నైహ త్వదన్యో విద్యతే జీవలోకే సమో నృపః పాలయితా ప్రజానామ్। ధృత్యా చ తే ప్రతీమనాః సదాహం త్వం వా వరుణో ధర్మరాజో యమో వా
ఈ లోకంలో జీవులందరిలోనూ ప్రజలను రక్షించడంలో నీకు సమానుడు మరొకరు లేరు రాజా. నీ ధైర్యంతో నేను ఎప్పుడూ నమ్మకంగా ఉంటాను. నువ్వు వరుణుడు, ధర్మరాజు లేదా యముడు లాంటివాడివి.
శక్రః సాక్షాద్వజ్రపాణిర్యథేహ త్రాతా లోకేఽస్మింస్త్వం తథేహ ప్రజానామ్। మతస్త్వం నః పురుషేన్ద్రేహ లోకే న చ త్వదన్యో భూపతిరస్తి జజ్ఞే
ఈ లోకంలో వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఇంద్రుడు ప్రజల రక్షకుడిగా ఉన్నట్లే, నువ్వు కూడా ప్రజలకు కాపాడేవాడివి. నా దృష్టిలో నువ్వే మనుషులందరిలో శ్రేష్ఠుడు; నీకు సమానమైన రాజు మరొకరు పుట్టలేదు.
ఖట్వాఙ్గనాభగదిలీపకల్ప యయాతిమాన్ధాతృసమప్రభావ। ఆదిత్యతేజఃప్రతిమానతేజా భీష్మో యథా రాజసి సువ్రతస్త్వమ్
నువ్వు ఖట్వాంగుడు, నాభగుడు, దిలీపుడు, యయాతి, మంధాత లాంటి పరాక్రమాన్ని కలవాడివి. నీ తేజస్సు సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశిస్తుంది. భీష్ముడు నడిచిన మార్గంలో నువ్వు ధర్మబద్ధంగా పాలిస్తావు.
వాల్మీకివత్తే నిభృతం స్వవీర్యం వసిష్ఠవత్తే నియతశ్చ కోపః। ప్రభుత్వమిన్ద్రత్వసమం మతం మే ద్యుతిశ్చ నారాయణవద్విభాతి
వాల్మీకి లా నువ్వు నీ శక్తిని లోపలే దాచుకుంటావు. వశిష్ఠుడు లా నీ కోపాన్ని నియంత్రించుకుంటావు. నీ అధికారము ఇంద్రునికి సమానంగా ఉంది అని నాకు అనిపిస్తుంది. నీ కాంతి నారాయణుని తేజస్సులా మెరిసిపోతుంది.
యమో యథా ధర్మవినిశ్చయజ్ఞః కృష్ణో యథా సర్వగుణోపపన్నః। శ్రియాం నివాసోఽసి యథా వసూనాం నిధానభూతోఽసి తథా క్రతూనామ్
యముడు ధర్మాన్ని నిర్ణయించడంలో నిపుణుడైనట్లే, కృష్ణుడు అన్నీ గుణాలతో నిండినట్లే, నువ్వు వసువులవంటి ఐశ్వర్యానికి నిలయమైనవాడివి. యజ్ఞాలకు నిలయమైనవాడివి.
దమ్భోద్భవేనాసి సమో బలేన రామో యథా శస్త్రవిదస్త్రవిచ్చ। ఔర్వత్రితాభ్యామసి తుల్యతేజా దుష్ప్రేక్షణీయోఽసి భగీరథేన
బలంలో నువ్వు దంభోద్భవుడికి సమానమైనవాడివి. ఆయుధాల జ్ఞానంలో, వాటి వినియోగంలో రాముడు లాంటివాడివి. ఔర్వుడు, త్రితుడు లాంటి తేజస్సు నీలో ఉంది. భగీరథుడు లా నిన్ను చూడటం చాలా కష్టం.
ఏవం స్తుతాః సర్వ ఏవ ప్రసన్నా రాజా సదస్యా ఋత్విజో హవ్యవాహః। తేషాం దృష్ట్వా భావితానీఙ్గితాని ప్రోవాచ రాజా జనమేజయోఽథ
ఇలా స్తుతించబడినప్పుడు రాజు, సభ్యులు, ఋత్వికులు, అగ్నిహోత్రుడు అందరూ సంతోషించారు. వారి శుభ సంకేతాలను చూసి జనమేజయుడు రాజు మాట్లాడాడు.
బాలోఽప్యయం స్థవిర ఇవావభాషతే నాయం బాలః స్థవిరోఽయం మతో మే। ఇచ్ఛామ్యహం వరమస్మై ప్రదాతుం తన్మే విప్రాః సంవిదధ్వం యథావత్
ఇతడు చిన్నవాడైనా, పెద్దవాడిలా మాట్లాడుతున్నాడు. ఇతడు చిన్నవాడు కాదు, పెద్దవాడే అని నేను భావిస్తున్నాను. ఇతడికి ఒక వరం ఇవ్వాలని నేను కోరుకుంటున్నాను. అందుకు మీరు యథావిధిగా ఏర్పాటుచేయండి బ్రాహ్మణులారా.
యథా చ నస్తక్షక ఏతి శీఘ్రమ్
టక్షకుడు మన దగ్గరకు త్వరగా వస్తున్నట్లుగా—
వ్యాహర్తుకామే వరదే నృపే ద్విజం వరం వృణీష్వేతి తతోఽబ్యువాచ। హోతా వాక్యం నాతిహృష్టాన్తరాత్మా కర్మణ్యస్మింస్తక్షకో నైతి తావత్
రాజు వరాలిచ్చేవాడిగా బ్రాహ్మణుడితో 'నీకు కావలసిన వరాన్ని కోరుకో' అని చెప్పాడు. అప్పుడు హోతృవు అంతరంగా సంతోషంగా లేకుండా ఇలా అన్నాడు: 'ఈ యజ్ఞం జరుగుతున్నంతకాలం టక్షకుడు రాడు.'
యథా చేదం కర్మ సమాప్యతే మే యథా చ వై తక్షక ఏతి శీఘ్రమ్। తథా భవన్తః ప్రయతన్తు సర్వే పరం శక్త్యా స హి మే విద్విషాణః
ఈ యజ్ఞం పూర్తవుతుందీ, టక్షకుడు త్వరగా వస్తాడీ, మీరు అందరూ మీ శక్తిమేర ప్రయత్నించండి. ఎందుకంటే అతడు నా శత్రువు.
యథా శస్త్రాణి నః ప్రాహుర్యథా శంసతి పావకః। ఇన్ద్రస్య భవనే రాజంస్తక్షకో భయపీడితః
మన శాస్త్రాలు చెప్పినట్లుగా, అగ్ని తెలియజేసినట్లుగా, రాజా! టక్షకుడు భయంతో ఇంద్రుని లోకంలో ఉన్నాడు.
యథా సూతో లోహితాక్షో మహాత్మా పౌరాణికో వేదితవాన్పురస్తాత్। స రాజానం ప్రాహ పృష్టస్తదానీం యథాహుర్విప్రాస్తద్వదేతన్నృదేవ
ఎర్ర కళ్లతో ఉన్న గొప్పాత్ముడైన సారథి, పురాణాలను తెలిసినవాడు, ఇంతకు ముందు తెలుసుకున్నట్లు, అప్పుడతను రాజును అడిగినప్పుడు బ్రాహ్మణులు చెప్పినదాన్ని చెప్పాడు. అదే ఇప్పుడు చెప్పబడాలి రాజా.
పురాణమాగమ్య తతో బ్రవీమ్యహం దత్తం తస్మై వరమిన్ద్రేణ రాజన్। వసేహ త్వం మత్సకాశే సుగుప్తో న పావకస్త్వాం ప్రదహిష్యతీతి
పురాణాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని నేను చెబుతున్నాను. రాజా! ఇంద్రుడు టక్షకుడికి ఒక వరం ఇచ్చాడు—'నువ్వు నా దగ్గర సురక్షితంగా ఉండు, అగ్ని నిన్ను కాల్చదు.'
తదా జగామాహిదత్తాభయః ప్రభుః
అప్పుడు ఆ ప్రభువు పాముల వల్ల భయముక్తుడై అక్కడికి వెళ్లిపోయాడు.
భవిష్యతీత్యేవ విచిన్తయానః
'ఇది జరుగుతుంది' అని ఆలోచిస్తూ అతడు తలంచాడు.
తస్యోత్తరీయే నిహితః స నాగో భయోద్విగ్నః శర్మ నైవాభ్యగచ్ఛత్। తతో రాజా మన్త్రవిదోఽబ్రవీత్పునః క్రుద్ధో వాక్యం తక్షకస్యాన్తమిచ్ఛన్
భయంతో వణికిపోతూ, ఆ పాము పై వస్త్రంలో దాగి ఉన్నా, శాంతిని పొందలేకపోయింది. అప్పుడు మంత్రజ్ఞుడైన రాజు, కోపంతో, టక్షకుని అంతం కావాలని కోరుతూ మళ్లీ మాటలాడాడు.
ఇన్ద్రస్య భవనే విప్రా యది నాగః స తక్షకః। తమిన్ద్రేణైవ సహితం పాతయధ్యం విభావసౌ
బ్రాహ్మణులారా! ఆ టక్షకుడు ఇంద్రుని లోకంలో ఉంటే, అగ్ని అతడిని ఇంద్రునితో కలిసి కింద పడేయాలి.
జనమేజయేన రాజ్ఞా తు నోదితస్తక్షకం ప్రతి। హోతా జుహావ తత్రస్థం తక్షకం పన్నగం తథా
జనమేజయుడు తక్షకుని ప్రత్యేకంగా పిలవలేదు కనుక, అక్కడ ఉన్న తక్షకుని పిలవాలని హోతృవేదికుడు అగ్నికి హోమం చేశాడు.
హూయమానే తథా చైవ తక్షకః సపురన్దరః। ఆకాశే దదృశే తత్ర క్షణేన వ్యథితస్తదా
అలా హోమం జరుగుతుండగా, తక్షకుడు ఇంద్రునితో కలిసి ఆకాశంలో ఒక్కసారిగా కనిపించాడు. అతడు చాలా భయంతో ఉన్నాడు.
పురన్దరస్తు తం యజ్ఞం దృష్ట్వోరుభయమావిశత్। హిత్వా తు తక్షకం త్రస్తః స్వమేవ భవనం యయౌ
ఇంద్రుడు ఆ యజ్ఞాన్ని చూసి తక్షకునితోపాటు లోపలికి వచ్చాడు. కానీ భయపడిన తక్షకునిని వదిలేసి, తానే తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లిపోయాడు.
ఇన్ద్రే గతే తు రాజేన్ద్ర తక్షకో భయమోహితః। మన్త్రశక్త్యా పావకార్చిస్సమీపమవశో గతః। `తం దృష్ట్వా ఋత్విజస్తత్ర వచనం చేదమబ్రువన్
ఇంద్రుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, రాజా! తక్షకుడు భయంతో, అయోమయంతో ఉన్నాడు. మంత్రబలం వల్ల అతడు అగ్నిజ్వాలల దగ్గరకు బలవంతంగా లాగబడుతున్నాడు. అతన్ని చూసి అక్కడి ఋత్విజులు ఇలా అన్నారు.
అయమాయాతి తూర్ణం స తక్షకస్తే వశం నృప। శ్రూయతేఽస్య మహాన్నాదో నదతో భైరవం రవమ్
రాజా! ఈ తక్షకుడు వేగంగా నీ ఆధీనంలోకి వస్తున్నాడు. అతని భయంకరమైన అరుపు వినిపిస్తోంది.
నూనం ముక్తో వజ్రభృతా స నాగో భ్రష్టో నాకాన్మన్త్రవిత్రస్తకాయః। ఘూర్ణన్నాకాశే నష్టసంజ్ఞోఽభ్యుపైతి తీవ్రాన్నిశ్వాసాన్నిశ్వసన్పన్నగేన్ద్రః
నిశ్చయంగా, ఆ పాము వజ్రాయుధుడిచే వదిలేయబడింది. మంత్రబలంతో భయపడి, ఆకాశంలో తడబడుతూ, జ్ఞానం కోల్పోయి, గాఢంగా ఊపిరి పీలుస్తూ, ఆ పాముల అధిపతి దగ్గరికి వస్తున్నాడు.
వర్తతే తవ రాజేన్ద్ర కర్మైతద్విధివత్ప్రభో। అస్మై తు ద్విజముఖ్యాయ వరం త్వం దాతుమర్హసి
రాజేంద్ర! నీ యజ్ఞం సక్రమంగా జరుగుతోంది. ఇప్పుడు ఈ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడికి నీవొక వరం ఇవ్వాలి.
బాలాభిరూపస్య తవాప్రమేయ వరం ప్రయచ్ఛామి యథానురూపమ్। వృణీష్వ యత్తేఽభిమతం హృది స్థితం తత్తే ప్రదాస్యామ్యపి చేదదేయమ్
నీవు యువకుడివి, అపారమైన రూపం కలవాడివి. నీకు తగిన వరాన్ని నేను ఇస్తాను. నీ మనసులో ఏది కావాలనుకుంటే అడుగు, అది సాధ్యమైతే తప్పక ఇస్తాను.
పతిష్యమాణే నాగేన్ద్రే తక్షకే జాతవేదసి। ఇదమన్తరమిత్యేవం తదాస్తీకోఽభ్యచోదయత్
పాముల అధిపతి తక్షకుడు అగ్నిలో పడబోతున్నప్పుడు, ఆ సమయంలో ఆస్తీకుడు ఇలా మధ్యలో చెప్పాడు.
వరం దదాసి చేన్మహ్యం వృణోమి జనమేజయ। సత్రం తే విరమత్వేతన్న పతేయురిహోరగాః
జనమేజయా! నువ్వు నాకు వరమిస్తే, నేను ఇదే కోరుకుంటాను—నీ యజ్ఞం ఆగిపోవాలి, ఇకపై పాములు ఇక్కడ పడకూడదు.
ఏవముక్తస్తదా తేన బ్రహ్మన్పారిక్షితస్తు సః। నాతిహృష్టమనాశ్చేదమాస్తీకం వాక్యమబ్రవీత్
ఆస్తీకుడు ఇలా చెప్పినపుడు, పరిక్షిత్తుని కుమారుడు అంతగా సంతోషించకపోయినా, ఇలా ఆస్తీకునితో మాట్లాడాడు.
సువర్ణం రజతం గాశ్చ యచ్చాన్యన్మన్యసే విభో। తత్తే దద్యాం వరం విప్ర న నివర్తేత్క్రతుర్మమ
బంగారం, వెండి, ఆవులు, ఇంకా నీకు కావాల్సినదేదైనా వరంగా ఇస్తాను బ్రాహ్మణా! కానీ నా యజ్ఞం ఆగకూడదు.