యదిదం సాహసం భీమ కృష్ణార్థే కృతవానసి। మామనాదృత్య దేవాంశ్చ వినాశం యక్షరక్షసామ్
భీమా, నీవు కృష్ణుని కోసం చేసిన ఈ ధైర్యమైన పని, నన్ను, దేవతలను, యక్షులు మరియు రాక్షసుల నాశనాన్ని పట్టించుకోకుండా చేశావు.
స్వబాహుబలమాశ్రిత్య తేనాహం ప్రీతిమాంస్త్వయి। శాపాదద్య వినిర్ముక్తో ఘోరాదస్మాద్వృకోదర
నీవు నీ స్వంత బలాన్ని నమ్ముకొని చేసిన ఈ కార్యానికి నేను నిన్ను చూసి సంతోషించాను. వృకోదరా, ఈ రోజు నేను ఆ భయంకరమైన శాపం నుండి విముక్తుడనయ్యాను.
అహం పూర్వమగస్త్యేన క్రుద్ధేన పరమర్షిణా। శప్తోఽపరాధే కస్మింశ్చిత్తస్యైషా నిష్కృతిర్ధ్రువమ్
పూర్వం ఒక తప్పు వల్ల కోపంతో ఉన్న మహర్షి అగస్త్యుడు నన్ను శపించాడు. ఇది ఆ శాపానికి తప్పకుండా పరిహారం.
దృష్టో హి మమ సంక్లేశః పురా పాణ్డవనన్దన। న తవాత్రాపరాధోస్తి కథంచిదపి పాణ్డవ
పాండవుల ఆనందకరుడా, నా బాధను నీవు ముందే చూశావు. పాండవా, ఈ విషయంలో నీకు ఎలాంటి తప్పు లేదు.
కథం శప్తోసి భగవన్నగస్త్యేన మహాత్మనా। శ్రోతుమిచ్ఛామ్యహం దేవ యథైతచ్ఛాపకారణమ్
భగవంతుడా, అగస్త్య మహాత్ముడు నిన్ను ఎలా శపించాడో నేను వినాలని కోరుకుంటున్నాను. ఆ శాపానికి కారణం ఏమిటో చెప్పు.
ఇదం చాశ్చర్యభూతం మే యత్క్రోధాత్తస్ ధీమతః। తదైవ త్వం న నిర్దగ్ధః సబలః సపదానుగః
ఆ జ్ఞానవంతుడి కోపంతో నీవు, నీ సైన్యాలు, అనుచరులతో పాటు వెంటనే కాలిపోలేదని నాకు ఇది ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
దేవతానామభూన్మన్త్రః కుశావత్యాం నరేశ్వర
నరేశ్వరా, కుశావతిలో దేవతల యజ్ఞం జరిగింది.
వృతస్తత్రాహమగమం మహాపద్మశతైస్త్రిభిః। యక్షాణఆం ఘోరరూపాణాం వివిధాయుధధారిణామ్
అక్కడ నేను మూడు వందల మహాపద్మసరోవరాలతో, భయంకరమైన రూపాలున్న, వివిధ ఆయుధాలు ధరించిన యక్షులతో కూడి వెళ్లాను.
అధ్వన్యహమథాపశ్యమగస్త్యమృపిసత్తమమ్। ఉగ్రం తపస్తప్యభానం యమునాతీరమాశ్రితమ్। నానాపక్షిగణాకీర్ణం పుష్పితద్రుమశోభితమ్
ఆ ప్రయాణంలో నేను యమునా తీరంలో, వివిధ పక్షులతో నిండిన, పుష్పిత వృక్షాలతో అలంకరించబడిన ప్రదేశంలో, ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్న అగస్త్య మహర్షిని చూశాను.
తమూర్ద్వబాహుం దృష్ట్వైవ సూర్యస్యాభిముఖే స్థితమ్। తేజోరాశిం దీప్యమానం హుతాశనమివైధితమ్
ఆయన సూర్యుని వైపు నిలబడి, చేతులు పైకి ఎత్తి, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, తపస్సులో లీనమై ఉన్న 모습을 చూశాను.
రాక్షసాధిపతిః శ్రీమాన్మణిమాన్నామ మే సఖా। మౌర్క్యాదజ్ఞానభావాచ్చ దర్పాన్మోహాచ్చ పార్థివ
రాక్షసాధిపతి, మణిమాన్ అనే నా స్నేహితుడు, అజ్ఞానంతో, అహంకారంతో, మోహంతో, మూర్ఖత్వంతో— రాజా!
న్యష్ఠీవదాకాశగతో మహర్షేస్తస్య మూర్ధని। తతః క్రుద్ధః స భగవానువాచేదం తపోధనః
అతడు గగనంలో నుండి ముష్టివలె వచ్చి ఆ మహర్షి తలపై పడిపోయాడు. అప్పుడు ఆ తపస్సులో ఉన్న భగవంతుడు కోపంతో ఇలా అన్నాడు.
మామవజ్ఞాయ దుష్టాత్మా యస్మాదేష సఖా తవ। ధర్షణాం కృతవానేతాం పశ్యతస్తే ధనేశ్వర
నీ స్నేహితుడు, దుష్టహృదయుడు, నన్ను అవమానించి ఈ దురాచారం చేశాడు. ధనేశ్వరా, ఇప్పుడు దాని ఫలితాన్ని చూడు.
త్వం చాప్యేభిర్హతైః సైన్యైః క్లేశం ప్రాప్నుహి దుర్భతే। తమేవ మానుషం దృష్ట్వాకిల్విషాద్విప్రమోక్ష్యసే
నీ సైన్యాలు నశించిపోవడంతో నీవు కూడా బాధను అనుభవించవలసి వస్తుంది. ఆ మనిషిని చూసినప్పుడు నీవు పాపం నుండి విముక్తి పొందుతావు.
సైన్యానాం తు తవైతేషాం పుత్రపౌత్రబలాన్వితమ్। న శాపం ప్రాప్యతే ఘోరం గచ్ఛ తేఽఽజ్ఞాం కరిష్యతి
నీ సైన్యంలో కొందరికి పిల్లలు, మనవళ్లు ఉన్నవారు ఈ ఘోరమైన శాపానికి లోనవారు కావు. వెళ్ళు, అతడు తన అజ్ఞానంతోనే పనిచేస్తాడు.
ఏష శాపో మయా ప్రాప్తః ప్రాక్తస్మాదృషిసత్తమాత్। స భీమేన మహారాజ భ్రాత్రా తవ విమోక్షితః
ఈ శాపం నాకు ఆ మహర్షి చేతుల మీదుగా పూర్వం వచ్చింది. రాజా, నీ సోదరుడైన భీముడు ఈ శాపం నుండి నన్ను విముక్తుడిని చేశాడు.
యుధిష్ఠిర ధృతిర్దాక్ష్యం దేశకాలపరాక్రమాః। లోకతన్త్రవిధానానామేష పఞ్చవిధో విధిః
యుధిష్ఠిరా, ధైర్యం, నైపుణ్యం, సమయానుసారంగా ప్రదర్శించే పరాక్రమం, లోకంలో ప్రవర్తించే విధానాలు— ఇవే ఐదు ముఖ్యమైన నియమాలు.
ధృతిమన్తశ్చ దక్షాశ్చ స్వే స్వే కర్మణి భారత। పరాక్రమవిధానజ్ఞా నరాః కృతయుగేఽభవన్
భారతా, కృతయుగంలో తమ తమ కర్తవ్యాలలో స్థిరంగా, నైపుణ్యంతో, పరాక్రమాన్ని తెలిసినవారు ఉండేవారు.
ధృతిమాన్దేశకాలజ్ఞః సర్వధర్మవిధానవిత్। క్షత్రియః క్షత్రియశ్రేష్ఠ శాస్తి వై పృథివీమను
ధైర్యంగా ఉండి, కాలాన్ని, స్థలాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, అన్ని ధర్మ నియమాలను తెలిసిన క్షత్రియుడు, ఓ క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడా, నిజంగా భూమిని పాలించగలడు.
య ఏవం వర్తతే పార్థ పురుషః సర్వకర్మసు। స లోకే లభతే వీర యశః ప్రేత్య చ సద్గతిమ్
పార్థా, ఎవడు అన్ని పనుల్లో ఇలాగే ప్రవర్తిస్తాడో, ఆ వాడికి ఈ లోకంలో కీర్తి లభిస్తుంది, మరణానంతరం మంచి స్థానం కూడా దక్కుతుంది.
దేశకాలాన్తరప్రేప్సుః కృత్వా శక్రః పరాక్రమమ్। సంప్రాప్తస్త్రిదివే రాజ్యం వృత్రహా వసుభిః సహ
ఇంద్రుడు, మరొక చోటు, మరొక కాలాన్ని ఆశిస్తూ, తన శౌర్యాన్ని చూపి, వసువులతో కలిసి మూడు లోకాల రాజ్యాన్ని పొందాడు.
[యస్తు కేవలసంరమ్భాత్ప్రపాతం న నిరీక్షతే।] పాపాత్మా పాపబుద్ధిర్యః పాపమేవానువర్తతే। కర్మణామవిభాగజ్ఞః ప్రేత్య చేహ వినశ్యతి
ఎవడు అజాగ్రత్తగా, ఫలితాన్ని ఆలోచించకుండా, చెడు మనస్సుతో, చెడు ఆలోచనలతో, చెడును మాత్రమే అనుసరిస్తాడో, పనులలో తేడా తెలియకపోతే, అతడు ఈ లోకంలోను, మరణానంతరం కూడా నశించిపోతాడు.
అకాలజ్ఞః సుదుర్మేధాః కార్యాణామవిశేషవిత్। వృథాచారసమారమ్భః ప్రేత్య చేహ వినశ్యతి
కాలాన్ని తెలియని వాడు, బుద్ధి తక్కువగా ఉన్న వాడు, పనుల్లో తేడా తెలియని వాడు, వృథా ప్రయత్నాలు చేసే వాడు, ఈ లోకంలోను, మరణానంతరం కూడా నశించిపోతాడు.
సాహసే వర్తమానానాం నికృతీనాం దురాత్మనామ్। సర్వేషామర్థలిప్సూనాం పాపో భవతి నిశ్చయః
అజాగ్రత్తగా ప్రవర్తించే వారికి, మోసపూరితంగా, చెడు మనస్సుతో ఉండేవారికి, ధనానికి ఆశపడేవారికి తప్పకుండా పాపమే కలుగుతుంది.
అధర్మజ్ఞోఽవలిప్తశ్చ బాలబుద్ధిరమర్షణః। నిర్భయో భీమసేనోఽయం తం శాధి పురుషర్షభ
ఈ భీమసేనుడు ధర్మాన్ని తెలియని వాడు, గర్వంతో ఉన్న వాడు, పిల్లవాడిలా ఆలోచించే వాడు, సహనం లేని వాడు, భయమేమీ లేని వాడు; ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, అతన్ని నియంత్రించు.
ఆర్ష్టిషేణస్ రాజర్షేః ప్రాప్య భూయస్త్వమాశ్రమమ్। తమిస్రాం ప్రథమాం తత్ర వీతశోకభయో వస
ఆర్ష్టిషేణుడు అనే రాజర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకుని, అక్కడ మొదటి చీకటిలో, భయం లేకుండా, శోకం లేకుండా నివసించు.
అలకాం సహ గన్ధర్వైర్యక్షైశ్చ సహ కిన్నరైః। `గమిష్యామి మహాబాహో త్వం చాపి బదరీం వ్రజ
ఓ మహాబాహువంతుడా, నేను గంధర్వులు, యక్షులు, కిన్నరులతో కలిసి అలకకు వెళ్తాను. నువ్వు బదరీకి వెళ్లు.
మన్నియుక్తా మనుష్యేన్ద్ర సర్వే చ గిరివాసినః। రక్షన్తు త్వాం మహాబాహో సహితం ద్విజసత్తమైః
ఓ మానవుల రాజా, నా ఆజ్ఞతో ఉన్న పర్వతవాసులు, ఉత్తమ ద్విజులతో కలిసి, నిన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షిస్తారు, మహాబాహువంతుడా.
సాహసేషు చ సంతిష్ఠంస్త్వయా శైలే వృకోదరః। వార్యతాం సాధ్వయం రాజంస్త్వయా ధర్మభృతాంవర
వృకోదరుడు పర్వతంపై ధైర్యంగా ఉండగా, ఓ రాజా, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో నీవు శ్రేష్ఠుడు, ఈ మంచి వాడిని నీవే నియంత్రించు.
ఇతః పరం చ వో రాజన్ద్రక్ష్యన్తి వనగోచరాః। ఉపశ్థాస్యన్తి వో రాజన్రక్షిష్యన్తే చ వః సదా
ఇప్పటి నుంచి, ఓ రాజా, అరణ్యంలో ఉండే వారు నిన్ను చూస్తారు, సేవిస్తారు, ఎల్లప్పుడూ నిన్ను రక్షిస్తారు.