దేశకాలాన్తరప్రేప్సుః కృత్వా శక్రః పరాక్రమమ్। సంప్రాప్తస్త్రిదివే రాజ్యం వృత్రహా వసుభిః సహ
ఇంద్రుడు, మరొక చోటు, మరొక కాలాన్ని ఆశిస్తూ, తన శౌర్యాన్ని చూపి, వసువులతో కలిసి మూడు లోకాల రాజ్యాన్ని పొందాడు.
[యస్తు కేవలసంరమ్భాత్ప్రపాతం న నిరీక్షతే।] పాపాత్మా పాపబుద్ధిర్యః పాపమేవానువర్తతే। కర్మణామవిభాగజ్ఞః ప్రేత్య చేహ వినశ్యతి
ఎవడు అజాగ్రత్తగా, ఫలితాన్ని ఆలోచించకుండా, చెడు మనస్సుతో, చెడు ఆలోచనలతో, చెడును మాత్రమే అనుసరిస్తాడో, పనులలో తేడా తెలియకపోతే, అతడు ఈ లోకంలోను, మరణానంతరం కూడా నశించిపోతాడు.
అకాలజ్ఞః సుదుర్మేధాః కార్యాణామవిశేషవిత్। వృథాచారసమారమ్భః ప్రేత్య చేహ వినశ్యతి
కాలాన్ని తెలియని వాడు, బుద్ధి తక్కువగా ఉన్న వాడు, పనుల్లో తేడా తెలియని వాడు, వృథా ప్రయత్నాలు చేసే వాడు, ఈ లోకంలోను, మరణానంతరం కూడా నశించిపోతాడు.
సాహసే వర్తమానానాం నికృతీనాం దురాత్మనామ్। సర్వేషామర్థలిప్సూనాం పాపో భవతి నిశ్చయః
అజాగ్రత్తగా ప్రవర్తించే వారికి, మోసపూరితంగా, చెడు మనస్సుతో ఉండేవారికి, ధనానికి ఆశపడేవారికి తప్పకుండా పాపమే కలుగుతుంది.
అధర్మజ్ఞోఽవలిప్తశ్చ బాలబుద్ధిరమర్షణః। నిర్భయో భీమసేనోఽయం తం శాధి పురుషర్షభ
ఈ భీమసేనుడు ధర్మాన్ని తెలియని వాడు, గర్వంతో ఉన్న వాడు, పిల్లవాడిలా ఆలోచించే వాడు, సహనం లేని వాడు, భయమేమీ లేని వాడు; ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, అతన్ని నియంత్రించు.
ఆర్ష్టిషేణస్ రాజర్షేః ప్రాప్య భూయస్త్వమాశ్రమమ్। తమిస్రాం ప్రథమాం తత్ర వీతశోకభయో వస
ఆర్ష్టిషేణుడు అనే రాజర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకుని, అక్కడ మొదటి చీకటిలో, భయం లేకుండా, శోకం లేకుండా నివసించు.
అలకాం సహ గన్ధర్వైర్యక్షైశ్చ సహ కిన్నరైః। `గమిష్యామి మహాబాహో త్వం చాపి బదరీం వ్రజ
ఓ మహాబాహువంతుడా, నేను గంధర్వులు, యక్షులు, కిన్నరులతో కలిసి అలకకు వెళ్తాను. నువ్వు బదరీకి వెళ్లు.
మన్నియుక్తా మనుష్యేన్ద్ర సర్వే చ గిరివాసినః। రక్షన్తు త్వాం మహాబాహో సహితం ద్విజసత్తమైః
ఓ మానవుల రాజా, నా ఆజ్ఞతో ఉన్న పర్వతవాసులు, ఉత్తమ ద్విజులతో కలిసి, నిన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షిస్తారు, మహాబాహువంతుడా.
సాహసేషు చ సంతిష్ఠంస్త్వయా శైలే వృకోదరః। వార్యతాం సాధ్వయం రాజంస్త్వయా ధర్మభృతాంవర
వృకోదరుడు పర్వతంపై ధైర్యంగా ఉండగా, ఓ రాజా, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో నీవు శ్రేష్ఠుడు, ఈ మంచి వాడిని నీవే నియంత్రించు.
ఇతః పరం చ వో రాజన్ద్రక్ష్యన్తి వనగోచరాః। ఉపశ్థాస్యన్తి వో రాజన్రక్షిష్యన్తే చ వః సదా
ఇప్పటి నుంచి, ఓ రాజా, అరణ్యంలో ఉండే వారు నిన్ను చూస్తారు, సేవిస్తారు, ఎల్లప్పుడూ నిన్ను రక్షిస్తారు.
తథైవ చాన్నపానాని స్వాదూని చ బబూని చ। ఆహరిష్యన్తి మత్ప్రేష్యాః సదా వః పురుషర్షభాః
అదే విధంగా, నా సేవకులు, ఓ పురుషశ్రేష్ఠులారా, ఎల్లప్పుడూ మీకు రుచికరమైన, వివిధ రకాల అన్నపానాలు తెస్తారు.
యథా జిష్ణుర్మహేన్ద్రస్య యథా వాయోర్వృకోదరః। ధర్మస్య త్వం యథా తాత యోగోత్పన్నో నిజః సుతః
ఎలా జిష్ణువు మహేంద్రునికి కుమారుడో, వృకోదరుడు వాయుదేవునికి కుమారుడో, అలా నీవు కూడా యోగబలంతో జన్మించిన ధర్ముని నిజమైన కుమారుడవు, ప్రియమైనవాడా.
ఆత్మజావాత్మసంపన్నౌ యమౌ చోభౌ యథాశ్వినోః। రక్ష్యాస్తద్వన్మమాపీహ యూయం సర్వే యుధిష్ఠిర
ఎలా అశ్వినీదేవతలకు ఇద్దరు కుమారులు తమ స్వభావాలతో రక్షించబడతారో, అలాగే, యుధిష్ఠిరా, ఇక్కడ మీ అందరినీ నేను రక్షించాలి.
అర్థతత్త్వవిధానజ్ఞః సర్వధర్మవిధానవిత్। భీమసేనాదవరజః పల్గునః కుశలీ దివి
ధన సంపాదనలో, అన్ని ధర్మ నియమాలలో నైపుణ్యం కలిగిన భీమసేనుని తమ్ముడు అర్జునుడు, స్వర్గంలో క్షేమంగా ఉన్నాడు.
యాః కాశ్చన మతా లోకే స్వర్గ్యాః పరమసంపదః। జనమప్రభృతి తాః సర్వాః స్థితాస్తాత ధనంజయే
ఈ లోకంలో గొప్పగా భావించే, స్వర్గానికి దారి చూపే అన్ని సంపదలు, ప్రజల నుండి మొదలుకొని, ప్రియమైనవాడా, అన్నీ ధనంజయునిలో స్థిరంగా ఉన్నాయి.
ద్రమో దానం బలం బుద్ధిర్హ్రీర్ధృతిస్తేజ ఉత్తమమ్। ఏతాన్యపి మహాసత్వే స్థితాన్యమితతేజసి
ఆత్మనిగ్రహం, దానం, బలం, బుద్ధి, లజ్జ, ధైర్యం, అత్యుత్తమ తేజస్సు — ఇవన్నీ ఆ మహాత్ముడైన, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న వాడిలో ఉన్నాయి.
న మోహాత్కురుతే జిష్ణుః కర్మ పాణ్డవ గర్హితమ్। న పార్థస్ మృషోక్తాని కథయన్తి నరా నృషు
పాండవా, జిష్ణువు మాయలో పడిపోయి ఎప్పుడూ నిందించదగిన పనులు చేయడు. పార్థుడు కూడా మనుషుల మధ్య అసత్యమైన మాటలు మాట్లాడడు.
స దేవపితృగన్ధర్వైః కురూణఆం కీర్తివర్ధనః। ఆనీతః కురుతేఽస్త్రాణి శక్రసద్మని భారత
కురువంశానికి మహిమను పెంచిన వాడు, దేవతలు, పితృదేవతలు, గంధర్వులు తీసుకెళ్లి ఇంద్రుని మందిరంలో ఆయుధాలను సంపాదించాడు, ఓ భారతా.
యోఽసౌ సర్వాన్మహీపాలాన్ధర్మేణ వశమానయత్। స శన్తనుర్మహాతేజాః పితుస్తవ పితామహః
ధర్మపరంగా భూమిపై ఉన్న అన్ని రాజులను వశపరిచిన మహాతేజస్సు గల శాంతనువు, నీ తాతకు తండ్రి, నీ ప్రపితామహుడు.
ప్రీయతే పార్థ పార్థేన దివి గాణ్డీవధన్వనా। సమ్యక్వాసౌ మహావీర్యః కులధుర్య ఇవ స్థితః
గాండీవాన్ని ధరించిన పార్థుడు, పరలోకంలో కూడా అందరికి ప్రీతిపాత్రుడు. అతడు తన వంశంలో గొప్ప బలమైన స్థంభంలా నిలబడి ఉన్నాడు.
పితౄన్దేవానృషీన్విప్రాన్పూజయిత్వా మహాయశాః। సప్త ముఖ్యాన్మహామేధానాహరద్యమునాం ప్రతి
పితృదేవతలు, దేవతలు, ఋషులు, బ్రాహ్మణులను పూజించి, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వాడు యమునా తీరంలో ఏడు ముఖ్యమైన యాగాలు నిర్వహించాడు.
అధిరాజః స రాజంస్త్వాం శన్తనుః ప్రపితామహః। స్వర్గజిచ్ఛక్రలోకస్థః కుశలం పరిపృచ్ఛతి
నీ ప్రపితామహుడు శాంతనువు, పరలోకాన్ని జయించి, ఇంద్రలోకంలో నివసిస్తూ, నీకు శుభం ఉందా అని అడుగుతున్నాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం ధనదేన ప్రభాషితమ్। పాణ్డవాశ్చ తతస్తేన బభూవః సంప్రహర్షితాః
ఈ విధంగా ధనాధిపతి చెప్పిన మాటలు విని, పాండవులు ఎంతో ఆనందంతో ఉల్లాసించారు.
తతః శక్తిం గదాం ఖఙ్గం ధనుశ్చ భరతర్షభః। ప్రాధ్వంకృత్వా నమశ్చక్రే కుబేరాయ వృకోదరః
ఆ తరువాత, వృకోదరుడు, భరతవంశంలో శ్రేష్ఠుడు, తన శక్తి, గద, ఖడ్గం, ధనుస్సును ముందుగా ఉంచి, కుబేరునికి నమస్కరించాడు.
తతోఽబ్రవీద్ధనాధ్యక్షః శరణ్యః శరణాగతమ్। మానహా భవ శత్రూణాం సుహృదాం నన్దివర్ధనః
ఆ తర్వాత, శరణార్థులకు ఆశ్రయమైన ధనపతి, శరణు కోరిన వాడిని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'నీ శత్రువులకు గర్వాన్ని తొలగించు, స్నేహితులకు ఆనందాన్ని పెంచు.'
విభయస్తాప శైలాగ్రే వసానః సహ బన్ధుభిః। సుపర్ణపితృదేవానాం సతతం మానకృద్భవ
బంధువులతో కలిసి, ఎటువంటి భయం లేకుండా, శోకమూ లేకుండా, ఈ కొండపై నివసిస్తూ, ఎప్పుడూ సుపర్ణులు, పితృదేవతలు, దేవతలకు గౌరవాన్ని తెచ్చిపెట్టు.
ఋజుం పశ్యత మా వక్రం సత్యం వదత మాఽనృతమ్। దీర్ఘం పశ్యత మా హ్రస్వం పరం పశ్యత మాఽపరమ్
నీవు నేరుగా ఉన్నదాన్ని మాత్రమే చూడాలి, వంకరగా ఉన్నదాన్ని చూడకూడదు. నిజమైనదాన్ని మాత్రమే చెప్పాలి, అసత్యాన్ని చెప్పకూడదు. దీర్ఘమైనదాన్ని చూడాలి, చిన్నదాన్ని కాదు. శ్రేష్ఠమైనదాన్ని చూడాలి, నీచమైనదాన్ని కాదు.
స్వేషు వేశ్మసు రమ్యేషు వసతామిత్రతాపనాః। కామాన్న పరిహాస్యన్తి యక్షా వోభరతర్షభాః
మీరు మీ అందమైన ఇళ్లలో నివసిస్తుండగా, ఓ భరతవంశ శ్రేష్ఠులారా, యక్షులు మీ కోరికలను నిరాకరించరు.
శీఘ్రమేవ గుడాకేశః కృతాస్త్రః పురుషర్షభః। సాక్షాన్మఘవతోత్సృష్టః సంప్రాప్స్యతి ధనంజయః
చాలా త్వరలో, గుడాకేశుడు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడై, మఘవంతుడు అనుగ్రహించినవాడిగా, ధనంజయుడిని పొందుతాడు.
ఏవముత్తమకర్మాణమనుశిష్య యుధిష్ఠిరమ్। అస్తం గిరిమివాదిత్యః ప్రయయౌ గుహ్యకాధిపః
ఇలా ఉత్తమమైన ఆచరణ గురించి యుధిష్ఠిరునికి బోధించి, గుహ్యకాధిపతి పర్వతం వెనుక సూర్యుడు అస్తమించునట్లు వెళ్లిపోయాడు.