దేవైః పూర్వం విచీర్ణాని మునిభిశ్చ మహాత్మభిః। యథాక్రమమశేషేణ ద్విజైః సంపూజితాని చ
ఈ విషయాలు దేవతలు, మహర్షులు ముందుగా పరిశీలించారు. ద్విజులు కూడా వాటిని క్రమంగా, యథావిధిగా గౌరవంగా ఆచరించారు.
ఋషీణాం పూర్వచరితం తపోధర్మవిచేష్టితమ్। రాజర్షీణాం చ చరితం కథాశ్చ వివిధాః శుభాః
మునుల పూర్వకాల జీవితాలు, వారి తపస్సు, ధర్మాచరణలు, రాజర్షుల కథలు, ఇంకా ఎన్నో శుభమైన కథలు అక్కడ వినిపించాయి.
శృణ్వానాస్తత్రతత్ర స్మ ఆశ్రమేషు శివేషు చ। అభిషేకం ద్విజైః సార్ధం కృతవన్తో విశేషతః
ఆ పవిత్ర ఆశ్రమాల్లో ఇక్కడ అక్కడ వినుతూ, ద్విజులతో కలిసి వారు ప్రత్యేకంగా అభిషేకాలు చేశారు.
అర్చితాః సతతం దేవాః పుష్పైరద్భిః సదా చ వః। యథాలబ్ధైర్మూలఫలైః పితరశ్చాపి తర్పితాః
దేవతలను ఎప్పుడూ పువ్వులతో, నీటితో పూజించారు. మీరంతా దొరికిన మూలికలు, ఫలాలతో తృప్తిపరిచారు. పితృదేవతలు కూడా సంతృప్తిచెందారు.
పర్వతేషు చ రమ్యేషు సర్వేషు చ సరస్సు చ। ఉదధౌ చ మహాపుణ్యే సూపస్పృష్టం మహాత్మభిః
అందమైన పర్వతాల్లో, అన్ని సరస్సుల్లో, పవిత్రమైన సముద్రంలో మహాత్ములు స్నానం చేశారు.
ఇలా సరస్వతీ సిన్ధుర్యమునా నర్మదా తథా। నానాతీర్థేషు రమ్యేషు సూపస్పృష్టం సహ ద్విజైః
ఇలా, ఇలా, సరస్వతి, సింధు, యమునా, నర్మదా నదుల్లో, ఇంకా ఎన్నో రమ్యమైన తీర్థస్థలాల్లో ద్విజులతో కలిసి స్నానం చేశారు.
గఙ్గాద్వారమతిక్రమ్య బహవః పర్వతాః శుభాః। హిమవాన్పర్వతశ్చైవ నానాద్విజగణాయుతః
గంగాద్వారం దాటి, అనేక శుభమైన పర్వతాలను చూశారు. హిమవంతు పర్వతం కూడా, అక్కడ ఎన్నో ద్విజసమూహాలతో నిండిపోయి ఉంది.
విశాలా బదరీ దృష్టా నరనారాయణాశ్రమః। దివ్యపుష్కరిణీ దృష్టా సిద్ధదేవర్షిపూజితా
విశాలా, బదరీ, నరనారాయణుల ఆశ్రమం, ఇంకా సిద్ధులు, దేవతలు పూజించే దివ్యమైన సరస్సును చూశారు.
యథాక్రమవిశేషేణ సర్వాణ్యాయతనాని చ। దర్శితాని ద్విజేనద్రేణ లోమశేన మహాత్మనా
అన్ని పవిత్రస్థలాలను, మహాత్ముడైన ద్విజుడు లోమశుడు క్రమంగా చూపించాడు.
ఇమం వైశ్రవణావాసం దుర్గమం గన్ధమాదనమ్। కథం భీమ గమిష్యామో మతిరత్ర విధీయతామ్
ఇది వైశ్రవణుని నివాసమైన, దుర్గమమైన గంధమాదన పర్వతం. భీమా! మనం ఎలా ముందుకు పోవాలి? ఇక్కడ ఏదైనా యోచన చేద్దాం.
ఏవం బ్రువతి రాజేన్ద్రే వాగువాచాశరీరిణీ। న శక్యో దుర్గమో గన్తుం పర్వతో గన్ధమాదనః
అలా రాజు మాట్లాడుతుండగా, ఆకాశవాణి ఇలా చెప్పింది: 'ఈ గంధమాదన పర్వతం దాటి వెళ్ళడం సాధ్యం కాదు.'
అననైవ పథా రాజన్ప్రతిగచ్ఛ యథాగతమ్। నరనారాయణస్థానం బదరీత్యభివిశ్రుతమ్
రాజా! నువ్వు వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్ళు. నరనారాయణుల స్థలమైన, ప్రసిద్ధమైన బదరీకి చేరుకో.
తస్మాద్యాస్యసి కౌన్తేయ సిద్ధచారణసేవితమ్। బహుపుష్పఫలం రమ్యమాశ్రమం వృషపర్వణః
అక్కడినుంచి, కుంతీ కుమారా! సిద్ధులు, గంధర్వులు సందర్శించే, పుష్పఫలాలతో నిండిన, రమ్యమైన వృషపర్వణి ఆశ్రమానికి వెళ్ళవు.
అతిక్రమ్య చ తం పార్థ త్వార్ష్టిషేణాశ్రమే వసేః। తతో ద్రక్ష్యసి కౌన్తేయ నివేశం ధనదస్య చ
అది దాటి, పార్థా! అర్ష్టిషేణుని ఆశ్రమంలో నివసిస్తావు. ఆ తరువాత, కుంతీ కుమారా! ధనదుని నివాసాన్ని కూడా చూస్తావు.
ఏతస్మిన్నన్తరే వాయుర్దివ్యగన్ధవహః శుభః। భనఃప్రహ్లాదనః శీతః పుష్పవర్షం వవర్ష వై
అంతలో, ఆకాశంలో నుండి దివ్యమైన సుగంధాలతో కూడిన, చల్లని, హర్షాన్ని కలిగించే గాలి వీసింది. పుష్పవర్షం కురిసింది.
తచ్ఛ్రుత్వా దివ్యమాకాశాద్విస్మయః సమపద్యత। ఋషీణాం బ్రాహ్మణానాం చ పార్థివానాం విశేషతః
అది విని, మునులు, బ్రాహ్మణులు, రాజులు అందరికీ ఆశ్చర్యంతో మనసు నిండిపోయింది.
శ్రుత్వా తన్మహదాశ్చర్యం ద్విజో ధౌమ్యస్త్వభాషత। న శక్యముత్తరం గన్తుం ప్రతిగచ్ఛామ పాణ్డవ
ఆ గొప్ప అద్భుతాన్ని విని, బ్రాహ్మణుడు ధౌమ్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇంకా ఉత్తర దిక్కు వెళ్ళడం సాధ్యం కాదు. మనం తిరిగి వెళ్ళుదాం, పాండవా!'
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః। [ప్రత్యాగమ్య పునస్తం తు నరనారాయణాశ్రమమ్ ।।]
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు ఆశ్చర్యంతో కన్నులు వెడల్పుగా చేసి, మళ్లీ నరనారాయణుల ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు.
భీమసేనాదిభిః సర్వైర్భ్రాతృభిః పరివారితః। పాఞ్చాల్యా బ్రాహ్మణైశ్చైవ న్యవసత్సుసుఖం తదా
భీమసేనుడు సహా అన్నదమ్ములందరితో, పాంచాలీతో, బ్రాహ్మణులతో కూడి, అప్పుడు అక్కడ యుధిష్ఠిరుడు ఎంతో సుఖంగా నివసించాడు.
తతస్తాన్పరివిశ్వస్తాన్వసతస్తత్ర పాణ్డవాన్। [పర్వతేన్ద్రే ద్విజైః సార్ధం పార్తాగమనకాఙ్క్షయా ।।]
అప్పుడు ఆ పాండవులు, బ్రాహ్మణులతో కలిసి ఆ గొప్ప పర్వతంపై నమ్మకంగా ఉండి, అర్జునుడు తిరిగి రానిచూస్తూ ఉన్నారు.
గతేషు తేషు రక్షఃసు భీమసేనాత్మజేఽపి చ। రహితాన్మీమసేనేన కదాచిత్తాన్యదృచ్ఛయా। జహార ధర్మరాజం వై యమౌ కృష్ణాం చ రాక్షసః
ఆ రాక్షసులు వెళ్లిపోయిన తరువాత, భీమసేనుని కుమారుడు కూడా లేని సమయంలో, భీమసేనుడు అక్కడ లేని సమయాన, ఒక రాక్షసుడు యాదృచ్ఛికంగా ధర్మరాజును, అశ్వినీద్వయాన్ని, కృష్ణను (ద్రౌపదిని) పట్టుకొని పోయాడు.
బ్రహ్మన్కథం ధర్మరాజం యమౌ కృష్ణాం చ రాక్షసః। జహార చిత్రం భీమశ్చ గతో రాక్షసకణ్టకః। వక్తుమర్హసి విప్రాగ్ర్య వ్యక్తమేతన్మమాఽనఘ
బ్రాహ్మణా! భీమసేనుడు రాక్షసులను ఎదుర్కొనడానికి వెళ్లినప్పుడు, ఆ రాక్షసుడు ధర్మరాజును, అశ్వినీద్వయాన్ని, కృష్ణను ఎలా పట్టుకున్నాడు? ఇది ఆశ్చర్యం. మహాబ్రాహ్మణుడవైన నీవు నాకు ఈ సంగతిని స్పష్టంగా చెప్పాలి.
బ్రాహ్మణో మన్త్రకుశలః సర్వాస్త్రేష్వస్త్రవిత్తమః। ఇతి బ్రువన్పాణ్డవేయాన్పర్యుపాస్తే స్మ నిత్యదా । పరీప్సమానః పార్థానాం కలాపాంశ్చ ధనూంషి చ
మంత్రాలలో నైపుణ్యం కలిగిన, ఆయుధాలన్నింటినీ బాగా తెలిసిన ఒక బ్రాహ్మణుడు, పాండవుల వద్ద ఎప్పుడూ ఉండేవాడు. అతడు పార్థుల ధనుస్సులు, బాణాలతో కూడిన తుప్పులను గమనించాలనే ఉద్దేశంతో ఉండేవాడు.
అన్తరం సంపరిప్రేప్సుర్ద్రౌపద్యా హరణం ప్రతి। దుష్టాత్మా పాపబుద్ధిః స నామ్నా ఖ్యాతో జటాసురః
ద్రౌపదిని అపహరించేందుకు సరైన అవకాశం కోసం ఎదురు చూసిన ఆ దుష్టాత్ముడు, పాపబుద్ధి కలిగినవాడు, జటాసురుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
[పోషణం తస్ రాజేనద్ర చక్రే పాణ్డవనన్దనః। బుబుధే న చ తం పాపం భస్మచ్ఛన్నమివానలమ్
పాండవుని కుమారుడు అతడిని బ్రాహ్మణుడని భావించి అతని అవసరాలు తీర్చాడు. కానీ బూడిదతో కప్పబడ్డ అగ్నిని గుర్తించలేనట్లు, ఆ పాపిని గుర్తించలేకపోయాడు.
స భీమసేనే నిష్క్రాన్తే మృగయార్థమరిందమే। [ఘటోత్కచం సానుచరం దృష్ట్వా విప్రద్రుతం దిశః
శత్రువులను జయించేవాడు అయిన భీమసేనుడు వేటకు వెళ్లినప్పుడు, ఘటోత్కచుడు తన అనుచరులతో వెళ్లినపుడు, ఆ బ్రాహ్మణుడు భయంతో అన్ని దిశలకు పరుగెత్తాడు.
లోమశప్రభృతీంస్తాంస్తు మహర్షీశ్చ సమాహితాన్। స్నాతుం వినిర్గతాన్దృష్ట్వా పుష్పార్థం చ తపోధనాన్]
లోమశుడు మొదలైన మహర్షులు, పుష్పాల కోసం, స్నానం కోసం ఏకాగ్రతతో బయటికి వెళ్లిన asceticులు (తపోధనులు)ను చూసి, వారు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు.
రూపమన్యత్సమాస్థాయ వికృతం భైరవం మహత్। గృహీత్వా సర్వశస్త్రాణి ద్రౌపదీం పరిగృహ్య చ। ప్రాతిష్ఠత సుదుష్టాత్మా త్రీన్గృహీత్వా చ పాణ్డవాన్
ఆ దుష్టాత్ముడు భయంకరమైన, విపరీతమైన రూపాన్ని ధరించి, అన్ని ఆయుధాలను పట్టుకొని, ద్రౌపదిని గట్టిగా పట్టుకుని, ముగ్గురు పాండవులను కూడా పట్టుకొని బయలుదేరాడు.
[విక్రమ్య కౌశికం ఖఙ్గం మోక్షయిత్వా గ్రహం రిపోః।] ఆక్రన్దద్భీమసేన వై యేన యాతో మహాబలః
కౌశిక ఖడ్గాన్ని శత్రువు చేతిలోనుండి విడిపించి, భీమసేనుడు వారి అరుపులు విని, మహాబలుడు అక్కడికి పరుగెత్తాడు.
తమబ్రవీద్ధర్మరాజో హ్రియమాణో యుధిష్ఠిరః। ధర్మస్తే హీయతే మూఢ న చైనం సమవేక్షసే
అప్పుడు హరించబడుతున్న యుధిష్ఠిరుడు ఆ రాక్షసునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ మూర్ఖా! నువ్వు ధర్మాన్ని వదిలిపెడుతున్నావు, దాన్ని గమనించడంలేదు.'