అభివాదయమానం తం మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ పాణ్డవమ్। హర్షగద్గదయా వాచా ప్రహృష్టోఽర్జునమబ్రవీత్
అర్జునుడు నమస్కరించగా, రాజు ఆనందంతో అతన్ని ఆలింగనం చేసి, తలపై ముద్దిచ్చి, ఆనందంతో వాక్యం పలికాడు.
కథమర్జున కాలోఽయం స్వర్గే రవ్యతిగతస్తవ। కథం చాస్త్రాణ్యవాప్తాని దేవరాజశ్చ తోషితః
అర్జునా, నీకు స్వర్గంలో గడిపిన కాలం ఎలా గడిచింది? ఆయుధాలు ఎలా సంపాదించావు? దేవేంద్రుడు ఎలా సంతోషపడ్డాడు?
సమ్యగ్వా తే గృహీతాని కచ్చిదస్త్రాణి పాణ్డవ। కచ్చిత్సురాధిపః ప్రీతో రుద్రశ్చాస్త్రాణ్యదాత్తవ
పాండవా, ఆయుధాలు నీవు సరిగా పొందావా? దేవతాధిపతి సంతోషపడ్డాడా? రుద్రుడు నీకు ఆయుధాలు ఇచ్చాడా?
యథా దృష్టశ్చ తే శక్రో భగవాన్వా పినాకధృత్। యథైవాస్త్రాణ్యవాప్తాని యథైవారాధితాశ్చ తే
నీవు శక్రుని, పినాకధారి భగవంతుడిని ఎలా చూశావో, ఆయుధాలు ఎలా పొందావో, వారిని ఎలా పూజించావో వివరంగా చెప్పు.
యథోక్తవాంస్త్వాం భగవాఞ్శతక్రతురరిందమ। కృతప్రియస్త్వయాఽస్మీతి తస్య తే కిం ప్రియం కృతమ్
శతక్రతువు నీవు చేసిన దేనికి సంతోషపడ్డాడని చెప్పాడుగా, శత్రువులను జయించేవాడా, అతడిని నీవు ఏ పని చేసి సంతోషపరిచావో చెప్పు.
ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం విస్తరేణ మహాద్యుతే। యథా తుష్టో మహాదేవో దేవరాజస్తథాఽనఘ
మహాతేజస్వీ, మహాదేవుడు, దేవేంద్రుడు నీవు చేసిన దేనికి సంతోషపడ్డారో, ఆ సంగతిని నేను పూర్తిగా వినాలనుకుంటున్నాను.
యచ్చాపి వజ్రపాణేస్తు ప్రియం కృతమరిందమ। ఏతదాఖ్యాహి మే సర్వమఖిలేన ధనంజయ
వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడిని నీవు ఏ పని చేసి సంతోషపరిచావో, దానిని పూర్తిగా నాకు వివరంగా చెప్పు ధనంజయా.
శృణు హన్త మహారాజ విధినా యేన దృష్టవాన్। శతక్రతుమహం దేవం భగవన్తం చ శంకరమ్
మహారాజా, నేను శతక్రతువును, భగవంతుడైన శంకరుని ఎలా దర్శించానో, ఆ విధానాన్ని విను.
విద్యామధీత్య తాం రాజంస్త్వయోక్తామరిమర్దన। భవతా చ సమాదిష్టస్తపసే ప్రస్థితో వనమ్
నీవు చెప్పిన జ్ఞానాన్ని నేర్చుకుని, నీవు ఆదేశించిన ప్రకారం, నేను తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్లాను.
భృగుతున్దమథో గత్వా కామ్యకాదాస్థితస్తపః। ఏకరాత్రోషితః కంచిదపశ్యం బ్రాహ్మణం పథి
కామ్యక అరణ్యాన్ని వదిలి భృగుతుండానికి వెళ్లి తపస్సు చేస్తూ, ఒక రాత్రి అక్కడ ఉండగా, మార్గంలో ఒక బ్రాహ్మణుడిని చూశాను.
స మామపృచ్ఛత్కౌన్తేయ క్వాసి గన్తా బ్రవీహి మే। తస్మా అవితథం సర్వమబ్రవం కురునన్దన
ఆ బ్రాహ్మణుడు, 'కుంతీ కుమారుడా, నీవెక్కడికి వెళ్తున్నావు? నాకు చెప్పు' అన్నాడు. కురువంశానందుడా, నేను అతనికి నిజంగా అన్నీ చెప్పాను.
స తథ్యం మమ తచ్ఛ్రుత్వా బ్రాహ్మణో రాజసత్తమ। అపూజయత మాం రాజన్ప్రీతిమాంశ్చాభవన్మయి
నా మాటలు విన్న ఆ బ్రాహ్మణుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నన్ను గౌరవించి, నాపట్ల అనురాగంతో ఉన్నాడు.
తతో మామబ్రవీత్ప్రీతస్తప ఆతిష్ఠ భారత। తపస్వీ నచిరేణ త్వం ద్రక్ష్యసే విబుధాధిషమ్
ఆ సమయంలో అతడు సంతోషంతో నన్ను ఇలా అన్నాడు: 'భారత వంశజా, నీవు తపస్సు చేయు. తపస్సు చేసినవాడవై, త్వరలోనే దేవతల అధిపతిని దర్శించగలవు.'
తతోఽహం వచనాత్తస్య గిరిమారుహ్య శైశిరమ్। తపోఽతప్యం మహారాజ మాసం మూలఫలాశనః
ఆయన మాటలు విని, మహారాజా, నేను శిశిర పర్వతాన్ని ఎక్కి, ఒక నెల రోజుల పాటు మూలికలు, పండ్లు తింటూ తపస్సు చేశాను.
ద్వితీయశ్చాపి మే మాసో జలం భక్షయతో గతః। నిరాహారస్తృతీయేఽథ మాసే పాణ్డవనన్దన
రెండవ నెలలో నేను కేవలం నీళ్లు మాత్రమే తాగుతూ గడిపాను. మూడవ నెలలో, పాండవుల ఆనందమూ, నేను ఏ ఆహారం లేకుండా ఉండిపోయాను.
ఊర్ధ్వబాహుశ్చతుర్థం తు మాసమస్మి స్థితస్తదా। న చ మే హీయతే ప్రాణస్తదద్భుతమివాభవత్
నాలుగవ నెలలో నా చేతులను పైకి ఎత్తి నిలబడి తపస్సు చేశాను. అయినా నా ప్రాణం తగ్గలేదు. అది నిజంగా ఆశ్చర్యంగా అనిపించింది.
పఞ్చమే త్వథ సంప్రాప్తే ప్రథమే దివసే గతే। వరాహసంస్థితం భూతం మత్సమీపం సమాగమత్
ఐదవ నెల మొదటి రోజు పూర్తయ్యాక, గొప్ప వరాహ రూపంలో ఉన్న ఒక భూతం నా దగ్గరికి వచ్చింది.
నిఘ్నన్ప్రోథేన పృథివీం విలిఖంశ్చరణైరపి। సంమార్జఞ్జఠరేణోర్వీం వివర్తంశ్చ ముహుర్ముహుః
అది తన ముక్కుతో భూమిని త్రొక్కుతూ, కాళ్లతో త్రవ్వుతూ, పొట్టతో నేలను తుడిచిపోస్తూ, తిరిగి తిరిగి చుట్టూ తిరిగింది.
అను తస్యాపరం భూతం మహత్కైరాతసంస్థితమ్। ధనుర్బాణాసిమత్ప్రాప్తం స్త్రీగణానుగతం తదా
ఆ తరువాత, గొప్ప కైరాత రూపంలో, ధనుస్సు, బాణాలు, ఖడ్గం ధరించిన మరో మహా భూతం, స్త్రీల సమూహంతో కూడి అక్కడికి వచ్చింది.
తతోఽహం ధనురాదాయ తథాఽక్షయ్యే మహేషుధీ। అతాడయం శరేణాథ తద్భూతం రోమహర్షణమ్
అప్పుడు నేను నా అక్షయ ధనుస్సును తీసుకుని, ఆ భయంకరమైన భూతాన్ని ఒక బాణంతో తాకాను.
యుపత్తం కిరాతస్తు వికృష్య బలవద్ధనుః। అభ్యాజఘ్నే దృఢతరం కమ్పయన్నివ మేదినీమ్
ఆ కైరాతుడు తన బాణమంచాన్ని కట్టుకుని, బలమైన ధనుస్సును లాగి, భూమిని కంపించేటట్లు బలంగా నన్ను బాణంతో ఎదురుదాడి చేశాడు.
సతు మామబ్రవీద్రాజన్మమ పూర్వపరిగ్రహః। మృగయాధర్మముత్సృజ్య కిమర్థం తాడితస్త్వయా
అప్పుడు అతడు నన్ను ఇలా అడిగాడు: 'రాజా, ఇది నా మునుపటి హక్కు. వేట నియమాన్ని వదిలేసి నీవు నన్ను ఎందుకు కొట్టావు?'
ఏష తే నిశితైర్బాణైర్దర్పం హన్మి స్థిరో భవ। సంఘర్షవాన్మహాకాయస్తతో మామభ్యధావత
'ఈ పదునైన బాణాలతో నీ అహంకారాన్ని నేనిప్పుడు నాశనం చేస్తాను. ధైర్యంగా నిలబడు!' అని ఆ గొప్ప శరీరదారుడు, గొడవకారుడు నాపై దూకాడు.
తతో గిరిమివాత్యర్థమావృణోన్మాం మహాశరైః। తం చాహం శరవర్షేణ మహతా సమవాకిరమ్
తర్వాత అతడు పర్వతంలా నా మీద మహా బాణాలతో కప్పేశాడు. నేను కూడా అతనిపై గొప్ప బాణవర్షాన్ని కురిపించాను.
తతః శరైర్దీప్తముఖైర్యన్త్రితైరను యన్త్రితైః। ప్రత్యవిధ్యమహం తం తు వజ్రైరివ శిలోచ్చయమ్
తర్వాత, అగ్నిలా మండే పదునైన బాణాలతో, నేను అతనిని వరుసగా కొట్టాను. అది వజ్రాలతో పర్వతాన్ని కొట్టినట్లుగా అనిపించింది.
తస్య తచ్ఛతధా రూపమభవచ్చ సహస్రధా। తాని చాస్య శరీరాణి శరైరహమతాడయమ్
అప్పుడు అతని రూపం నూరుపాట్లు, వెయ్యిపాట్లు అయింది. ఆ శరీరాలన్నింటినీ నేను నా బాణాలతో తాకాను.
పునస్తాని శరీరాణి ఏకీభూతాని భారత। అదృశ్యన్త మహారాజ తాన్యహం వ్యధమం పునః
ఆ శరీరాలు మళ్లీ ఒక్కటిగా మారి కనబడకుండా పోయాయి, మహారాజా. వాటిని నేను మళ్లీ బాణాలతో కొట్టాను.
అణుర్బృహచ్ఛిరా భూత్వా బృహచ్చాణుశిరాః పునః। ఏకీభూతస్తదా రాజన్సోఽభ్యవర్తత మాం యుధి
అతడు చిన్నదై పెద్ద తలతో, మళ్లీ పెద్దదై చిన్న తలతో మారి, ఒక్కటిగా అయ్యి యుద్ధంలో నాపై దూసుకొచ్చాడు.
యదాఽభిభవితుం బాణైర్న చ శక్నోమి తం రణే। తతో మహాస్త్రమాతిష్ఠం వాయవ్యం భరతర్షభ
యుద్ధంలో బాణాలతో అతడిని జయించలేకపోయినప్పుడు, భారత వంశశ్రేష్ఠా, నేను వాయవ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను.
న చైనమశకం హన్తుం తదద్భుతమివాభవత్। తస్మిన్ప్రతిహతే చాస్త్రే విస్మయో మే మహానభూత్
అయినా నేను అతడిని సంహరించలేకపోయాను. అది నిజంగా అద్భుతంగా అనిపించింది. ఆ ఆయుధాన్ని అతడు అడ్డుకున్నప్పుడు నాకు గొప్ప ఆశ్చర్యం కలిగింది.