సోమస్య యజ్ఞో వరుణస్య యజ్ఞః ప్రజాపతేర్యజ్ఞ ఆసీత్ప్రయాగే। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
ప్రయాగలో సోముని యజ్ఞం, వరుణుని యజ్ఞం, ప్రజాపతికి యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
శక్రస్య యజ్ఞః శతసఙ్ఖ్య ఉక్త- స్తథాపరం తుల్యసఙ్ఖ్యం శతం వై। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
ఇంద్రునికి వంద యజ్ఞాలు జరిగినట్టు చెబుతారు, అలాగే మరొక వంద యజ్ఞాలు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
యమస్య యజ్ఞో హరిమేధసశ్చ యథా యజ్ఞో రన్తిదేవస్య రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
యముని యజ్ఞం, హరిమేధసుని యజ్ఞం, రాజా రంతిదేవుని యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
గయస్య యజ్ఞః శశబిన్దోశ్చ రాజ్ఞో యజ్ఞసల్తథా వైశ్రవణస్య రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
గయుని యజ్ఞం, శశబిందు అనే రాజుని యజ్ఞం, వైశ్రవణుని యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
నృగస్య యజ్ఞస్త్వజమీఢస్య చాసీ- ద్యథా యజ్ఞో దాశరథేశ్చ రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
నృగుని యజ్ఞం, అజమీఢుని యజ్ఞం, దశరథ మహారాజుని యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
యజ్ఞః శ్రుతో దివి దేవస్య సూనో- ర్యుధిష్ఠిరస్యాజమీఢస్య రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
దేవుని కుమారుని యజ్ఞం, యుధిష్ఠిరుని యజ్ఞం, అజమీఢ మహారాజుని యజ్ఞం పరలోకంలో ప్రసిద్ధమైనట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
కృష్ణస్య యజ్ఞః సత్యవత్యాః సుతస్య స్వయం చ కర్మ ప్రచకార యత్ర। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
సత్యవతీ కుమారుడైన కృష్ణుని యజ్ఞం, ఆయన స్వయంగా ఆ కర్మను నిర్వహించినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
ఇమే చ తే సూర్యసమానవర్చసః సమాసతే వృత్రహణః క్రతుం యథా। నైషాం జ్ఞాతుం విద్యతే జ్ఞానమద్య దత్తం యేభ్యో న ప్రణశ్యేత్కదాచిత్
ఇక్కడ ఉన్న వీరి కాంతి సూర్యుని సమానంగా ఉంది. వీరు ఇంద్రుని యజ్ఞానికి వచ్చినట్లు కూడి ఉన్నారు. ఈ రోజు వీరి గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాదు. వీరికి ఇచ్చిన దానం ఎప్పుడూ వృథా కాదు.
ఋత్విక్సమో నాస్తి లోకేషు చైవ ద్వైపాయనేనేతి వినిశ్చితం మే। ఏతస్య శిష్యా హి క్షితిం సంచరన్తి సర్వర్త్విజః కర్మసు స్వేషు దక్షాః
ఈ లోకాల్లో ద్వైపాయనునికి సమానమైన ఋత్వికుడు లేడు అని నాకు నిశ్చయంగా తెలుసు. ఆయన శిష్యులు భూమి అంతటా తిరుగుతూ, ప్రతి యజ్ఞంలో తాము చేసే పనుల్లో నిపుణులుగా ఉన్నారు.
విభావసుశ్చిత్రభానుర్మహాత్మా హిరణ్యరేతా హుతభుక్కృష్ణవర్త్మా। ప్రదక్షిమావర్తశిఖః ప్రదీప్తో హవ్యం తవేదం హుతభుగ్వష్టి దేవః
విభావసువు అద్భుతమైన కాంతి కలవాడు, మహాత్ముడు, బంగారు విత్తనంతో ఉన్నవాడు, హవిస్సును స్వీకరించేవాడు, నల్లటి మార్గంతో, తిరుగుతున్న అగ్ని జ్వాలలతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. దేవా, ఈ అగ్ని నీ హవిస్సును స్వీకరిస్తున్నాడు.
నైహ త్వదన్యో విద్యతే జీవలోకే సమో నృపః పాలయితా ప్రజానామ్। ధృత్యా చ తే ప్రతీమనాః సదాహం త్వం వా వరుణో ధర్మరాజో యమో వా
ఈ లోకంలో జీవులందరిలోనూ ప్రజలను రక్షించడంలో నీకు సమానుడు మరొకరు లేరు రాజా. నీ ధైర్యంతో నేను ఎప్పుడూ నమ్మకంగా ఉంటాను. నువ్వు వరుణుడు, ధర్మరాజు లేదా యముడు లాంటివాడివి.
శక్రః సాక్షాద్వజ్రపాణిర్యథేహ త్రాతా లోకేఽస్మింస్త్వం తథేహ ప్రజానామ్। మతస్త్వం నః పురుషేన్ద్రేహ లోకే న చ త్వదన్యో భూపతిరస్తి జజ్ఞే
ఈ లోకంలో వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఇంద్రుడు ప్రజల రక్షకుడిగా ఉన్నట్లే, నువ్వు కూడా ప్రజలకు కాపాడేవాడివి. నా దృష్టిలో నువ్వే మనుషులందరిలో శ్రేష్ఠుడు; నీకు సమానమైన రాజు మరొకరు పుట్టలేదు.
ఖట్వాఙ్గనాభగదిలీపకల్ప యయాతిమాన్ధాతృసమప్రభావ। ఆదిత్యతేజఃప్రతిమానతేజా భీష్మో యథా రాజసి సువ్రతస్త్వమ్
నువ్వు ఖట్వాంగుడు, నాభగుడు, దిలీపుడు, యయాతి, మంధాత లాంటి పరాక్రమాన్ని కలవాడివి. నీ తేజస్సు సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశిస్తుంది. భీష్ముడు నడిచిన మార్గంలో నువ్వు ధర్మబద్ధంగా పాలిస్తావు.
వాల్మీకివత్తే నిభృతం స్వవీర్యం వసిష్ఠవత్తే నియతశ్చ కోపః। ప్రభుత్వమిన్ద్రత్వసమం మతం మే ద్యుతిశ్చ నారాయణవద్విభాతి
వాల్మీకి లా నువ్వు నీ శక్తిని లోపలే దాచుకుంటావు. వశిష్ఠుడు లా నీ కోపాన్ని నియంత్రించుకుంటావు. నీ అధికారము ఇంద్రునికి సమానంగా ఉంది అని నాకు అనిపిస్తుంది. నీ కాంతి నారాయణుని తేజస్సులా మెరిసిపోతుంది.
యమో యథా ధర్మవినిశ్చయజ్ఞః కృష్ణో యథా సర్వగుణోపపన్నః। శ్రియాం నివాసోఽసి యథా వసూనాం నిధానభూతోఽసి తథా క్రతూనామ్
యముడు ధర్మాన్ని నిర్ణయించడంలో నిపుణుడైనట్లే, కృష్ణుడు అన్నీ గుణాలతో నిండినట్లే, నువ్వు వసువులవంటి ఐశ్వర్యానికి నిలయమైనవాడివి. యజ్ఞాలకు నిలయమైనవాడివి.
దమ్భోద్భవేనాసి సమో బలేన రామో యథా శస్త్రవిదస్త్రవిచ్చ। ఔర్వత్రితాభ్యామసి తుల్యతేజా దుష్ప్రేక్షణీయోఽసి భగీరథేన
బలంలో నువ్వు దంభోద్భవుడికి సమానమైనవాడివి. ఆయుధాల జ్ఞానంలో, వాటి వినియోగంలో రాముడు లాంటివాడివి. ఔర్వుడు, త్రితుడు లాంటి తేజస్సు నీలో ఉంది. భగీరథుడు లా నిన్ను చూడటం చాలా కష్టం.
ఏవం స్తుతాః సర్వ ఏవ ప్రసన్నా రాజా సదస్యా ఋత్విజో హవ్యవాహః। తేషాం దృష్ట్వా భావితానీఙ్గితాని ప్రోవాచ రాజా జనమేజయోఽథ
ఇలా స్తుతించబడినప్పుడు రాజు, సభ్యులు, ఋత్వికులు, అగ్నిహోత్రుడు అందరూ సంతోషించారు. వారి శుభ సంకేతాలను చూసి జనమేజయుడు రాజు మాట్లాడాడు.
బాలోఽప్యయం స్థవిర ఇవావభాషతే నాయం బాలః స్థవిరోఽయం మతో మే। ఇచ్ఛామ్యహం వరమస్మై ప్రదాతుం తన్మే విప్రాః సంవిదధ్వం యథావత్
ఇతడు చిన్నవాడైనా, పెద్దవాడిలా మాట్లాడుతున్నాడు. ఇతడు చిన్నవాడు కాదు, పెద్దవాడే అని నేను భావిస్తున్నాను. ఇతడికి ఒక వరం ఇవ్వాలని నేను కోరుకుంటున్నాను. అందుకు మీరు యథావిధిగా ఏర్పాటుచేయండి బ్రాహ్మణులారా.
యథా చ నస్తక్షక ఏతి శీఘ్రమ్
టక్షకుడు మన దగ్గరకు త్వరగా వస్తున్నట్లుగా—
వ్యాహర్తుకామే వరదే నృపే ద్విజం వరం వృణీష్వేతి తతోఽబ్యువాచ। హోతా వాక్యం నాతిహృష్టాన్తరాత్మా కర్మణ్యస్మింస్తక్షకో నైతి తావత్
రాజు వరాలిచ్చేవాడిగా బ్రాహ్మణుడితో 'నీకు కావలసిన వరాన్ని కోరుకో' అని చెప్పాడు. అప్పుడు హోతృవు అంతరంగా సంతోషంగా లేకుండా ఇలా అన్నాడు: 'ఈ యజ్ఞం జరుగుతున్నంతకాలం టక్షకుడు రాడు.'
యథా చేదం కర్మ సమాప్యతే మే యథా చ వై తక్షక ఏతి శీఘ్రమ్। తథా భవన్తః ప్రయతన్తు సర్వే పరం శక్త్యా స హి మే విద్విషాణః
ఈ యజ్ఞం పూర్తవుతుందీ, టక్షకుడు త్వరగా వస్తాడీ, మీరు అందరూ మీ శక్తిమేర ప్రయత్నించండి. ఎందుకంటే అతడు నా శత్రువు.
యథా శస్త్రాణి నః ప్రాహుర్యథా శంసతి పావకః। ఇన్ద్రస్య భవనే రాజంస్తక్షకో భయపీడితః
మన శాస్త్రాలు చెప్పినట్లుగా, అగ్ని తెలియజేసినట్లుగా, రాజా! టక్షకుడు భయంతో ఇంద్రుని లోకంలో ఉన్నాడు.
యథా సూతో లోహితాక్షో మహాత్మా పౌరాణికో వేదితవాన్పురస్తాత్। స రాజానం ప్రాహ పృష్టస్తదానీం యథాహుర్విప్రాస్తద్వదేతన్నృదేవ
ఎర్ర కళ్లతో ఉన్న గొప్పాత్ముడైన సారథి, పురాణాలను తెలిసినవాడు, ఇంతకు ముందు తెలుసుకున్నట్లు, అప్పుడతను రాజును అడిగినప్పుడు బ్రాహ్మణులు చెప్పినదాన్ని చెప్పాడు. అదే ఇప్పుడు చెప్పబడాలి రాజా.
పురాణమాగమ్య తతో బ్రవీమ్యహం దత్తం తస్మై వరమిన్ద్రేణ రాజన్। వసేహ త్వం మత్సకాశే సుగుప్తో న పావకస్త్వాం ప్రదహిష్యతీతి
పురాణాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని నేను చెబుతున్నాను. రాజా! ఇంద్రుడు టక్షకుడికి ఒక వరం ఇచ్చాడు—'నువ్వు నా దగ్గర సురక్షితంగా ఉండు, అగ్ని నిన్ను కాల్చదు.'
తదా జగామాహిదత్తాభయః ప్రభుః
అప్పుడు ఆ ప్రభువు పాముల వల్ల భయముక్తుడై అక్కడికి వెళ్లిపోయాడు.
భవిష్యతీత్యేవ విచిన్తయానః
'ఇది జరుగుతుంది' అని ఆలోచిస్తూ అతడు తలంచాడు.
తస్యోత్తరీయే నిహితః స నాగో భయోద్విగ్నః శర్మ నైవాభ్యగచ్ఛత్। తతో రాజా మన్త్రవిదోఽబ్రవీత్పునః క్రుద్ధో వాక్యం తక్షకస్యాన్తమిచ్ఛన్
భయంతో వణికిపోతూ, ఆ పాము పై వస్త్రంలో దాగి ఉన్నా, శాంతిని పొందలేకపోయింది. అప్పుడు మంత్రజ్ఞుడైన రాజు, కోపంతో, టక్షకుని అంతం కావాలని కోరుతూ మళ్లీ మాటలాడాడు.
ఇన్ద్రస్య భవనే విప్రా యది నాగః స తక్షకః। తమిన్ద్రేణైవ సహితం పాతయధ్యం విభావసౌ
బ్రాహ్మణులారా! ఆ టక్షకుడు ఇంద్రుని లోకంలో ఉంటే, అగ్ని అతడిని ఇంద్రునితో కలిసి కింద పడేయాలి.
జనమేజయేన రాజ్ఞా తు నోదితస్తక్షకం ప్రతి। హోతా జుహావ తత్రస్థం తక్షకం పన్నగం తథా
జనమేజయుడు తక్షకుని ప్రత్యేకంగా పిలవలేదు కనుక, అక్కడ ఉన్న తక్షకుని పిలవాలని హోతృవేదికుడు అగ్నికి హోమం చేశాడు.
హూయమానే తథా చైవ తక్షకః సపురన్దరః। ఆకాశే దదృశే తత్ర క్షణేన వ్యథితస్తదా
అలా హోమం జరుగుతుండగా, తక్షకుడు ఇంద్రునితో కలిసి ఆకాశంలో ఒక్కసారిగా కనిపించాడు. అతడు చాలా భయంతో ఉన్నాడు.