిపించుకోవడానికి భీముడు ఎంతగానో ప్రయత్నించినా, ఆ వీరుడు ఆ పామిని ఏ విధంగా ఎదుర్కొనలేకపోయాడు.
స భీమసేనస్తేజస్వీ తదా సర్పవశం గతః। చిన్తయామాస సర్పస్య వీర్యమత్యద్భుతం మహత్
అప్పుడు తేజస్సుతో ఉన్న భీమసేనుడు ఆ పాము వశమై, దాని ఆశ్చర్యకరమైన గొప్ప శక్తిని ఆలోచించసాగాడు.
ఉవాచ చ మహాసర్పం కామయాబ్రూహి పన్నగ। కస్త్వం భో భుజగశ్రేష్ఠ కిం మయా చ కరిష్యసి
ఆమె ఆ మహాసర్పాన్ని చూసి ఇలా అడిగింది: "నీకు కావలసినది ఏమిటో చెప్పు, ఓ పన్నగా! నువ్వెవరో చెప్పు, సర్పశ్రేష్ఠా! నన్ను పట్టుకుని నువ్వు ఏం చేయబోతున్నావో చెప్పు."
పాణ్డవో భీమసేనోఽహం ధర్మరాజాదనన్తరః। నాగాయుతసమప్రాణస్త్వయా నీతః కథం వశమ్
నేను పాండువు కుమారుడైన భీమసేనుడిని, ధర్మరాజు తరువాతి వాడిని. నా శక్తి పది వేల ఏనుగులకు సమానం. అయినా నువ్వు నన్ను ఎలా నీ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నావో చెప్పు.
సింహాః కేసరిణో వ్యాఘ్రా మహిషా వారణాస్తథా। సమాగతాశ్చ బహుశో నిహతాశ్చ మయా యుధి
సింహాలు, పులులు, చిరుతలు, గేదెలు, ఏనుగులు—ఇలాంటి ఎన్నో జంతువులు కలిసివచ్చి యుద్ధంలో నా చేతిలో పడిపోయాయి.
రాక్షసాశ్చ పిశాచాశ్చ పన్నగాశ్చ మహాబలాః। భుజవేగమశక్తా మే సోఢుం పన్నగసత్తమ
రాక్షసులు, పిశాచులు, మహాశక్తివంతమైన పాములు—ఇంతమంది నా భుజబలాన్ని తట్టుకోలేకపోయారు, ఓ పన్నగశ్రేష్ఠా!
కింను విద్యాబలం కింను వరదానమథో తవ। ఉద్యోగమపి కుర్వాణో వశగోస్మి కృతస్త్వయా
నీకు ఏదైనా విద్యా శక్తి ఉందా? లేక దేవతల వరం పొందావా? లేక నువ్వు చేసిన ప్రయత్నం వల్లా? నేను ఎంత శ్రమించినా నువ్వు నన్ను నీ వశంలోకి తెచ్చావు.
అనుత్యో విక్రమో నౄణామితి మే ధీయతే మతిః। యథేదం మే త్వయా నాగ బలం ప్రతిహతం మహత్
నువ్వు నా గొప్ప బలాన్ని అడ్డుకున్నావు కనుక, మానవుల శౌర్యం ఎంత చిన్నదో ఇప్పుడు నాకు అర్థమవుతోంది, ఓ నాగా!
ఇత్యేవంవాదినం వీరం భీమమక్లిష్టకారిణమ్। భోగేన మహతా గృహ్య సమన్తాత్పర్యవేష్టయత్
ఇలా మాట్లాడుతున్న భీముడిని, అపరాధరహితమైన కార్యాలయుడైన వీరుణ్ణి, ఆ మహాసర్పం తన గొప్ప పిండి చుట్టూ బిగించి పట్టేసింది.
నిగృహ్యైనం మహాబాహుం తతః స భుజగస్తదా। విముచ్యాస్య భుజౌ పీనావిదం వచనమబ్రవీత్
ఆ సర్పం, భీముడి బలమైన భుజాలను బిగించి, తరువాత వాటిని వదిలిపెట్టి ఇలా చెప్పింది.