తమాసీనం మహాకాయాః శఙ్కుకర్ణా మహాజవాః। ఉపోపవివిశుర్యక్షా రాక్షసాశ్ సహస్రశః
అప్పుడు శంఖాకారమైన చెవులు, గొప్ప శరీరాలు కలిగిన వేగవంతమైన యక్షులు, రాక్షసులు వేల సంఖ్యలో సమీపంలో కూర్చున్నారు.
శతశశ్చాపి గన్ధర్వాస్తథైవాప్సరసాం గణాః। పరివార్యోపతిష్ఠన్తి యథా దేవాః శతక్రతుమ్
శతాదికంగా గంధర్వులు, అప్సరసల గుంపులు కూడా చుట్టుముట్టి, దేవతలు శతక్రతువును సేవించునట్లు ఆయనను సేవించారు.
కాఞ్జనీం శిరసా బిభ్రద్భీమసేనః స్రజం శుభామ్। బాణఖఙ్గధనుష్పాణిరుదైక్షత ధనాధిపమ్
భీమసేనుడు తలపై బంగారు పువ్వుల హారాన్ని ధరించి, చేతిలో బాణాలు, ఖడ్గం, ధనుస్సు పట్టుకొని ధనేశ్వరుణ్ణి చూశాడు.
న భీర్భీమస్య న గ్లానిర్విక్షతస్యాపి రాక్షసైః। ఆసీత్తస్యామవస్తాయాం కుబేరమపి పశ్యతః
ఆ సమయంలో రాక్షసులు చూసినా, భీముడికి భయం లేదా అలసట ఏమాత్రం కలగలేదు. అతడు కుబేరుణ్ణి దృష్టించేవాడు.
ఆదదానం శితాన్బాణాన్యోద్ధుకామమవస్థితమ్। దృష్ట్వా భీమం ధర్మసుతమబ్రవీన్నరవాహనః
ప్రమాదానికి సిద్ధంగా, పదునైన బాణాలు తీసుకున్న భీముడిని చూసి, ధర్మపుత్రుడు నరవాహనుడు అతనితో ఇలా చెప్పాడు.
విదుస్త్వాం సర్వభూతాని పార్థ భూతహితే రతమ్। నిర్భయశ్చాపిశైలాగ్రే వస త్వం సహ బన్ధుభిః
పార్థా! నీవు సమస్త జీవుల హితాన్ని కోరేవాడివని అందరికీ తెలుసు. కాబట్టి, నీవు నీ బంధువులతో కలిసి ఈ పర్వతశిఖరంపై భయమేమీ లేకుండా నివసించు.
న చ మన్యుస్త్వయా కార్యో భీమసేనస్య పాణ్డవ। కాలేనైతే హతాః పూర్వం నిమిత్తమనుజస్తవ
పాండవా! భీమసేనుడిపై నీకు కోపం అవసరం లేదు. కాలమే ముందు వారిని సంహరించింది; నీ తమ్ముడు కేవలం కారణమయ్యాడు.
వ్రీడా చాత్రన కర్తవ్యా సాహసం యదిదం కృతమ్। దృష్టశ్చాపి సురైః పూర్వంవినాశో యక్షరక్షసామ్
ఇలాంటి ధైర్యమైన పని చేసినందుకు ఇక్కడ నీకు సిగ్గు అవసరం లేదు. యక్షులు, రాక్షసుల వినాశనం దేవతలు ముందే చూశారు.
న భీమసేనే కోపో మే ప్రీతోస్మి భరతర్షభ। కర్మణా భీమసేనస్య మమ తుష్టిరభూత్పురా
భీమసేనుపై నాకు కోపం లేదు, భరతవంశశ్రేష్ఠా! నేను సంతోషించాను. భీమసేనుడు చేసిన పనితో నేను ముందే తృప్తిపడాను.
స ఏవముక్త్వా రాజానం భీమసేనమభాషత। నైతన్మనసి మే తాత వర్తతే కురుసత్తమ
అలా చెప్పి, రాజైన భీమసేనునికి కుబేరుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇది నా మనసులో లేదు, ప్రియమైనవాడా, కురువంశశ్రేష్ఠా!'
యదిదం సాహసం భీమ కృష్ణార్థే కృతవానసి। మామనాదృత్య దేవాంశ్చ వినాశం యక్షరక్షసామ్
భీమా, నీవు కృష్ణుని కోసం చేసిన ఈ ధైర్యమైన పని, నన్ను, దేవతలను, యక్షులు మరియు రాక్షసుల నాశనాన్ని పట్టించుకోకుండా చేశావు.
స్వబాహుబలమాశ్రిత్య తేనాహం ప్రీతిమాంస్త్వయి। శాపాదద్య వినిర్ముక్తో ఘోరాదస్మాద్వృకోదర
నీవు నీ స్వంత బలాన్ని నమ్ముకొని చేసిన ఈ కార్యానికి నేను నిన్ను చూసి సంతోషించాను. వృకోదరా, ఈ రోజు నేను ఆ భయంకరమైన శాపం నుండి విముక్తుడనయ్యాను.
అహం పూర్వమగస్త్యేన క్రుద్ధేన పరమర్షిణా। శప్తోఽపరాధే కస్మింశ్చిత్తస్యైషా నిష్కృతిర్ధ్రువమ్
పూర్వం ఒక తప్పు వల్ల కోపంతో ఉన్న మహర్షి అగస్త్యుడు నన్ను శపించాడు. ఇది ఆ శాపానికి తప్పకుండా పరిహారం.
దృష్టో హి మమ సంక్లేశః పురా పాణ్డవనన్దన। న తవాత్రాపరాధోస్తి కథంచిదపి పాణ్డవ
పాండవుల ఆనందకరుడా, నా బాధను నీవు ముందే చూశావు. పాండవా, ఈ విషయంలో నీకు ఎలాంటి తప్పు లేదు.
కథం శప్తోసి భగవన్నగస్త్యేన మహాత్మనా। శ్రోతుమిచ్ఛామ్యహం దేవ యథైతచ్ఛాపకారణమ్
భగవంతుడా, అగస్త్య మహాత్ముడు నిన్ను ఎలా శపించాడో నేను వినాలని కోరుకుంటున్నాను. ఆ శాపానికి కారణం ఏమిటో చెప్పు.
ఇదం చాశ్చర్యభూతం మే యత్క్రోధాత్తస్ ధీమతః। తదైవ త్వం న నిర్దగ్ధః సబలః సపదానుగః
ఆ జ్ఞానవంతుడి కోపంతో నీవు, నీ సైన్యాలు, అనుచరులతో పాటు వెంటనే కాలిపోలేదని నాకు ఇది ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
దేవతానామభూన్మన్త్రః కుశావత్యాం నరేశ్వర
నరేశ్వరా, కుశావతిలో దేవతల యజ్ఞం జరిగింది.
వృతస్తత్రాహమగమం మహాపద్మశతైస్త్రిభిః। యక్షాణఆం ఘోరరూపాణాం వివిధాయుధధారిణామ్
అక్కడ నేను మూడు వందల మహాపద్మసరోవరాలతో, భయంకరమైన రూపాలున్న, వివిధ ఆయుధాలు ధరించిన యక్షులతో కూడి వెళ్లాను.
అధ్వన్యహమథాపశ్యమగస్త్యమృపిసత్తమమ్। ఉగ్రం తపస్తప్యభానం యమునాతీరమాశ్రితమ్। నానాపక్షిగణాకీర్ణం పుష్పితద్రుమశోభితమ్
ఆ ప్రయాణంలో నేను యమునా తీరంలో, వివిధ పక్షులతో నిండిన, పుష్పిత వృక్షాలతో అలంకరించబడిన ప్రదేశంలో, ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్న అగస్త్య మహర్షిని చూశాను.
తమూర్ద్వబాహుం దృష్ట్వైవ సూర్యస్యాభిముఖే స్థితమ్। తేజోరాశిం దీప్యమానం హుతాశనమివైధితమ్
ఆయన సూర్యుని వైపు నిలబడి, చేతులు పైకి ఎత్తి, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, తపస్సులో లీనమై ఉన్న 모습을 చూశాను.
రాక్షసాధిపతిః శ్రీమాన్మణిమాన్నామ మే సఖా। మౌర్క్యాదజ్ఞానభావాచ్చ దర్పాన్మోహాచ్చ పార్థివ
రాక్షసాధిపతి, మణిమాన్ అనే నా స్నేహితుడు, అజ్ఞానంతో, అహంకారంతో, మోహంతో, మూర్ఖత్వంతో— రాజా!
న్యష్ఠీవదాకాశగతో మహర్షేస్తస్య మూర్ధని। తతః క్రుద్ధః స భగవానువాచేదం తపోధనః
అతడు గగనంలో నుండి ముష్టివలె వచ్చి ఆ మహర్షి తలపై పడిపోయాడు. అప్పుడు ఆ తపస్సులో ఉన్న భగవంతుడు కోపంతో ఇలా అన్నాడు.
మామవజ్ఞాయ దుష్టాత్మా యస్మాదేష సఖా తవ। ధర్షణాం కృతవానేతాం పశ్యతస్తే ధనేశ్వర
నీ స్నేహితుడు, దుష్టహృదయుడు, నన్ను అవమానించి ఈ దురాచారం చేశాడు. ధనేశ్వరా, ఇప్పుడు దాని ఫలితాన్ని చూడు.
త్వం చాప్యేభిర్హతైః సైన్యైః క్లేశం ప్రాప్నుహి దుర్భతే। తమేవ మానుషం దృష్ట్వాకిల్విషాద్విప్రమోక్ష్యసే
నీ సైన్యాలు నశించిపోవడంతో నీవు కూడా బాధను అనుభవించవలసి వస్తుంది. ఆ మనిషిని చూసినప్పుడు నీవు పాపం నుండి విముక్తి పొందుతావు.
సైన్యానాం తు తవైతేషాం పుత్రపౌత్రబలాన్వితమ్। న శాపం ప్రాప్యతే ఘోరం గచ్ఛ తేఽఽజ్ఞాం కరిష్యతి
నీ సైన్యంలో కొందరికి పిల్లలు, మనవళ్లు ఉన్నవారు ఈ ఘోరమైన శాపానికి లోనవారు కావు. వెళ్ళు, అతడు తన అజ్ఞానంతోనే పనిచేస్తాడు.
ఏష శాపో మయా ప్రాప్తః ప్రాక్తస్మాదృషిసత్తమాత్। స భీమేన మహారాజ భ్రాత్రా తవ విమోక్షితః
ఈ శాపం నాకు ఆ మహర్షి చేతుల మీదుగా పూర్వం వచ్చింది. రాజా, నీ సోదరుడైన భీముడు ఈ శాపం నుండి నన్ను విముక్తుడిని చేశాడు.
యుధిష్ఠిర ధృతిర్దాక్ష్యం దేశకాలపరాక్రమాః। లోకతన్త్రవిధానానామేష పఞ్చవిధో విధిః
యుధిష్ఠిరా, ధైర్యం, నైపుణ్యం, సమయానుసారంగా ప్రదర్శించే పరాక్రమం, లోకంలో ప్రవర్తించే విధానాలు— ఇవే ఐదు ముఖ్యమైన నియమాలు.
ధృతిమన్తశ్చ దక్షాశ్చ స్వే స్వే కర్మణి భారత। పరాక్రమవిధానజ్ఞా నరాః కృతయుగేఽభవన్
భారతా, కృతయుగంలో తమ తమ కర్తవ్యాలలో స్థిరంగా, నైపుణ్యంతో, పరాక్రమాన్ని తెలిసినవారు ఉండేవారు.
ధృతిమాన్దేశకాలజ్ఞః సర్వధర్మవిధానవిత్। క్షత్రియః క్షత్రియశ్రేష్ఠ శాస్తి వై పృథివీమను
ధైర్యంగా ఉండి, కాలాన్ని, స్థలాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, అన్ని ధర్మ నియమాలను తెలిసిన క్షత్రియుడు, ఓ క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడా, నిజంగా భూమిని పాలించగలడు.
య ఏవం వర్తతే పార్థ పురుషః సర్వకర్మసు। స లోకే లభతే వీర యశః ప్రేత్య చ సద్గతిమ్
పార్థా, ఎవడు అన్ని పనుల్లో ఇలాగే ప్రవర్తిస్తాడో, ఆ వాడికి ఈ లోకంలో కీర్తి లభిస్తుంది, మరణానంతరం మంచి స్థానం కూడా దక్కుతుంది.