తే వధ్యమానా దైతేయాః పురమాస్థాయ తత్పునః। ఖముత్పేతుః సనగరా మాయామాస్థాయ దానవీమ్
అలా దైత్యులు చనిపోతుండగా, వారు మళ్లీ తమ నగరంలోకి వెళ్లి, దానవ మాయను ఆశ్రయించి, ఆ నగరంతో కలిసి ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయారు.
తతోఽహం శరవర్షేణ మహతా కురునన్దన। మార్గమావృత్య దైత్యానాం గతిం చైషామవారయమ్
తర్వాత, ఓ కురువంశశిరోమణీ, నేను గొప్ప బాణవర్షంతో దైత్యుల దారిని మూసివేసి, వారి పారిపోవడాన్ని అడ్డుకున్నాను.
తత్పురం ఖచరం దివ్యం కామగం దివ్యవర్చసమ్। దైతేయైర్వరదానేన ధార్యతే స్మ యథాసుఖమ్
ఆ ఆకాశంలో సంచరించే, కోరినది కలిగించే, దివ్య కాంతితో మెరిసే ఆ నగరాన్ని, దైత్యులు వరప్రసాదంతో ఎంతో సులభంగా పరిపాలించేవారు.
అన్తర్భూమౌ నిపతతి పునరూర్ధ్వం ప్రతిష్ఠతే। పునస్తిర్యక్ ప్రయాత్యాశు పునరప్సు నిమజ్జతి
ఆ నగరం ఒక్కసారిగా భూమిలోకి మునిగి, మళ్లీ పైకి ఎగిరేది; వేగంగా పక్కకు పోయేది, మరలా నీళ్లలోకి మునిగిపోవడం జరుగుతుండేది.
అమరావతిసంకాశం తత్పురం కామగం మహత్। అహమస్త్రైర్బహువిధైః ప్రత్యగృహ్ణాం పరంతప
అమరావతికి సమానంగా, కోరినట్లు సంచరించే ఆ మహా నగరాన్ని, శత్రువులకు భయంకరుడనైన నేను, అనేక ఆయుధాలతో ఎదుర్కొన్నాను.
తతోఽహం శరజాలేన దివ్యాస్త్రనుదితేన చ। వ్యగృహ్ణాం సహ దైతేయైస్తత్పురం పురుషర్షభ
అప్పుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, నేను దైత్యులతో కలిసి, బాణాల వర్షం మరియు దివ్యాస్త్రాలతో ఆ నగరాన్ని ముట్టడి చేశాను.
విక్షత చాయసైర్బాణైర్మత్ప్రయుక్తైరజిహ్మగైః। మహీమభ్యపతద్రాజన్ప్రభగ్నం పురమాసురమ్
నా నేరుగా ప్రయాణించే ఇనుప బాణాలతో దెబ్బతిన్న ఆ అసురుల నగరం, ఓ రాజా, పూర్తిగా ధ్వంసమై భూమిపై పడిపోయింది.
తే వధ్యమానా మద్బాణైర్వజ్రవేగైరయస్మయైః। పర్యభ్రమన్త వై రాజన్నసురాః కాలచోదితాః
నా ఇనుప బాణాలు, వజ్ర వేగంతో వారిని తాకడంతో, కాలచక్రం చేత నడిపించబడిన అసురులు, ఓ రాజా, అక్కడక్కడా తిరుగుతూ తికమకపడ్డారు.
తతో మాతలిరారుహ్యపురస్తాన్నిపతన్నివ। మహీమవాతరత్క్షిప్రం రథేనాదిత్యవర్చసా
అప్పుడు మాతళి, ముందుగా కనిపిస్తూ, సూర్యుడి కాంతిలా మెరిసే తన రథంతో వేగంగా భూమిపైకి దిగాడు.
తతో రథసహస్రాణి షష్టిస్తేషామమర్షిణామ్। యుయుత్సూనాం మయా సార్ధం పర్యవర్తన్త భారత। తాన్యహం నిశితైర్బాణైర్వ్యధమం గార్ధ్రరాజితైః
ఆ సమయంలో, ఓ భారతా, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఆ కోపంతో ఉన్న యోధులలో అరవై వేల రథాలు నన్ను ఎదుర్కొనడానికి వచ్చాయి; వాటిని నేను గద్దరాజు పక్షుల రెక్కలతో అలంకరించిన పదునైన బాణాలతో ఛేదించాను.
తే యుద్ధే సంన్యవర్తన్త సముద్రస్య యథోర్మయః। నేమే శక్యా మానుషేణ యుద్ధేనేతి ప్రచిన్త్య తత్
ఆ యుద్ధంలో వారు సముద్రపు అలలవలె వెనక్కు తగ్గారు; మానవుల యుద్ధంతో వీరిని ఓడించలేమని గ్రహించారు.
తతోఽహమానుపూర్వ్యేణ దివ్యాన్యస్త్రాణ్యయోజయమ్
అప్పుడే నేను వరుసగా దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించాను.
తతస్తాని సహస్రాణఇ రథినాం చిత్రయోధినామ్। అస్త్రాణి మమ దివ్యాని ప్రత్యఘ్నఞ్ఛనకైరివ
అప్పుడు ఆ వేలాది రథయోధులు, అనేక విధాల యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగి, నా దివ్యాస్త్రాలను ఎంతో సులభంగా ఎదుర్కొన్నారు.
రథమార్గాన్విచిత్రాంస్తే విచరన్తో మహాబలాః। ప్రత్యదృశ్యన్త సంగ్రామే శతశోఽథ సహస్రశః
ఆ మహాబలులు, రథ మార్గాల్లో విభిన్నంగా సంచరిస్తూ, యుద్ధంలో వందలాది, వేలాది మంది కనబడుతున్నారు.
విచిత్రముకుటాపీడా విచిత్రకవచధ్వజాః। విచిత్రాభరణాశ్చైవ మమ ప్రీతికరాఽభవన్
విచిత్రమైన కిరీటాలు, అద్భుతమైన కవచాలు, ధ్వజాలు, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వారు, నాకు చూడటానికి ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించారు.
అహం తుశరవర్షైస్తానస్త్రప్రచుదితై రణే। నాశక్రువం పీడయితుం తే తు మాం ప్రత్యపీడయన్
నేను యుద్ధంలో ఆయుధ శక్తితో కూడిన బాణ వర్షాలతో వారిని దాడి చేసినా, వారిని బాధించలేకపోయాను; వారు మాత్రం నన్ను గట్టిగా ముట్టుకున్నారు.
తైః పీడ్యమానో బహుభిః కృతాస్త్రైః కుశలైర్యుధి। వ్యథితోస్మి మహాయుద్ధే భయం చాగాన్మహన్మమ
అనేకమంది నైపుణ్యం కలిగిన యోధులు ఆయుధాలతో నన్ను ముట్టడించగా, ఆ మహాయుద్ధంలో నేను బాధపడి, నాకు గొప్ప భయం కలిగింది.
తతోహం పరమాయత్తో మాతలిం పరిపృష్టవాన్
అప్పుడు నేను పూర్తిగా ఆపదలో ఉండగా, మాతళిని అడిగాను.
కిమేతే మమ బాణౌఘైర్దివ్యాస్త్రప్రతిమన్త్రితైః। న వధ్యన్తే మహాఘోరైస్తత్త్వమాఖ్యాహి పృచ్ఛతః
ఈ భయంకరులు, నా దివ్యాస్త్ర మంత్రబలంతో కూడిన బాణాల వర్షాలతో ఎందుకు చనిపోవడం లేదు? నేను అడుగుతున్నాను, నిజాన్ని చెప్పు.
స మామువాచ పర్యాప్తస్త్వమేషాం భరతర్షభ। తానుద్దిశ్యాథ మర్మాణి ప్రతిఘాతం తదాచర
అప్పుడు అతను ఇలా అన్నాడు: "ఓ భారత వంశ శ్రేష్ఠా! వీరిని ఎదుర్కొనడానికి నీవే సరిపోతావు. ఇప్పుడు వారి ప్రాణస్థానాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దెబ్బ కొట్టు."
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు రాజేనద్రసంప్రహృష్టస్తమూచివాన్। నివర్తయ రథం శీఘ్రం పశ్య చైతాన్నిపాతితాన్
ఇది విని ఇంద్రుడు ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు: "రథాన్ని త్వరగా తిరిగి తీసుకెళ్ళు, వీళ్ళంతా పడిపోయిన దృశ్యాన్ని చూడు."
ఏవముక్తో రథం తత్ర మాతలిః పర్యవర్తయత్
ఇలా చెప్పగానే మాతలి అక్కడే రథాన్ని తిప్పాడు.
తతో మత్వా రణే భగ్నం దానవాః ప్రతిహర్షితాః। విచుక్రుశుర్మహారాజ స్వరేణ మహతా ముహుః
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో ఓడిపోయామని భావించిన దానవులు, మహారాజా, పెద్ద గొంతులతో మళ్లీ మళ్లీ అరవసాగారు.
అభగ్నః కైశ్చిదప్యేష పాణ్డవో రణమూర్ధని। అస్మాభిః సమరే భగ్న ఇత్యేవం సంఘశస్తదా
కొంతమంది ఇలా అన్నారు: "ఈ పాండవుడు యుద్ధంలో ఓడిపోలేదు. నిజానికి మనమే యుద్ధంలో ఓడిపోయాం," అని ఆ సమూహం అప్పట్లో చెప్పుకుంది.
తతోహం దేవదేవాయ రుద్రాయావ్యక్తమూర్తయే। ప్రయతః ప్రణతో భూత్వా నమస్కృత్య మహాత్మనే'। యత్తద్రౌద్రమితి ఖ్యాతం సర్వామిత్రవినాశనమ్
అప్పుడే నేను భక్తితో దేవతల దేవుడైన, రూపం కనిపించని మహాత్ముడైన రుద్రుని ముందు నమస్కరించి వందనం చేశాను. అన్ని శత్రువులను నాశనం చేసే ఆ ఘోరమైన ఆయుధాన్ని కోరాను.
యత్తద్రౌద్రమితి ఖ్యాతం సర్వామిత్రవినాశనమ్। `మహత్పాశుపతం దివ్యం సర్వలోకనమస్కృతమ్
అన్ని శత్రువులను నాశనం చేసే ఆ భయంకరమైన ఆయుధమే, అన్ని లోకాలు పూజించే గొప్ప దివ్యమైన పాశుపతాస్త్రం.
తతోఽపశ్యం త్రిశిరసం పురుషం నవలోచనమ్। త్రిముఖం షఙ్భుజం దీప్తమర్కజ్వలనమూర్ధజమ్। లేలిహానైర్మహానాగైః కృతచిహ్నమమిత్రహన్
తర్వాత నేను మూడు తలలు, తొమ్మిది కళ్ళు, మూడు ముఖాలు, ఆరు చేతులు కలిగి, సూర్యుడిలా మెరిసే జుట్టుతో, గొప్ప పాములతో అలంకరించబడి ఉన్న శత్రువులను సంహరించే పురుషుడిని చూశాను.
విభీస్తతస్తదస్త్రం తు ఘోరం రౌద్రం సనాతనమ్। దృష్ట్వా గాణ్డీవసంయోగమానీయ భరతర్షభ
ఆ భయంకరమైన, శాశ్వతమైన రౌద్రాస్త్రాన్ని చూసి, దాన్ని గాండీవానికి కలిపాను, ఓ భరతవంశశిరోమణీ!
నమస్కృత్వా త్రినేత్రాయ శర్వాయామితతేజసే। ముక్తవాన్దానవేన్ద్రాణాం పరాభావాయ భారత
మూడు కళ్ళు కలిగి అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న శర్వునికి నమస్కరించి, దానవుల అధిపతులను ఓడించేందుకు ఆ ఆయుధాన్ని ప్రయోగించాను, ఓ భారతా!
ముక్తమాత్రే తతస్తస్మిన్రూపాణ్యాసన్సహస్రశః। మృగాణామథ సింహానాం వ్యాగ్రాణాం చ విశాంపతే
ఆ ఆయుధాన్ని ప్రయోగించిన వెంటనే, వేలాది రూపాల్లో జింకలు, సింహాలు, పులులు కనిపించాయి, ఓ రాజాధిరాజా!