తే యుద్ధే సంన్యవర్తన్త సముద్రస్య యథోర్మయః। నేమే శక్యా మానుషేణ యుద్ధేనేతి ప్రచిన్త్య తత్
ఆ యుద్ధంలో వారు సముద్రపు అలలవలె వెనక్కు తగ్గారు; మానవుల యుద్ధంతో వీరిని ఓడించలేమని గ్రహించారు.
తతోఽహమానుపూర్వ్యేణ దివ్యాన్యస్త్రాణ్యయోజయమ్
అప్పుడే నేను వరుసగా దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించాను.
తతస్తాని సహస్రాణఇ రథినాం చిత్రయోధినామ్। అస్త్రాణి మమ దివ్యాని ప్రత్యఘ్నఞ్ఛనకైరివ
అప్పుడు ఆ వేలాది రథయోధులు, అనేక విధాల యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగి, నా దివ్యాస్త్రాలను ఎంతో సులభంగా ఎదుర్కొన్నారు.
రథమార్గాన్విచిత్రాంస్తే విచరన్తో మహాబలాః। ప్రత్యదృశ్యన్త సంగ్రామే శతశోఽథ సహస్రశః
ఆ మహాబలులు, రథ మార్గాల్లో విభిన్నంగా సంచరిస్తూ, యుద్ధంలో వందలాది, వేలాది మంది కనబడుతున్నారు.
విచిత్రముకుటాపీడా విచిత్రకవచధ్వజాః। విచిత్రాభరణాశ్చైవ మమ ప్రీతికరాఽభవన్
విచిత్రమైన కిరీటాలు, అద్భుతమైన కవచాలు, ధ్వజాలు, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వారు, నాకు చూడటానికి ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించారు.
అహం తుశరవర్షైస్తానస్త్రప్రచుదితై రణే। నాశక్రువం పీడయితుం తే తు మాం ప్రత్యపీడయన్
నేను యుద్ధంలో ఆయుధ శక్తితో కూడిన బాణ వర్షాలతో వారిని దాడి చేసినా, వారిని బాధించలేకపోయాను; వారు మాత్రం నన్ను గట్టిగా ముట్టుకున్నారు.
తైః పీడ్యమానో బహుభిః కృతాస్త్రైః కుశలైర్యుధి। వ్యథితోస్మి మహాయుద్ధే భయం చాగాన్మహన్మమ
అనేకమంది నైపుణ్యం కలిగిన యోధులు ఆయుధాలతో నన్ను ముట్టడించగా, ఆ మహాయుద్ధంలో నేను బాధపడి, నాకు గొప్ప భయం కలిగింది.
తతోహం పరమాయత్తో మాతలిం పరిపృష్టవాన్
అప్పుడు నేను పూర్తిగా ఆపదలో ఉండగా, మాతళిని అడిగాను.
కిమేతే మమ బాణౌఘైర్దివ్యాస్త్రప్రతిమన్త్రితైః। న వధ్యన్తే మహాఘోరైస్తత్త్వమాఖ్యాహి పృచ్ఛతః
ఈ భయంకరులు, నా దివ్యాస్త్ర మంత్రబలంతో కూడిన బాణాల వర్షాలతో ఎందుకు చనిపోవడం లేదు? నేను అడుగుతున్నాను, నిజాన్ని చెప్పు.
స మామువాచ పర్యాప్తస్త్వమేషాం భరతర్షభ। తానుద్దిశ్యాథ మర్మాణి ప్రతిఘాతం తదాచర
అప్పుడు అతను ఇలా అన్నాడు: "ఓ భారత వంశ శ్రేష్ఠా! వీరిని ఎదుర్కొనడానికి నీవే సరిపోతావు. ఇప్పుడు వారి ప్రాణస్థానాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దెబ్బ కొట్టు."
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు రాజేనద్రసంప్రహృష్టస్తమూచివాన్। నివర్తయ రథం శీఘ్రం పశ్య చైతాన్నిపాతితాన్
ఇది విని ఇంద్రుడు ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు: "రథాన్ని త్వరగా తిరిగి తీసుకెళ్ళు, వీళ్ళంతా పడిపోయిన దృశ్యాన్ని చూడు."
ఏవముక్తో రథం తత్ర మాతలిః పర్యవర్తయత్
ఇలా చెప్పగానే మాతలి అక్కడే రథాన్ని తిప్పాడు.
తతో మత్వా రణే భగ్నం దానవాః ప్రతిహర్షితాః। విచుక్రుశుర్మహారాజ స్వరేణ మహతా ముహుః
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో ఓడిపోయామని భావించిన దానవులు, మహారాజా, పెద్ద గొంతులతో మళ్లీ మళ్లీ అరవసాగారు.
అభగ్నః కైశ్చిదప్యేష పాణ్డవో రణమూర్ధని। అస్మాభిః సమరే భగ్న ఇత్యేవం సంఘశస్తదా
కొంతమంది ఇలా అన్నారు: "ఈ పాండవుడు యుద్ధంలో ఓడిపోలేదు. నిజానికి మనమే యుద్ధంలో ఓడిపోయాం," అని ఆ సమూహం అప్పట్లో చెప్పుకుంది.
తతోహం దేవదేవాయ రుద్రాయావ్యక్తమూర్తయే। ప్రయతః ప్రణతో భూత్వా నమస్కృత్య మహాత్మనే'। యత్తద్రౌద్రమితి ఖ్యాతం సర్వామిత్రవినాశనమ్
అప్పుడే నేను భక్తితో దేవతల దేవుడైన, రూపం కనిపించని మహాత్ముడైన రుద్రుని ముందు నమస్కరించి వందనం చేశాను. అన్ని శత్రువులను నాశనం చేసే ఆ ఘోరమైన ఆయుధాన్ని కోరాను.
యత్తద్రౌద్రమితి ఖ్యాతం సర్వామిత్రవినాశనమ్। `మహత్పాశుపతం దివ్యం సర్వలోకనమస్కృతమ్
అన్ని శత్రువులను నాశనం చేసే ఆ భయంకరమైన ఆయుధమే, అన్ని లోకాలు పూజించే గొప్ప దివ్యమైన పాశుపతాస్త్రం.
తతోఽపశ్యం త్రిశిరసం పురుషం నవలోచనమ్। త్రిముఖం షఙ్భుజం దీప్తమర్కజ్వలనమూర్ధజమ్। లేలిహానైర్మహానాగైః కృతచిహ్నమమిత్రహన్
తర్వాత నేను మూడు తలలు, తొమ్మిది కళ్ళు, మూడు ముఖాలు, ఆరు చేతులు కలిగి, సూర్యుడిలా మెరిసే జుట్టుతో, గొప్ప పాములతో అలంకరించబడి ఉన్న శత్రువులను సంహరించే పురుషుడిని చూశాను.
విభీస్తతస్తదస్త్రం తు ఘోరం రౌద్రం సనాతనమ్। దృష్ట్వా గాణ్డీవసంయోగమానీయ భరతర్షభ
ఆ భయంకరమైన, శాశ్వతమైన రౌద్రాస్త్రాన్ని చూసి, దాన్ని గాండీవానికి కలిపాను, ఓ భరతవంశశిరోమణీ!
నమస్కృత్వా త్రినేత్రాయ శర్వాయామితతేజసే। ముక్తవాన్దానవేన్ద్రాణాం పరాభావాయ భారత
మూడు కళ్ళు కలిగి అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న శర్వునికి నమస్కరించి, దానవుల అధిపతులను ఓడించేందుకు ఆ ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాను, ఓ భారతా!
ముక్తమాత్రే తతస్తస్మిన్రూపాణ్యాసన్సహస్రశః। మృగాణామథ సింహానాం వ్యాగ్రాణాం చ విశాంపతే
ఆ ఆయుధాన్ని ప్రయోగించిన వెంటనే, వేలాది రూపాల్లో జింకలు, సింహాలు, పులులు కనిపించాయి, ఓ రాజాధిరాజా!
ఋక్షాణాం మహిషాణాం చ పన్నగానాం తథా గవామ్। శరభాణాం గజానాం చ వానరాణాం చ సఙ్ఘశః। ఋషభాణాం వరాహాణాం మార్జారాణాం తథైవ చ
అదే విధంగా ఎద్దులు, మేకలు, పాములు, ఆవులు, శరభాలు, ఏనుగులు, కోతుల గుంపులు, ఎద్దులు, పంది, పిల్లులు కూడా కనిపించాయి.
సాలావృకాణాం ప్రేతానాం భురుణ్డానాం చ సర్వశః। గృధ్రాణాం గరుడానాం చ చమరాణాం తథైవ చ
సాల వృక్కులు, ప్రేతాలు, భురుండాలు, గద్దలు, గరుడులు, చమరాలు అన్నీ రకాలు కూడా కనిపించాయి.
దేవానాం చ ఋషీణాం రచ గన్ధర్వాణాం చ సర్వశః। పిశాచానాం సయక్షాణాం తథైవ చ సురద్విషామ్
దేవతలు, ఋషులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, యక్షులు, అలాగే దేవతలకు శత్రువుల రూపాలు కూడా కనిపించాయి.
గుహ్యకానాం చ సంగ్రామే నైర్ఋతానాం తథైవ చ। ఝషాణాం గజవక్రాణాములూకానాం తథైవ చ
సంగ్రామంలో గుహ్యకులు, నైరుతులు, చేపలు, గజవక్రులు, గుడ్లగూబలు కూడా కనిపించాయి.
మీనవాజిసరూపాణాం నానాశస్త్రాసిపాణినామ్। తథైవ యాతుధానానాం గదాముద్గరధారిణామ్
చేపలు, కుదిరాళ్లు వంటి రూపాలు, వివిధ ఆయుధాలు, ఖడ్గాలు పట్టినవారు, అలాగే గదలు, ముద్గరాలు పట్టిన యాతుధానుల రూపాలు కూడా కనిపించాయి.
ఏతైస్చాన్యైశ్చ బహుభిర్నానారూపధరైస్తదా। సర్వమాసీజ్జగద్వ్యాప్తం తస్మిన్నస్త్రే విసర్జితే
ఇంకా అనేక రూపాలు ధరించిన ఇతరులు కూడా కనిపించగా, ఆ ఆయుధాన్ని ప్రయోగించినప్పుడు మొత్తం ప్రపంచం ఆ రూపాలతో నిండిపోయింది.
త్రిశిరోభిశ్చతుర్దంష్ట్రైశ్చతురాస్యైశ్చతుర్భుజైః। అనేకరూపసంయుక్తైర్మాంసమేదోవసాస్తిభిః
మూడు తలలు, నాలుగు పళ్ళు, నాలుగు ముఖాలు, నాలుగు చేతులు, అనేక రూపాలు, మాంసం, ఎముక, మజ్జ, కొవ్వుతో కూడినవారు కనిపించారు.
అభీక్ష్ణం వధ్యమానాస్తే దానవా యే సమాగతాః। అర్కజ్వలనతేజోభిర్వజ్రాశనిసమప్రభైః
అక్కడ చేరిన దానవులు, సూర్యుడు, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో, వజ్రం, మెరుపు లాంటి ప్రకాశంతో, మళ్లీ మళ్లీ నశించిపోతూ ఉండిపోయారు.
అద్రిసారమయైశ్చాన్యైర్బాణైరపి నిబర్హణైః। న్యహనం దానవాన్సర్వాన్ముహూర్తేనైవ భారత
పర్వత శిఖరాల్లా గట్టి ఉన్న ఇతర బాణాలతో నేను ఆ దానవులను క్షణంలోనే సంహరించాను, ఓ భారతా!
గాణ్డీవాస్త్రప్రణున్నాంస్తాన్గతాసూన్నభసశ్చ్యుతాన్। దృష్ట్వాఽహం ప్రాణమం భూయస్త్రిపురఘ్నాయ వేధసే
గాండీవాస్త్ర బలంతో ఆ ప్రాణం లేని దేహాలు ఆకాశం నుంచి పడిపోతూ చూసి, మళ్లీ త్రిపుర సంహారుడైన దేవతను నమస్కరించాను.