తే తం ప్రసాదయామాసుః సురాః సర్వేఽబ్జసంభవమ్। రాజ్ఞా వాసుకినా సార్ధం శాపోఽసౌన భవేదితి
అన్ని దేవతలు వాసుకి రాజుతో కలిసి పద్మజనిని ప్రసన్నం చేయాలని ప్రార్థించారు, ఆ శాపం నెరవేరకూడదని కోరారు.
వాసుకిర్నాగరాజోఽయం దుఃఖితో జ్ఞాతికారణాత్। అభిశాపః స మాతుస్తు భగవన్న భవేత్కథమ్
వాసుకి అనే నాగరాజు తన బంధువుల కోసం బాధపడుతూ, 'భగవంతుడా! మా తల్లి శాపం ఎలా నెరవేరకుండా ఉండగలదు?' అని అడిగాడు.
జరత్కారుర్జరత్కారుం యాం భార్యాం సమవాప్స్యతి। తత్ర జాతో ద్విజః శాపాన్మోక్షయిష్యతి పన్నగాన్
జరత్కారు అనే ఋషి, తన పేరే ఉన్న భార్యను పెళ్లి చేసుకున్నప్పుడు, ఆ ఇంట పుట్టే ద్విజుడు పన్నగులను శాపం నుండి విమోచిస్తాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం వాసుకిః పన్నగోత్తమః। ప్రాదాన్మామమరప్రఖ్య తవ పిత్రే మహాత్మనే
ఈ మాటలు విని, పన్నగుల్లో శ్రేష్ఠుడైన వాసుకి, నిన్ను నీ మహాత్ముడైన తండ్రికి అమరుడివంటివాడిగా ఇచ్చాడు.
ప్రాగేవానాగతే కాలే తస్మాత్త్వ మయ్యజాయథాః। అయం స కాలః సంప్రాప్తో భయాన్నస్త్రాతుమర్హసి
అప్పటి కాలం రాకముందే నువ్వు నాలో పుట్టావు; ఇప్పుడు ఆ సమయం వచ్చింది, నీవు మమ్మల్ని భయంనుండి రక్షించాలి.
భ్రాతరం చాపి మే తస్మాత్త్రాతుమర్హసి పావకాత్। న మోఘం తు కృతం తత్స్యాద్యదహం తవ ధీమతే। పిత్రే దత్తా విమోక్షార్థం కథం వా పుత్ర మన్యసే
అందుకే నువ్వు నా అన్నను అగ్నిలోనుండి రక్షించాలి; నీ తండ్రి చేసిన వాగ్దానం వృథా కాకూడదు. ఆయన నిన్ను మాకు విమోచనార్థంగా ఇచ్చాడు. నీవేమనుకుంటావు కుమారా?
ఏవముక్తస్తథేత్యుక్త్వా సాస్తీకో మాతరం తదా। అబ్రవీద్దుఃఖసంతప్తం వాసుకిం జీవయన్నివ
ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆస్తీకుడు 'అలా జరుగుతుంది' అని చెప్పి, బాధతో ఉన్న వాసుకిని ప్రాణం పోసినట్టు తన తల్లితో మాట్లాడాడు.
అహం త్వాం మోక్షయిష్యామి వాసుకే పన్నగోత్తమ। తస్మాచ్ఛాపాన్మహాసత్త్వ సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
వాసుకీ! పన్నగుల్లో శ్రేష్ఠుడా! నేను నిన్ను శాపం నుండి తప్పించుతాను. ఇది నిజం, నీవు నమ్ము.
భవ స్వస్థమనా నాగ న హి తే విద్యతే భయమ్। ప్రయతిష్యే తథా రాజన్యథా శ్రేయో భవిష్యతి
నాగరాజా! నీ మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉంచు, నీకు భయం అవసరం లేదు. రాజు యజ్ఞం నీకు మేలు కలిగేలా నేను ప్రయత్నిస్తాను.
న మే వాగనృతం ప్రాహ స్వైరేష్వపి కుతోఽన్యథా। తం వై నృపవరం గత్వా దీక్షితం జనమేజయమ్
నా మాట ఎప్పుడూ అబద్ధం కాలేదు, నా వాళ్ల మధ్య కూడా కాదు; మరి ఇతరుల దగ్గర ఎలా అబద్ధమవుతుంది? నేను దీక్షగ్రహించిన జనమేజయ మహారాజుని దగ్గరకు వెళ్తాను.
వాగ్భిర్మఙ్గలయుక్తాభిస్తోషయిష్యేఽద్య మాతుల। యథా స యజ్ఞో నృపతేర్నివత్రిష్యతి సత్తమ
ఈ రోజు నేను మంగళకరమైన మాటలతో రాజును ప్రసన్నం చేస్తాను మామా, అలా చేసి ఆ మహారాజుని యజ్ఞాన్ని నిలిపేస్తాను.
స సంభావయ నాగేన్ద్ర మయి సర్వం మహామతే। న తే మయి మనో జాతు మిథ్యా భవితుమర్హతి
ఓ మహామతి నాగరాజా! నాపై నీవు పూర్తిగా విశ్వాసం ఉంచు; నాపై నీకు ఎప్పుడూ సందేహం ఉండకూడదు.
ఆస్తీక పరిఘూర్ణామి హృదయం మే విదీర్యతే। దిశో న ప్రతిజానామి బ్రహ్మదణ్డనిపీడితః
ఆస్తీకా, నాకు తల తిరుగుతోంది, హృదయం పగిలిపోతున్నట్లు ఉంది. బ్రహ్మదండం వల్ల బాధపడి, ఏ దిశలో ఉన్నానో కూడా తెలియడం లేదు.
న సన్తాపస్త్వయా కార్యః కథంచిత్పన్నగోత్తమ। ప్రదీప్తాగ్నేః సముత్పన్నం నాశయిష్యామి తే భయమ్
నీవు ఏ విధంగా కూడా చింతించకూడదు, పాములలో శ్రేష్ఠుడా. అగ్ని వల్ల కలిగిన భయాన్ని నేను తొలగిస్తాను.
బ్రహ్మదణ్డం మహాఘోరం కాలాగ్నిసమతేజసమ్। నాశయిష్యామి మాఽత్ర త్వం భయంకార్షీః కథంచన
బ్రహ్మదండం ఎంత భయంకరమైనదైనా, కాలాగ్ని సమానమైన శక్తి ఉన్నదైనా, దాన్ని నేను నశింపజేస్తాను. ఇక్కడ నీవు ఏ విధంగా కూడా భయపడవద్దు.
తతః స వాసుకేర్ఘోరమపనీయ మనోజ్వరమ్। ఆధాయ చాత్మనోఽఙ్గేషు జగామ త్వరితో భృశమ్
ఆ తర్వాత వాసుకికి ఉన్న భయంకరమైన మనోవ్యథను తీసేసి, తనపై వేసుకుని, అతడు త్వరగా అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
జనమేజయస్య తం యజ్ఞం సర్వైః సముదితం గుణైః। మోక్షాయ భుజగేన్ద్రాణామాస్తీకో ద్విజసత్తమః
ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆస్తీకుడు, పాముల అధిపతులకు విముక్తి కల్పించేందుకు, అన్ని గుణాలతో కూడిన జనమేజయుని యజ్ఞానికి వెళ్లాడు.
స గత్వాఽపశ్యదాస్తీకో యజ్ఞాయతనముత్తమమ్। వృతం సదస్యైర్బహుభిః సూర్యవహ్నిసమప్రభైః
ఆస్తీకుడు అక్కడికి వెళ్లి, సూర్యుడు, అగ్ని లాంటి కాంతివంతమైన అనేక సదస్యులతో నిండిన అద్భుతమైన యజ్ఞస్థలాన్ని చూశాడు.
స తత్ర వారితో ద్వాస్థైః ప్రవిశన్ద్విజసత్తమః। అభితుష్టావ తం యజ్ఞం ప్రవేశార్థీ పరంతపః
అక్కడ ప్రవేశించేందుకు ప్రయత్నించిన ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడిని ద్వారపాలకులు అడ్డగించారు. లోపలికి వెళ్లాలని ఆకాంక్షతో, అతడు ఆ యజ్ఞాన్ని స్తుతించాడు.
స ప్రాప్య యజ్ఞాయతనం వరిష్ఠం ద్విజోత్తమః పుణ్యకృతాం వరిష్ఠః। తుష్టావ రాజానమనన్తకీర్తి- మృత్విక్సదస్యాంశ్చ తథైవ చాగ్నిమ్
యజ్ఞస్థలానికి చేరుకున్న ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు, పుణ్యశీలుల్లో శ్రేష్ఠుడు, అనంత కీర్తి గల రాజును, ఋత్వికులను, సదస్యులను, అలాగే అగ్నిని కూడా స్తుతించాడు.
సోమస్య యజ్ఞో వరుణస్య యజ్ఞః ప్రజాపతేర్యజ్ఞ ఆసీత్ప్రయాగే। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
ప్రయాగలో సోముని యజ్ఞం, వరుణుని యజ్ఞం, ప్రజాపతికి యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
శక్రస్య యజ్ఞః శతసఙ్ఖ్య ఉక్త- స్తథాపరం తుల్యసఙ్ఖ్యం శతం వై। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
ఇంద్రునికి వంద యజ్ఞాలు జరిగినట్టు చెబుతారు, అలాగే మరొక వంద యజ్ఞాలు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
యమస్య యజ్ఞో హరిమేధసశ్చ యథా యజ్ఞో రన్తిదేవస్య రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
యముని యజ్ఞం, హరిమేధసుని యజ్ఞం, రాజా రంతిదేవుని యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
గయస్య యజ్ఞః శశబిన్దోశ్చ రాజ్ఞో యజ్ఞసల్తథా వైశ్రవణస్య రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
గయుని యజ్ఞం, శశబిందు అనే రాజుని యజ్ఞం, వైశ్రవణుని యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
నృగస్య యజ్ఞస్త్వజమీఢస్య చాసీ- ద్యథా యజ్ఞో దాశరథేశ్చ రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
నృగుని యజ్ఞం, అజమీఢుని యజ్ఞం, దశరథ మహారాజుని యజ్ఞం జరిగినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
యజ్ఞః శ్రుతో దివి దేవస్య సూనో- ర్యుధిష్ఠిరస్యాజమీఢస్య రాజ్ఞః। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
దేవుని కుమారుని యజ్ఞం, యుధిష్ఠిరుని యజ్ఞం, అజమీఢ మహారాజుని యజ్ఞం పరలోకంలో ప్రసిద్ధమైనట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
కృష్ణస్య యజ్ఞః సత్యవత్యాః సుతస్య స్వయం చ కర్మ ప్రచకార యత్ర। తథా యజ్ఞోఽయం తవ భారతాగ్ర్య పారిక్షిత స్వస్తి నోఽస్తు ప్రియేభ్యః
సత్యవతీ కుమారుడైన కృష్ణుని యజ్ఞం, ఆయన స్వయంగా ఆ కర్మను నిర్వహించినట్లు, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన పరిక్షిత్ కుమారా, నీ యజ్ఞం కూడా అలానే ఉంది. మనకూ మన ప్రియమైనవారికీ శుభం కలగాలి.
ఇమే చ తే సూర్యసమానవర్చసః సమాసతే వృత్రహణః క్రతుం యథా। నైషాం జ్ఞాతుం విద్యతే జ్ఞానమద్య దత్తం యేభ్యో న ప్రణశ్యేత్కదాచిత్
ఇక్కడ ఉన్న వీరి కాంతి సూర్యుని సమానంగా ఉంది. వీరు ఇంద్రుని యజ్ఞానికి వచ్చినట్లు కూడి ఉన్నారు. ఈ రోజు వీరి గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాదు. వీరికి ఇచ్చిన దానం ఎప్పుడూ వృథా కాదు.
ఋత్విక్సమో నాస్తి లోకేషు చైవ ద్వైపాయనేనేతి వినిశ్చితం మే। ఏతస్య శిష్యా హి క్షితిం సంచరన్తి సర్వర్త్విజః కర్మసు స్వేషు దక్షాః
ఈ లోకాల్లో ద్వైపాయనునికి సమానమైన ఋత్వికుడు లేడు అని నాకు నిశ్చయంగా తెలుసు. ఆయన శిష్యులు భూమి అంతటా తిరుగుతూ, ప్రతి యజ్ఞంలో తాము చేసే పనుల్లో నిపుణులుగా ఉన్నారు.
విభావసుశ్చిత్రభానుర్మహాత్మా హిరణ్యరేతా హుతభుక్కృష్ణవర్త్మా। ప్రదక్షిమావర్తశిఖః ప్రదీప్తో హవ్యం తవేదం హుతభుగ్వష్టి దేవః
విభావసువు అద్భుతమైన కాంతి కలవాడు, మహాత్ముడు, బంగారు విత్తనంతో ఉన్నవాడు, హవిస్సును స్వీకరించేవాడు, నల్లటి మార్గంతో, తిరుగుతున్న అగ్ని జ్వాలలతో ప్రకాశిస్తున్నాడు. దేవా, ఈ అగ్ని నీ హవిస్సును స్వీకరిస్తున్నాడు.