దేవరాజః సహస్రాక్షస్త్వాం దిదృక్షతి భారత। ఇత్యుక్తోఽహం మాతలినా గిరిమామన్త్ర్య శైశిరమ్
'భారతా, సహస్రనేత్రుడైన దేవేంద్రుడు నిన్ను చూడాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాడు' అని మాతళి చెప్పగా, నేను శైశిర పర్వతాన్ని నమస్కరించాను.
ప్రదక్షిణముపావృత్య సమారోహం రథోత్తమమ్। చోదయామాస స హయాన్మనోమారుతరంహసః
దానిని ప్రదక్షిణగా చేసి, నేను ఆ ఉత్తమ రథంపై ఎక్కాను. మాతళి, మనస్సు మరియు గాలి వేగంతో పరుగెత్తే అశ్వాలను పరుగెత్తించాడు.
[మాతలిర్హయతత్త్వజ్ఞో యథావద్భూరిదక్షిణః। అవైక్షత చ మే వక్రృంస్తితస్యాథ ససారథిః। తథా భ్రాన్తే రథే రాజన్విస్మితశ్చేదమబ్రవీత్
అశ్వాల గుణాన్ని బాగా తెలిసిన, చాకచక్యుడైన మాతళి, నేను ఎలా నిలబడి ఉన్నానో గమనించాడు. ఆ రథం కదులుతుండగా, ఆశ్చర్యంతో రథసారథి ఇలా అన్నాడు:
అత్యద్భుతమిదం త్వద్యవిచిత్రం ప్రతిభాతి మే। యదాస్థితో రథం దివ్యం పదాన్న చలితః పదమ్ ।।]
'ఈ రోజు ఇది నాకు ఎంతో ఆశ్చర్యంగా, అద్భుతంగా అనిపిస్తోంది. నీవు ఈ దివ్య రథంపై నిలబడి ఉన్నా, నీ పాదం ఒక్క అడుగు కూడా కదలలేదు.'
దేవరాజోఽపిహి మయా నిత్యమత్రోపలక్షితః। విచలన్ప్రథమోత్పాతే హయానాం భరతర్షభ
'భారతర్షభా, ఇక్కడ అశ్వాలు మొదటి దూకుడు వేస్తే, దేవేంద్రుడు ఎప్పుడూ కదులుతూ నేను చూశాను.'
త్వం పునః స్థిత ఏవాత్రరథే భ్రాన్తే కురూద్వహ। అతిశక్రమిదం సర్వం తవేతి ప్రతిభాతి మే
'కాని, కురు వంశ శిరోమణి, ఈ రథం ఎంత వేగంగా పోయినా, నీవు అచంచలంగా నిలబడి ఉన్నావు. ఇది అన్నీ శక్రునికన్నా మించిందని నాకు అనిపిస్తోంది.'
ఇత్యుక్త్వాఽఽకాశమావిశ్య మాతలిర్విబుధాలయాన్। దర్శయామాస మే రాజన్విమానాని చ భారత
ఇలా చెప్పి మాతళి ఆకాశంలోకి ప్రవేశించి, రాజా, నాకు దేవతల నివాసాలను, వారి విమానాలను చూపించాడు.
[స రథో హరిభిర్యుక్తో హ్యూర్ధ్వమాచక్రమే తతః। ఋషయో దేవతాశ్చైవ పూజయన్తి నరోత్తమ
ఆ హరివాహనాలతో కూడిన రథం పైకి ఎగసింది. అప్పుడు మునులు, దేవతలు నిన్ను పూజించారు, నరోత్తమా.
తతః కామగమాఁల్లోకానపశ్యం వై సురర్షిణామ్। గన్ధర్వాప్సరసాం చైవ ప్రభావమమితౌజసామ్ ।।]
తర్వాత నేను ఇష్టానుసారంగా చేరగలిగే దేవర్షుల లోకాలను, అపారమైన ప్రభావంతో ఉన్న గంధర్వులు, అప్సరసల మహిమను చూశాను.
నన్దనాదీని దేవానాం వనాన్యుపవనాని చ। దర్శయామాస మే శీఘ్రం మాతలిః శక్రసారథిః
శక్రుని రథసారథి మాతళి, నందనవనం సహా దేవతల వనాలు, ఉపవనాలను నాకు వేగంగా చూపించాడు.
తతః శక్రస్య భవనమపశ్యభమరావతీమ్। దివ్యైః కామఫలైర్వృక్షై రత్నైశ్చ సమలంకృతామ్
తర్వాత నేను అమరావతిని చూశాను. అది శక్రుని నివాసం. అక్కడ దివ్యమైన ఫలాలతో ఉన్న వృక్షాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
న తాం భాసయతే సూర్యో న శీతోష్ణే న చ క్లమః। న బాధతే తత్రరజస్తత్రాస్తి న జరా నృప
అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించడు, వేడి లేదా చలి ఉండదు, అలసట లేదు. అక్కడ ధూళి బాధించదు, వృద్ధాప్యం కూడా ఉండదు, రాజా.
న తత్రశోకో దైన్యం వా వైవర్ణ్యం చోపలక్ష్యతే। దివౌకసాం మహారాజ న గ్లానిరరిమర్దన। న క్రోధలోభౌ తత్రాస్తామశుబం వా విశాంపతే
అక్కడ, ఓ రాజా, దేవతలలో ఎవరికీ దుఃఖం, నిరాశ, ముఖంలో వాడుదనమూ కనిపించవు. ఓ శత్రువులను జయించే వాడా, అలసట, కోపం, లోభం, లేదా ఏదైనా అపశకునం అక్కడ ఉండదు.
నిత్యం తుష్టాశ్ తే రాజన్ప్రాణినః సురవేశ్మని। నిత్యపుష్పఫలాస్తత్ర పాదపా హరితచ్ఛదాః
అక్కడ, ఓ రాజా, దేవతల గృహంలో ఉన్న ప్రాణులు ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటారు. అక్కడి చెట్లు ఎల్లప్పుడూ పచ్చగా, పుష్పాలు, పండ్లతో నిండిపోతుంటాయి.
పుష్కరిణ్యశ్చ వివిధాః పద్మసౌగన్ధికాయుతాః। శీతస్తత్రవవౌ వాయుః సుగన్ధో వీజతే శుభః
అక్కడ రకరకాల సరస్సులు, పద్మాలు, సౌగంధిక పువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. అక్కడ చల్లని, సువాసనతో కూడిన శుభ్రమైన గాలి వీచుతూ ఉంటుంది.
సర్వరత్నవిచిత్రా చ భూమిః పుష్పవిభూషితా। మృగద్విజాశ్చ బహవో రుచిరా మధురస్వరాః। విమానగామినశ్చాత్రదృశ్యన్తే బహవోఽమరాః
అక్కడ భూమి అన్ని రకాల రత్నాలతో మెరిసిపోతూ, పుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. అనేక అందమైన జంతువులు, మధురమైన స్వరంతో పాడే పక్షులు కనిపిస్తాయి. అలాగే, అనేక అమరులు విమానాలలో సంచరిస్తూ కనిపిస్తారు.
తతోఽపశ్యం వసూన్రుద్రాన్సాధ్యాంశ్చ సమరుద్గణాన్। ఆదిత్యానశ్వినౌ చైవ తాన్సర్వాన్ప్రత్యపూజయమ్
ఆ తరువాత నేను వసువులను, రుద్రులను, సాధ్యులను, మరుత్ గణాలతో పాటు, ఆదిత్యులను, అశ్వినీ దేవతలను చూశాను. వారందరినీ నేను గౌరవంగా నమస్కరించాను.
తే మాం వీర్యేణ యశసా తేజసా చ బలేన చ। అస్త్రైశ్చాప్యన్వజానన్త సంగ్రామే విజయేన చ
వారు నా శౌర్యం, కీర్తి, తేజస్సు, బలం, ఆయుధ విద్య, యుద్ధ విజయాల వల్ల నన్ను గుర్తించారు.
ప్రవిశ్య తాం పురీం దివ్యాం దేవగన్ధర్వపూజితామ్। దేవరాజం సహస్రాక్షముపాతిష్ఠం కృతాఞ్జలిః
ఆ దివ్య నగరంలోకి ప్రవేశించి, దేవతలు, గంధర్వులు పూజించే ఆ స్థలంలో, నేను చేతులు జోడించి సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రుని దగ్గరకు వెళ్లాను.
దదావర్ధాసనం ప్రీతః శక్రో మే దదతాంవరః। బహుమానాచ్చ గాత్రాణి పస్పర్శ మమ వాసవః
ఆ సమయంలో, వరదాత అయిన శక్రుడు సంతోషంతో నాకు గౌరవాసనం ఇచ్చాడు. ఎంతో గౌరవంతో వాసవుడు నా అవయవాలను తాకాడు.
తత్రాహం దేవగన్ధర్వైః సహితో భూరిదక్షిణైః। అస్త్రార్తమవసం స్వర్గే శిక్షాణోఽస్త్రాణి భారత
అక్కడ నేను దేవతలు, గంధర్వులతో కలిసి, వారు ఎంతో దానం చేసే వారు, కావున స్వర్గంలో ఉండి, కావలసిన ఆయుధ విద్యలు నేర్చుకున్నాను, ఓ భారత.
విశ్వావసోశ్చ వై పుత్రశ్చిత్రసేనోఽభవత్సఖా। స చ గాన్ధర్వమఖిలం గ్రాహయామాస మాం నృప
విశ్వావసువు కుమారుడు చిత్రసేనుడు నాకు స్నేహితుడయ్యాడు. అతడు నాకు గంధర్వ విద్య అంతటినీ నేర్పాడు, ఓ రాజా.
తత్రాహమవసం రాజన్గృహీతాస్త్రః సుపూజితః। సుఖం శక్రస్ భవనే సర్వకామసమన్వితః
అక్కడ, ఓ రాజా, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడై, ఎంతో గౌరవం పొందుతూ, శక్రుని మందిరంలో అన్ని కోరికలు తీరుతూ సుఖంగా ఉండాను.
శృణ్వన్వై గీతశబ్దం చ తూర్యశబ్దం చ పుష్కలమ్। పశ్యంశ్చాప్సరసః శ్రేష్ఠా నృత్యన్తీర్భరతర్షభ
అక్కడ నేను పాటల ధ్వని, వాద్యాల గానాన్ని వినుతూ, అగ్రగణ్యమైన అప్సరసలు నృత్యం చేయడాన్ని చూస్తూ ఆనందించాను, ఓ భారత వంశ శిరోమణీ.
తత్సర్వమనవజ్ఞాయ తథ్యం విజ్ఞాయ భారత। అత్యర్థం ప్రతిగృహ్యాహమస్త్రేష్వేవ వ్యవస్థితః
ఆ అన్నిటినీ తక్కువగా చూడకుండా, నిజంగా గ్రహించి, నేను ఆయుధ విద్యలో పూర్తిగా నిమగ్నమయ్యాను, ఓ భారత.
తతోఽతుష్యత్సహస్రాక్షస్తేన కామేన మే విభుః। ఏవం మే వసతో రాజన్నేష కాలోఽత్యగాద్దివి
అప్పుడు సహస్రాక్షుడు నా భక్తికి ఎంతో సంతోషపడ్డాడు. అలా నేను స్వర్గంలో గడిపిన కాలం ముగిసింది, ఓ రాజా.
కృతాస్త్రమతివిశ్వస్తమథ మాం హరివాహనః। రసంస్పృశ్య మూర్ధ్ని పాణిబ్యామిదం వచనమబ్రవీత్
ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడై, ధైర్యంగా ఉన్న నాకు, చక్రాన్ని ధరించిన వాడు తన చేతులతో నా తలని తాకి ఇలా అన్నాడు.
న త్వమద్య యుధా జేతుం శక్యః సురగణైరపి। కిం పునర్మానుషే లోకే మానుషైరకృతాత్మభిః
ఈ రోజు నిన్ను యుద్ధంలో దేవతలే గెలవలేరు. మరి మానవ లోకంలో, మనుషులలో, మనస్సు నియంత్రించుకోని వారెవరు నిన్ను గెలవగలరు?
అప్రమేయోఽప్రధృష్యశ్చ యుద్ధేష్వప్రతిమస్తథా। `అజేయస్త్వం హి సఙ్గ్రామే సర్వైరపిసురాసురైః
నీవు కొలవలేని వాడవు, ఓడించలేని వాడవు, యుద్ధంలో సమానుడు లేని వాడవు. దేవతలు, అసురులు కలిసి వచ్చినా నిన్ను యుద్ధంలో ఓడించలేరు.
అథాబ్రవీత్పునర్దేవః సంప్రహృష్టతనూరుహః। అస్త్రయుద్ధే సమో వీర న తే కశ్చిద్భవిష్యతి
ఆ తరువాత ఆ దేవుడు, ఆనందంతో ఒళ్ళు రోమాంచితుడై, మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'ఓ వీరా, ఆయుధ యుద్ధంలో నీకు సమానుడు ఎవ్వరూ ఉండరు.'