అసితం చార్తిమన్తం చ సునీథం చాపి యః స్మరేత్। దివా వా యది వా రాత్రౌ నాస్య సర్పభయం భవేత్
ఎవరైనా ఆసితుడు, ఆర్తిమంతుడు, సునీతుడు అనే పేర్లను పగలు లేదా రాత్రి జ్ఞాపకం చేసుకుంటే, వారికి పాముల భయం ఉండదు.
యో జరత్కారుణా జాతో జరత్కారౌ మహావశాః। ఆస్తీకః సర్పసత్రే వః పన్నగాన్యోఽభ్యరక్షత। తం స్మరన్తం మహాభాగా న మాం హింసితుమర్హథ
పాములారా! జరత్కారువు, మహాశక్తి కలిగిన జరత్కారువు నుండి పుట్టిన ఆస్తీకుడు, పాములయాగంలో మిమ్మల్ని రక్షించాడు. అతన్ని జ్ఞాపకం చేసేవారిని మీరు హానిచేయకూడదు, మహాభాగులారా!
సర్పాపసర్ప భద్రం తే గచ్ఛ సర్ప మహావిష। జనేమేజయస్య యజ్ఞాన్తే ఆస్తీకవచనం స్మర
పామా, వెనక్కు పో, నీకు మంగళం కలగాలి. ఓ మహావిషపామా, వెళ్ళిపో. జనమేజయుడి యజ్ఞాంతంలో ఆస్తీకుని మాటలు జ్ఞాపకం పెట్టుకో.
ఆస్తీకస్య వచః శ్రుత్వా యః సర్పో న నివర్తతే। శతధా భిద్యతే మూర్ధా శింశవృక్షఫలం యథా
ఆస్తీకుని మాటలు విన్న తర్వాత కూడా ఏ పాము వెనక్కు పోకపోతే, దాని తల శింశపా చెట్టు ఫలం లాగ విభజించబడుతుంది.
స ఏవముక్తస్తు తదా ద్విజేన్ద్రః సమాగతైస్తైర్భుజగేన్ద్రముఖ్యైః। సంప్రాప్య ప్రీతిం విపులాం మహాత్మా తతో మనో గమనాయాథ దధ్రే
అంతటా కూడిన ప్రధాన పాములు ఇలా అన్నాక, ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు ఎంతో సంతృప్తితో, తన మనసును వెళ్ళిపోవడానికి సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
ఇత్యేవం నాగరాజోఽథ నాగానాం మధ్యగస్తదా। ఉక్త్వా సహైవ తైః సర్పైః స్వమేవ భవనం యయౌ
అప్పుడు నాగరాజు, పాముల మధ్యలో ఇలా చెప్పి, ఆ పాములతో కలిసి తన ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు.
మోక్షయిత్వా తు భుజగాన్సర్పసత్రాద్ద్విజోత్తమః। జగామ కాలే ధర్మాత్మా దిష్టాన్తం పుత్రపౌత్రవాన్
పాములను పాములయాగం నుండి విముక్తి చేసి, ఆ ధర్మాత్ముడు, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు, తన కుమారులు, మనవళ్ళతో కలిసి కాలక్రమంలో పరమపదాన్ని చేరాడు.
ఇత్యాఖ్యానం మయాస్తీకం యథావత్తవ కీర్తితమ్। యత్కీర్తయిత్వా సర్పేభ్యో న భయం విద్యతే క్వచిత్
ఇలా ఆస్తీకుని కథను నీకు యథావిధిగా వివరించాను. దీన్ని చదువుతే ఎక్కడా పాముల భయం ఉండదు.
యథా కథితవాన్బ్రహ్మన్ప్రమతిః పూర్వజస్తవ। పుత్రాయ రురవే ప్రీతః పృచ్ఛతే భార్గవోత్తమ
భార్గవశ్రేష్ఠుడా! నీ పూర్వజుడు ప్రమతి తన కుమారుడు రురువుకు అడిగినప్పుడు సంతోషంగా చెప్పినట్లే, నేను నీకు ఇదే కథను వివరించాను.
యద్వాక్యం శ్రుతవాంశ్చాహం తథా చ కథితం మయా। ఆస్తీకస్య కవేర్విప్ర శ్రీమచ్చరితమాదితః
బ్రాహ్మణా! నేను విన్నదాన్ని యథాతథంగా చెప్పాను. ఆస్తీకుడు మహర్షి యొక్క మహిమాన్వితమైన కథను మొదటి నుండి వివరించాను.
యన్మాం త్వం పృష్టవాన్బ్రహ్మఞ్శ్రుత్వా డుణ్డుభభాషితమ్। వ్యేతు తే సుమహద్బ్రహ్మన్కౌతూహలమరిన్దమ
బ్రహ్మన్, నీవు నాకు అడిగినది, డుండుభుడు చెప్పిన మాటలు విని, నీ గొప్ప ఆసక్తి తొలగిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను, శత్రువులను జయించినవాడా.
శ్రుత్వా ధర్మిష్ఠమాఖ్యానమాస్తీకం పుణ్యవర్ధనమ్। `సర్వపాపవినిర్ముక్తో దీర్ఘమాయురవాప్నుయాత్
ఆస్తీకుని ధర్మమయమైన, పుణ్యాన్ని పెంచే కథను వినినవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు, దీర్ఘాయువు పొందుతాడు.
భృగువంశాత్ప్రభృత్యేవ త్వయా మే కీర్తితం మహత్। ఆఖ్యానమఖిలం తాత సౌతే ప్రీతోఽస్మితేన తే
భృగువంశం నుండి మొదలుకొని నీవు నాకు గొప్ప కథను వివరంగా చెప్పావు, సౌతే, నీ కథనంతో నేను సంతోషించాను.
ప్రక్ష్యామి చైవ భూయస్త్వాం యథావత్సూతనన్దన। యాః కథా వ్యాససంపన్నాస్తాశ్చ భూయో విచక్ష్వ మే
సూతపుత్రుడా, నేను మళ్లీ నిన్ను ప్రశ్నించబోతున్నాను. వ్యాసుడు రచించిన కథలు ఏవైతే ఉన్నయో, అవన్నీ మళ్లీ నాకు వివరంగా చెప్పు.
తస్మిన్పరమదుష్పారే సర్పసత్రే మహాత్మనామ్। కర్మాన్తరేషు యజ్ఞస్య సదస్యానాం తథాఽధ్వరే
ఆ మహాత్ములైనవారి అత్యంత కఠినమైన సర్పయాగంలో, యజ్ఞంలో జరిగే ఇతర కర్మల్లో, సభ్యుల మధ్య,
యా బభూవుః కథాశ్చిత్రా యేష్వర్థేషు యథాతథమ్। త్వత్త ఇచ్ఛామహే శ్రోతుం సౌతే త్వం వై ప్రచక్ష్వ నః
అక్కడ ఏవేవో అద్భుతమైన కథలు ఏ విషయాల్లో పుట్టాయో, అవన్నీ నీ నుండి వినాలని మేము కోరుతున్నాము, సౌతే, దయచేసి మాకు చెప్పు.
కర్మాన్తరేష్వకథయన్ద్విజా వేదాశ్రయాః కథాః। వ్యాసస్త్వకథయచ్చిత్రమాఖ్యానం భారతం మహత్
ఆ కర్మల్లో ద్విజులు వేదాల ఆధారంగా కథలు చెప్పారు; కాని వ్యాసుడు అద్భుతమైన, గొప్ప భారతకథను వివరంగా చెప్పాడు.
మహాభారతమాఖ్యానం పాణ్డవానాం యశస్కరమ్। జనమేజయేన పృష్టః సన్కృష్ణద్వైపాయనస్తదా
పాండవులకు కీర్తిని తెచ్చే మహాభారతకథను, జనమేజయుడు అడిగినప్పుడు కృష్ణద్వైపాయనుడు అప్పట్లో వివరంగా చెప్పాడు.
శ్రావయామాస విధివత్తదా కర్మాన్తరే తు సః। తామహం విధివత్పుణ్యాం శ్రోతుమిచ్ఛామి వై కథామ్
అప్పుడు ఆయన యజ్ఞంలో ఆ కథను విధిగా వినిపించాడు; ఆ పుణ్యమైన కథను నేను సక్రమంగా వినాలని కోరుతున్నాను.
మనఃసాగరసంభూతాం మహర్షేర్భావితాత్మనః। కథయస్వ సతాం శ్రేష్ఠ సర్వరత్నమయీమిమామ్
పరిశుద్ధాత్ముడైన మహర్షి మనస్సు సముద్రం నుండి పుట్టిన, అన్ని రత్నాలతో నిండిన ఈ కథను, సద్గుణులలో శ్రేష్ఠుడా, నువ్వు మాకు వివరంగా చెప్పు.
హన్త తే కథయిష్యామి మహదాఖ్యానముత్తమమ్। కృష్ణద్వైపాయనమతం మహాభారతమాదితః
శ్రద్ధగా విను, నేను నీకు గొప్ప, ఉత్తమమైన కథను, కృష్ణద్వైపాయనుడు చెప్పిన విధంగా, మొదటి నుండి వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
శృణు సర్వమశేషేణ కథ్యమానం మయా ద్విజ। శంసితుం తన్మహాన్హర్షో మమాపీహ ప్రవర్తతే
ద్విజుడా, నేను చెప్పబోయే ఈ కథను పూర్తిగా విను; దాన్ని వివరించడంలో నాకు కూడా ఎంతో ఆనందం కలుగుతోంది.
శ్రుత్వా తు సర్పసత్రాయ దీక్షితం జనమేజయమ్। అభ్యగచ్ఛదృషిర్విద్వాన్కృష్ణద్వైపాయనస్తదా
సర్పయాగానికి జనమేజయుడు దీక్ష తీసుకున్నాడని విని, అప్పుడు పండితుడైన కృష్ణద్వైపాయన మహర్షి అతని వద్దకు వచ్చాడు.
జనయామాస యం కాలీ శక్తేః పుత్రాత్పరాశరాత్। కన్యైవ యమునాద్వీపే పాణ్డవానాం పితామహమ్
శక్తిపుత్రుడైన పరాశరుని నుండి, యమునా ద్వీపంలో కన్యరూపంలో కలి కనుగొన్నవాడు, పాండవుల పితామహుడు.
జాతమాత్రశ్చ యః సద్య ఇష్ట్యా దేహమవీవృధత్। వేదాంశ్చాధిజగే సాఙ్గన్సేతిహాసాన్మహాయశాః
ఆయన పుట్టిన వెంటనే యజ్ఞంతో తన శరీరాన్ని పెంచుకున్నాడు; వేదాలను అన్ని శాఖలతో పాటు, ఇతిహాసాలను కూడా సంపూర్ణంగా నేర్చుకున్నాడు, గొప్ప కీర్తి పొందాడు.
యం నాతి తపసా కశ్చిన్న వేదాధ్యయనేన చ। న వ్రతైర్నోపవాసైశ్చ న ప్రసూత్యా న మన్యునా
తపస్సుతో గానీ, వేదాభ్యాసంతో గానీ, వ్రతాలతో గానీ, ఉపవాసాలతో గానీ, జన్మతో గానీ, కోపంతో గానీ, ఎవరూ అతడిని చేరలేరు.
వివ్యాసైకం చతుర్ధా యో వేదం వేదవిదాం వరః। పరావరజ్ఞో బ్రహ్మర్షిః కవిః సత్యవ్రతః శుచిః
వేదాలను బాగా తెలిసినవాడు, ఒక్క వేదాన్ని నలుగుగా విభజించినవాడు, పరాపరాలను తెలిసిన బ్రహ్మర్షి, కవి, సత్యవ్రతుడు, పవిత్రుడు.
యః పాణ్డుం ధృతరాష్ట్రం చ విదురం చాప్యజీజనత్। శన్తనోః సంతతిం తన్వన్పుణ్యకీర్తిర్మహాయశాః
ఆయనే పాండు, ధృతరాష్ట్రుడు, విదురుడు అనే ముగ్గురిని పుట్టించాడు; శంతనువు వంశాన్ని విస్తరించినవాడు, పుణ్యకీర్తి, మహా యశస్సు కలవాడు.
జనమేజయస్య రాజర్షేః స మహాత్మా సదస్తథా। వివేశ సహితః శిష్యైర్వేదవేదాఙ్గపారగైః
ఆ మహాత్ముడు, వేదాలు, వేదాంగాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్న తన శిష్యులతో కలిసి, జనమేజయ మహారాజు సభలో ప్రవేశించాడు.
తత్ర రాజానమాసీనం దదర్శ జనమేజయమ్। వృతం సదస్యైర్బహుభిర్దేవైరివ పురన్దరమ్
అక్కడ జనమేజయుడు రాజు, అనేక మంది సభాస్యులతో చుట్టుముట్టబడి, దేవతల్లో ఇంద్రుడు ఎలా ఉంటాడో అలా కూర్చున్నాడు.