ఏతే వాసుకిజా నాగాః ప్రవిష్టా హవ్యవాహనే। అన్యే చ బహవో విప్ర తథా వై కులసంభవాః। ప్రదీప్తాగ్నౌ హుతాఃసర్వే ఘోరరూపా మహాబలాః
వీరు వాసుకి వంశానికి చెందిన పాములు, యజ్ఞాగ్నిలో ప్రవేశించారు. ఇంకా ఆ వంశంలో జన్మించిన అనేక మంది, భయంకరమైన రూపాలతో, గొప్ప బలంతో ఉన్న పాములు కూడా అగ్నికి ఆహుతి అయ్యారు.
తక్షకస్య కులే జాతాన్ప్రవక్ష్యామి నిబోధ తాన్। పుచ్ఛాణ్డకో మణ్డలకః పిణ్డసేక్తా రభేణకః
ఇప్పుడు తక్షక వంశంలో జన్మించిన పాముల పేర్లు చెబుతాను, విను: పుచ్ఛండకుడు, మండలకుడు, పిండసేక్తుడు, రభేనకుడు.
ఉచ్ఛిఖః శరభో భఙ్గో బిల్వతేజా విరోహణః। శిలీ శలకరో మూకః సుకుమారః ప్రవేపనః
ఉచ్చిఖుడు, శరభుడు, భంగుడు, బిల్వతేజుడు, విరోహణుడు, శిలీ, శలకరుడు, మూకుడు, సుకుమారుడు, ప్రవేపనుడు.
ముద్గరః శిశురోమా చ సురోమా చ మహాహనుః। ఏతే తక్షకజా నాగాః ప్రవిష్టా హవ్యవాహనమ్
ముద్గరుడు, శిశురోమా, సురోమా, మహాహనుడు—ఇవన్నీ తక్షక వంశానికి చెందిన పాములు యజ్ఞాగ్నిలో ప్రవేశించారు.
పారావతః పారియాత్రః పాణ్డరో హరిణః కృశః। విహఙ్గః శరభో మోదః ప్రమోదః సంహతాపనః
పారావతుడు, పారియాత్రుడు, పాండరుడు, హరిణుడు, కృషుడు, విహంగుడు, శరభుడు, మోదుడు, ప్రమోదుడు, సంహతాపనుడు.
ఐరావతకులాదేతే ప్రవిష్టా హవ్యవాహనమ్। కౌరవ్యకులజాన్నాగాఞ్శృణు మే త్వం ద్విజోత్తమ
ఇవన్నీ ఐరావత వంశంలో జన్మించినవారు, యజ్ఞాగ్నిలో ప్రవేశించారు. ఇప్పుడు కౌరవ్య వంశంలో జన్మించిన పాముల పేర్లు నేను చెబుతాను, విను బ్రాహ్మణ ఉత్తమా.
ఏరకః కుణ్డలో వేణీ వేణీస్కన్ధః కుమారకః। బాహుకః శృఙ్గబేరశ్చ ధూర్తకః ప్రాతరాతకౌ
ఎరకుడు, కుండలుడు, వేణీ, వేణీస్కంధుడు, కుమారకుడు, బాహుకుడు, శృంగబేరుడు, ధూర్తకుడు, ప్రాతరాతకుడు.
కౌరవ్యకులజాస్త్వేతే ప్రవిష్టా హవ్యవాహనమ్। ధృతరాష్ట్రకులే జాతాఞ్శృణు నాగాన్యథాతథమ్
ఇవన్నీ కౌరవ్య వంశంలో జన్మించినవారు, యజ్ఞాగ్నిలో ప్రవేశించారు. ఇప్పుడు ధృతరాష్ట్ర వంశంలో జన్మించిన పాముల పేర్లు యథాతథంగా విను.
కీర్త్యమానాన్మయా బ్రహ్మన్వాతవేగాన్విషోల్బణాన్। శఙ్కుకర్ణః పిఠరకః కుఠారముఖసేచకౌ
బ్రాహ్మణా! ఇప్పుడు నేను పేరు ప్రఖ్యాతి గాంచిన, గాలి వేగంతో పరుగెత్తే, విషంతో నిండిన పాముల పేర్లు చెబుతాను: శంకుకర్ణుడు, పిఠరకుడు, కుఠారముఖసేచకుడు.
పూర్ణాఙ్గదః పూర్ణముఖః ప్రహాసః శకునిర్దరిః। అమాహఠః కామఠకః సుషేణో మానసోఽవ్యయః
పూర్ణాంగదుడు, పూర్ణముఖుడు, ప్రహాసుడు, శకుని, దరిడు, అమాహటుడు, కామఠకుడు, సుషేణుడు, మానసుడు, అవ్యయుడు.
అష్టావక్రః కోమలకః శ్వసనో మౌనవేపగః।' భైరవో ముణ్డవేదాఙ్గః పిశఙ్గశ్చోదపారకః। ఋషభో వేగవాన్నాగః పిణ్డారకమహాహనూ
అష్టావక్రుడు, కోమలకుడు, శ్వాసనుడు, మౌనవేపగుడు, భైరవుడు, ముండవేదాంగుడు, పిశంగుడు, ఉదపారకుడు, ఋషభుడు, వేగవంతుడు, పిండారకుడు, మహాహనుడు.
రక్తాఙ్గః సర్వసారఙ్గః సమృద్ధపటవాసకౌ। వరాహకో వీరణకః సుచిత్రశ్చిత్రవేగికః
రక్తాంగుడు, సర్వసారంగుడు, సమృద్ధిపటవాసుడు, వరాహకుడు, వీరణకుడు, సుచిత్రుడు, చిత్రవేగికుడు.
పరాశరస్తరుణకో మణిః స్కన్ధస్తథాఽఽరుణిః। ఇతి నాగా మయా బ్రహ్మన్కీర్తితాః కీర్తివర్ధనాః
పరాశరుడు, తరుణకుడు, మణి, స్కంధుడు, అరుణి—ఇలా పేరు ప్రతిష్ఠ పెంచే పాములను నేను చెప్పాను బ్రాహ్మణా.
ప్రాధాన్యేన బహుత్వాత్తు న సర్వే పరికీర్తితాః। ఏతేషాం ప్రసవో యశ్చ ప్రసవస్య చ సన్తతిః
వారి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటంతో అందరినీ వివరంగా చెప్పలేకపోయాను. వీరే ప్రధానమైనవారు, వీరి సంతానమూ, వారి వంశమూ కూడా ఇక్కడ పేర్కొన్నాను.
న శక్యం పరిసంఖ్యాతుం యే దీప్తం పావకం గతాః। `ద్విశీర్షాః పఞ్చశీర్షాశ్చ సప్తశీర్షాస్తథాఽపరే। దశశీర్షాః శతశీర్షాస్తథాన్యే బహుశీర్షకాః
ఎంతమంది ఆ అగ్నిలో ప్రవేశించారో లెక్కించలేం. వారిలో కొందరికి రెండు తలలు, మరికొందరికి ఐదు, ఇంకొందరికి ఏడూ, పది, వంద తలలు, ఇంకా మరికొందరికి అనేక తలలు ఉండేవి.
కాలానలవిషా ఘోరా హుతాః శతసహస్రశః। మహాకాయా మహావేగాః శైలశృఙ్గసముచ్ఛ్రయాః
కాలాగ్ని, విషం లాంటి భయంకరమైన వారు వందలాది, వేలాది మంది ఆ హవిలో సమర్పించబడ్డారు. వారు మహా శరీరాలు, గొప్ప వేగం కలవారు, కొండ శిఖరాల్లా ఎత్తుగా ఉండేవారు.
యోజనాయామవిస్తారా ద్వియోజనసమాయతాః। కామరూపాః కామబలా దీప్తానలవిషోల్బణాః
వారి శరీరాలు ఒక యోజన పొడవు, రెండు యోజనాల వెడల్పు కలిగి ఉండేవి. వారు కోరినట్లు రూపాలు, బలాన్ని పొందగలిగేవారు. వారు అగ్ని, విషంతో మండిపోతూ కనిపించేవారు.
దగ్ధాస్తత్ర మహాసత్రే బ్రహ్మదణ్డనిపాడితాః
అందరూ ఆ మహా యజ్ఞంలో బ్రహ్మదండం వల్ల దహించబడ్డారు.
ఇదమత్యద్భుతం చాన్యదాస్తీకస్యానుశుశ్రుమ। తథా వరైశ్ఛన్ద్యమానే రాజ్ఞా పారిక్షితేన హి
మరొక అద్భుతమైన విషయం ఆస్తీకుని గురించి మేము విన్నాము. రాజు పరిక్షిత్ తన ఇష్టానుసారం వరాలు ఇస్తున్నప్పుడు ఇది జరిగింది.
ఇన్ద్రహస్తాచ్చ్యుతో నాగః ఖ ఏవ యదతిష్ఠత। తతశ్చిన్తాపరో రాజా బభూవ జనమేజయః
ఇంద్రుడి చేతిలోనుండి జారి ఆ పాము ఆకాశంలోనే నిలిచిపోయింది. అప్పుడు జనమేజయుడు ఆందోళనతో నిండిపోయాడు.
హూయమానే భృశం దీప్తే విధివద్వసురేతసి। న స్మ స ప్రాపతద్వహ్నౌ తక్షకో భయపీడితః
యజ్ఞం ఎంతో ఉత్సాహంగా, నియమంగా జరుగుతున్నా, భయంతో బాధపడుతున్న తక్షకుడు అగ్నిలో పడిపోలేదు.
కిం సూత తేషాం విప్రాణాం మన్త్రగ్రామో మనీషిణామ్। న ప్రత్యభాత్తదాఽగ్నౌ యత్స పపాత న తక్షకః
సూతా! ఆ బ్రాహ్మణులందరిలో, వారి మంత్రాల్లో ఏ కారణం వల్ల ఆ సమయంలో తక్షకుడు అగ్నిలో పడిపోలేకపోయాడో చెప్పు.
తమిన్ద్రహస్తాద్విత్రస్తం విసంజ్ఞం పన్నగోత్తమమ్। ఆస్తీకస్తిష్ఠ తిష్ఠేతి వాచస్తిస్రోఽభ్యుదైరయత్
ఇంద్రుడి చేతిలో భయంతో, స్పృహ కోల్పోయిన ఆ ఉత్తమ పామును ఆస్తీకుడు మూడు సార్లు 'ఆపు! ఆపు! ఆపు!' అని పిలిచాడు.
వితస్థే సోఽన్తరిక్షే చ హృదయేన విదూయతా। యథా తిష్ఠతి వై కశ్చిత్ఖం చ గాం చాన్తరా నరః
ఆ పాము గుండె బాధతో చీలిపోతూ, భూమి ఆకాశాల మధ్య మనిషి నిలబడినట్టు, మధ్యలోనే నిలిచిపోయింది.
తతో రాజాబ్రవీద్వాక్యం సదస్యైశ్చోదితో భృశమ్। కామమేతద్భవత్వేవం యథాస్తీకస్య భాషితమ్
అప్పుడు సభలోని వారందరూ ప్రోత్సహించగా, రాజు ఇలా అన్నాడు: 'ఆస్తీకుడు చెప్పినట్లే జరగాలి.'
సమాప్యతామిదం కర్మ పన్నగాః సన్త్వనామయాః। ప్రీయతామయమాస్తీకః సత్యం సూతవచోఽస్తు తత్
'ఈ యజ్ఞం ముగించాలి. పాములకు ఓదార్పు కలగాలి. ఆస్తీకుడు సంతోషించాలి. సూతుడు చెప్పిన మాటలు నెరవేరాలి.'
తతో హలహలాశబ్దః ప్రీతిజః సమజాయత। ఆస్తీకస్య వరే దత్తే తథైవోపరరామ చ
ఆస్తీకునికి వరం ఇచ్చినప్పుడు ఆనందంతో హల్లాహల్లా శబ్దం ఎగిసిపడింది. వెంటనే యజ్ఞం ఆగిపోయింది.
స యజ్ఞః పాణ్డవేయస్య రాజ్ఞః పారిక్షితస్య హ। ప్రీతిమాంశ్చాభవద్రాజా భారతో జనమేజయః
అలా పాండవ రాజు పరిక్షిత్ యజ్ఞం ముగిసింది. భరత వంశీయుడైన జనమేజయుడు ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
ఋత్విగ్భ్యః ససదస్యేభ్యో యే తత్రాసన్సమాగతాః। తేభ్యశ్చ ప్రదదౌ విత్తం శతశోఽథ సహస్రశః
యజ్ఞంలో పాల్గొన్న ఋత్వికులు, సభ్యులకు, అక్కడ చేరిన అందరికీ వందల, వేల రూపాయల విలువైన ధనం ఇచ్చాడు.
లోహితాక్షాయ సూతాయ తథా స్థపతయే విభుః। యేనోక్తం తస్య తత్రాగ్రే సర్పసత్రనివర్తనే
ఎర్ర కళ్లున్న సూతునికి, స్థపతికి కూడా రాజు బహుమతులు ఇచ్చాడు. వారు యజ్ఞం ఆపాలని ముందుగా చెప్పినందుకే వారికి ఇచ్చాడు.