తథా రౌద్రాస్త్రనిష్పిష్టాన్దివ్యాభరణభూషితాన్। నిశామ్య పరమం హర్షమగమద్దేవసారథిః
దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడిన వారిని రౌద్రాస్త్రంతో నాశనం చేయబడినవారిగా చూసి, దేవతల రథసారధి పరమానందంతో నిండిపోయాడు.
తదసహ్యం కృతం కర్మ దేవైరపి దురాసదమ్। దృష్ట్వా మాం పూజయామాస మాతలిః శక్రసారథిః
దేవతలకైనా దాటి చేయలేని ఆ కార్యాన్ని నేను చేసినట్లు చూసి, శక్రుని రథసారధి అయిన మాతలి నన్ను ఘనంగా సత్కరించాడు.
ఉచాచ వచనం చేదంప్రీయమాణః కృతాఞ్జలిః। `హతాంస్తాన్దానవాన్దృష్ట్వా మయా సఙ్ఖ్యే సహస్రశః
ఆనందంతో చేతులు జోడించి మాతలి ఇలా అన్నాడు: 'యుద్ధంలో నువ్వు వేలాది దానవులను సంహరించిన దృశ్యం చూసి—'
సురాసురైరసహ్యం హి కర్మ యత్సాధితం త్వయా। న హ్యేతత్సంయుగే కర్తుమపి శక్తః సురేశ్వరః। `ధ్రువం ధనఞ్జయ ప్రీతస్త్వయి శక్రః పురార్దన
'దేవతలు, అసురులు కూడా చేయలేని ఈ కార్యాన్ని నువ్వు సాధించావు. యుద్ధంలో ఇదంతా దేవేంద్రుడికైనా సాధ్యం కాదు. నిశ్చయంగా, ఓ ధనంజయ, నగర సంహారకుడైన ఇంద్రుడు నీపై సంతోషంగా ఉన్నాడు.'
సురాసురైరవధ్యం హి పురమేతత్ఖగం మహత్। త్వయా విమథితం వీర స్వవీర్యతపసో బలాత్
'దేవతలు, అసురులకు కూడా జయించలేని ఈ పక్షిరూపమైన మహా నగరాన్ని నీవు నీ స్వశక్తి, తపస్సుతో ధ్వంసం చేశావు, ఓ వీరా!'
విద్వస్తే ఖపురే తస్మిన్దానవేషు హతేషు చ। వినదన్త్యః స్త్రియః సర్వా నిష్పేతుర్నగరాద్బహిః
ఆ ఆకాశనగరం నాశనం అయి, దానవులు చనిపోయిన తర్వాత, అందులోని స్త్రీలు ఏడుస్తూ నగరంనుంచి బయటకు వచ్చారు.
ప్రకీర్ణకేశ్యో వ్యథితాః కురర్య ఇవ దుఃఖితాః। పేతుః పుత్రాన్పితృన్భ్రాతౄఞ్శోచమానా మహీతలే
వాళ్ల జుట్టు విరబూసి, మనసు కలవరంతో, దుఃఖంలో ఉన్న పక్షిణిలా, కుమారులు, తండ్రులు, అన్నదమ్ములను వదిలి భూమిపై పడిపోతూ విలపించారు.
రుదత్యో దీనకణ్ఠ్యస్తు నినదన్త్యో హతేశ్వరాః। ఉరాంసి పాణిభిర్ఘ్నన్త్యో విస్రస్తస్రగ్విభూషణాః
వాళ్లు బలహీనమైన స్వరంతో ఏడుస్తూ, తమ ప్రభువులు చనిపోయారని విలపిస్తూ, చేతులతో వక్షస్సు కొడుతూ, పూలహారాలు, ఆభరణాలు జారిపడిపోయాయి.
తచ్ఛోకయుక్తమశ్రీకం దుఃఖదైన్యసమాహతమ్। న బభౌ దానవపురం హతత్విట్కం హతేశ్వరమ్
ఆ దానవుల నగరం దుఃఖంతో నిండిపోయి, కాంతి లేక, దుఃఖం, దైన్యంతో మునిగిపోయి, నాయకులు చనిపోవడంతో అందం కోల్పోయింది.
గన్ధర్వనగరాకారం హృతనాగమివ హ్రదమ్। శుష్కవృక్షమివారణ్యమదృశ్యమభవత్పురమ్
గంధర్వ నగరంలా కనిపించే ఆ నగరం, నాగాలు లేని సరస్సు లాగా, ఎండిపోయిన చెట్లతో అడవి లాగా, కనబడకుండా పోయింది.
మాం తు సంహృష్టమనసం క్షిప్రం మాతలిరానయత్। దేవరాజస్య భవనం కృతకర్మాణమాహవాత్
ఆ యుద్ధంలో నా కార్యం పూర్తయిన ఆనందంతో ఉన్న నన్ను మాతలి త్వరగా దేవరాజు నివాసానికి తీసుకెళ్లాడు.
హిరణ్యపురముత్సృజ్య నిహత్య చ మహాసురాన్। నివాతకవచాంశ్చైవ తతోఽహంశక్రమాగమమ్
హిరణ్యపురాన్ని వదిలి, మహాసురులను, నివాతకవచులను సంహరించి, తరువాత నేను శక్రుని వద్దకు వెళ్లాను.
మమ కర్మ చ దేవేన్ద్రం మాతలిర్విస్తరేణ తత్। సర్వం విశ్రావయామాస యథాభూతం మహాద్యుతే
మాతలి, మహాతేజస్వి, నా చేసిన కార్యాలను అన్నీ యథావిధిగా దేవేంద్రునికి వివరంగా చెప్పాడు.
హిరణ్యపురఘాతం చ మాయానాం చ నివారణమ్। నివాతకవచానాం చ వధం సఙ్ఖ్యే మహౌజసామ్। `కాలకేయవధం చైవ అద్భుతం రోమహర్షణమ్
హిరణ్యపురం నాశనం, మాయావిద్వాంసులు ఓడిపోవడం, మహాబలశాలి నివాతకవచులు యుద్ధంలో చనిపోవడం, కాలకేయుల సంహారం వంటి ఆశ్చర్యకరమైన ఘటనలను వివరించాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా భగవాన్ప్రీతః సహస్రాక్షః పురందరః। మరుద్భిః సహితః శ్రీమాన్సాధుసాధ్విత్యథాబ్రవీత్। `పరిష్వజ్య చ మాం ప్రేమ్ణా మూర్ధ్ని చాఘ్రాయ సస్మితమ్
అది విని, సహస్రాక్షుడు, పూరందరుడు, ఆనందంతో, మరుత్ దేవతలతో కలిసి 'బహుశా! బహుశా!' అని ప్రశంసిస్తూ, ప్రేమతో నన్ను ఆలింగనం చేసి, నవ్వుతూ నా తలని ముద్దాడాడు.
తతో మాం దేవరాజో వై సమాశ్వాస్య పునః పునః। అబ్రవీద్విబుధైః సార్ధమిదం సమధురం వచః
తర్వాత దేవరాజు, నన్ను పునఃపునః ఆదరంగా ధైర్యపరిచి, అమరులతో కలిసి ఎంతో మధురంగా ఇలా అన్నాడు.
అతిదేవాసురం కర్మ కృతమేవ త్వయా రణే। గుర్వర్థశ్చ కృతః పార్థ మహాశత్రూన్ఘ్నతా మమ
పార్థా, నీవు యుద్ధంలో దేవతలకన్నా, అసురులకన్నా గొప్ప కార్యాలు చేశావు. నా కోసం నా గొప్ప శత్రువులను సంహరించడం ద్వారా గురువు పట్ల చేయవలసిన విధిని నీవు నెరవేర్చావు.
ఏవమేవ సదా భావ్యం స్థిరేణాజౌ ధనంజయ। అసంమూఢేన చాస్త్రాణాం కర్తవ్యం ప్రతిపాదనమ్
ధనంజయా, నీవు యుద్ధంలో ఎప్పుడూ ధైర్యంగా, స్థిరంగా ఉండాలి. మనస్సు తడబడకుండా ఆయుధాల విద్యను పూర్తిగా నేర్చుకోవాలి.
అవిషహ్యో రణే హి త్వం దేవదానవరాక్షసైః। సయక్షాసురగన్ధర్వైః సపక్షిగణపన్నగైః
నీవు యుద్ధంలో దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులు, యక్షులు, గంధర్వులు, పక్షులు, పాములు — వీళ్లందరికీ కూడా జయించలేని వాడవు.
వసుధాం చాపి కౌన్తేయ త్వద్బాహుబలనిర్జితామ్। పాలయిష్యతి ధర్మాత్మా కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః
కౌంతేయా, నీ బలంతో జయించిన ఈ భూమిని నీ అన్న యుధిష్ఠిరుడు, ధర్మమూర్తి, పాలించనున్నాడు.
తతో మామివిశ్వస్తం సంరూఢశరవిక్షతమ్। దేవరాజోఽనుగృహ్యేదం కాలే వచనమబ్రవీత్
అప్పుడు నేను గాయాలతో అలసిపోయి, నమ్మకంగా నిలబడి ఉన్నప్పుడు, దేవేంద్రుడు నా మీద అనుగ్రహంతో సమయానుసారంగా ఇలా అన్నాడు.
దివ్యాన్యస్త్రాణి సర్వాణి త్వయి తిష్ఠన్తి భారత। న త్వాఽభిభవితుం శక్తో మానుషో భువి కశ్చన
భారత వంశజా, నీ వద్ద అన్ని దివ్యాయుధాలు ఉన్నాయి. భూమిపై ఏ మనిషికీ నిన్ను ఓడించడం సాధ్యం కాదు.
భీష్మో ద్రోణః కృపః కర్ణః శకునిః సహ రాజభిః। సంగ్రామస్థస్య తే పుత్ర కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు, కర్ణుడు, శకుని, ఇతర రాజులతో కూడి యుద్ధంలో నీ ఎదుట నిలబడ్డా, వాళ్లెవ్వరూ నీ శక్తికి పదహారవ భాగం కూడా సాటివారు కావు.
ఇదం చ మే తనుత్రాణం ప్రాయచ్ఛన్మఘవాన్ప్రభుః। అభేద్యం కవచం దివ్యం స్రజం చైవ హిరణ్మయీమ్
అందులోను, ఇంద్రుడు నాకు ఈ దివ్యమైన, చీలనీయని కవచాన్ని, బంగారు హారాన్ని కూడా ఇచ్చాడు.
దేవదత్తం చ మే శఙ్ఖం దేవః ప్రాదాన్మహారవమ్। దివ్యం చేదం కిరీటం మే స్వయమిన్ద్రో యుయోజ హ
దేవుడు నాకు గొప్ప శబ్దమిచ్చే దేవదత్తం శంఖాన్ని ఇచ్చాడు. ఈ దివ్యమైన కిరీటాన్ని కూడా స్వయంగా ఇంద్రుడే నా తలపై పెట్టాడు.
తతో దివ్యాని వస్త్రాణి దివ్యాన్యాభరణాని చ। ప్రాదాచ్ఛక్రో మమైతాని రుచిరాణి బృహన్తి చ
ఆ తరువాత శక్రుడు నాకు ఈ దివ్య వస్త్రాలు, అందమైన గొప్ప ఆభరణాలు కూడా ఇచ్చాడు.
ఏవం సంపూజితస్తత్రసుఖమస్మ్యుషితో నృప। ఇన్ద్రస్ భవనే పుణ్యే గన్ధర్వశిశుభిః సహ
అక్కడ నేను గౌరవించబడుతూ, గంధర్వుల పిల్లలతో కలిసి, ఇంద్రుని పవిత్ర భవనంలో సంతోషంగా నివసించాను.
తతో మామబ్రవీచ్ఛక్రః ప్రీతిమానమరైః సహ। సమయోఽర్జున గన్తుం తే భ్రాతరో హి స్మరన్తి తే
తర్వాత శక్రుడు, దేవతలతో కలిసి సంతోషంగా నాతో ఇలా అన్నాడు: 'అర్జునా, ఇప్పుడు నీవు వెళ్లాల్సిన సమయం వచ్చింది. నీ అన్నదమ్ములు నిన్ను గుర్తు చేసుకుంటున్నారు.'
ఏవమిన్ద్రస్య భవనే పఞ్చవర్షాణి భారత। ఉషితాని మయా రాజన్స్మరతా ద్యూతజం కలిమ్
ఇలా, భారత వంశజా, నేను ఐదు సంవత్సరాలు ఇంద్రుని భవనంలో ఉండి, ఎప్పుడూ జూదం వల్ల జరిగిన దురదృష్టాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ గడిపాను.
తతో భవన్తమద్రాక్షం భ్రాతృభిః పరివారితమ్। గన్ధమాదనమాసాద్య పర్వతస్యాస్య మూర్ధని
తర్వాత నేను ఈ గంధమాదన పర్వత శిఖరాన్ని చేరుకుని, నిన్ను నీ అన్నదమ్ములతో కలిసి చూశాను.