కాఞ్చనైః కదలీషణ్డైర్మన్దమారుతకమ్పితైః। వీజ్యమానమివాక్షోభ్యం తీరాత్తీరవిసర్పిభిః
పసిడి వర్ణంలో మెరిసే అరటి తోటలు, మృదువైన గాలిలో ఊగుతూ, ఆ సరస్సు ఒడ్డున చెట్లు నీటివరకు విస్తరించి, ఆ సరస్సును అభిమానం చేస్తున్నట్లుగా కనిపించాయి.
తత్సరోఽథావతీర్యాశు ప్రభూతనలినోత్పలమ్। మహాగజ ఇవోద్దామశ్చిక్రీడ బలవద్బలీ
ఆ తర్వాత, ఆ సరస్సులోకి వేగంగా దిగిపోయి, ఎన్నో కమలాలు, ఉట్పలాలతో నిండిన ఆ నీటిలో, భీముడు పెద్ద ఏనుగులా ఉత్సాహంగా ఆడాడు.
విక్రీడ్యతస్మిన్రుచిరముత్తతారామితద్యుతిః। `క్షోభయన్సలిలం భీమః ప్రభిన్న ఇవవారణః
అక్కడ ఆడుకుంటున్న భీముడు, తన తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, పెద్ద ఏనుగు నీటిని కలిపినట్టు, ఆ నీటిని గట్టిగా కలిపాడు.
తతో జగాహే వేగేన తద్వనం బహుపాదపమ్। దధ్మౌ చ శఙ్ఖం స్వనవత్సర్వప్రాణేన పాణ్డవః। [ఆస్ఫోటయచ్చ బలవాన్భీమః సంనాదయన్దిశః ।।]
ఆ తరువాత, ఆ చెట్లతో నిండిన అడవిలో వేగంగా ప్రవేశించి, పాండవుడు తన శంఖాన్ని ప్రాణపూర్వకంగా ఊదాడు. ఆ శబ్దం దిక్కులను నిండజేసింది. బలవంతుడైన భీముడు తన చేతులను కొట్టి, దిక్కులను మార్మోగించాడు.
తస్య శఙ్ఖస్య శబ్దన భీమసేనరవేణ చ। బాహుశబ్దన చోగ్రేణ నదన్తీవ గిరేర్గుహాః
ఆ శంఖధ్వని, భీమసేనుని గర్జన, అతని బలమైన చేతుల శబ్దం కలిసి, పర్వత గుహలు గర్జిస్తున్నట్లుగా మారాయి.
తం వజ్రనిష్పేషసమమాస్ఫోటితమహారవమ్। శ్రుత్వా శైలగుహాసుప్తైః సింహైర్ముక్తో మహాస్వనః
ఆ మేఘగర్జనలా ఉన్న మహా శబ్దాన్ని పర్వత గుహల్లో నిద్రిస్తున్న సింహాలు విని, అవి గొప్ప గర్జనతో అరవసాగాయి.
సింహనాదభయత్రస్తైః కుఞ్జరైరపి భారత। ముక్తో విరావః సుమహాన్పర్వతో యేన పూరితః
సింహాల గర్జనతో భయపడిన ఏనుగులు కూడా, గొప్ప అరుపుతో పర్వతాన్ని మార్మోగించాయి.
తం తు నాదం తతః శ్రుత్వా సుప్తో వానరపుఙ్గవః
ఆ శబ్దాన్ని విని, అక్కడ నిద్రిస్తున్న వానరులలో శ్రేష్ఠుడు...
దివంగమం రురోధాథ మార్గం భీమస్య కారణాత్। అనేన హి పథా మా వై గచ్ఛేదితి విచార్య సః
భీముని కోసం ఆ దివ్యమార్గాన్ని అడ్డగించాడు. 'ఈ మార్గంలో భీముడు పోకూడదు' అని ఆలోచించి అడ్డుపడ్డాడు.
ఆస్త ఏకాయనే మార్గే కదలీషణ్డమణ్డితే। భ్రాతుర్భీమస్య రక్షార్థం తం మార్గమవరుధ్య వై
కదళికాయల తోట మధ్య ఒంటరిగా ఉన్న మార్గంలో, తన అన్న భీముని రక్షణ కోసం ఆ మార్గాన్ని మూసి కూర్చున్నాడు.
మాఽత్ర ప్రాప్స్యతి శాపం వా ధర్షణాం వేతి పాణ్డవః। కదలీషణ్డమధ్యస్థో హ్యేవం సంచిన్త్య వానరః
కదళికాయల తోట మధ్యలో నిలబడి, 'ఇక్కడ నాకు శాపమో, అవమానమో కలగకూడదు' అని పాండవుడు మనసులో ఆలోచించాడు.
ప్రాజృమ్భత మహాకాయో హనూమాన్నామ వానరః। కదలీషణ్డమధ్యస్థో నిద్రావశగతస్తదా
అప్పుడు కదళికాయల తోట మధ్యలో, గొప్ప శరీరంతో ఉన్న హనుమంతుడు నిద్రవశుడై పెద్దగా ఆవలించాడు.
తేన శబ్దేన మహతా వ్యబుధ్యత మహాకపిః'। జృమ్భమాణః సువిపులం శక్రధ్వజమివోచ్ఛ్రితమ్। ఆస్ఫోటయచ్చలాఙ్గూలమిన్ద్రాశనిసమస్వనమ్
ఆ గొప్ప శబ్దంతో మేల్కొన్న ఆ మహాకపి, ఇంద్రుని పతాకంలా తన విస్తారమైన శరీరాన్ని లాగి, తన ఊగిపోతున్న తోకను ఇంద్రుని మెరుపు మాదిరిగా గట్టిగా కొట్టాడు.
తస్య లాఙ్గూలనినదం పర్వతః సుగుహాముఖైః। ఉద్గారమివ గౌర్నర్దన్నుత్ససర్జ సమన్తతః
ఆ తోక గర్జనతో, ఆ పర్వతం లోపల గుహలతో కూడి, ఆవు అరుస్తున్నట్టు చుట్టూ ప్రతిధ్వని చేసింది.
లాఙ్గూలాస్ఫోటశబ్దాచ్చ చలితః స మహాగిరిః। విఘూర్ణమానశిఖరః సమన్తాత్పర్యశీర్యత
తోక కొట్టిన శబ్దానికి ఆ మహాగిరి కంపించిపోయింది; శిఖరాలు ఊగిపడి అన్ని వైపులా విరిగిపడ్డాయి.
స లాఙ్గూలరవస్తస్య మత్తవారణనిస్వనమ్। అన్తర్ధాయవిచిత్రేషు చచార గిరిసానుషు
ఆ తోక గర్జన, మత్తయిన ఏనుగు అరుపులా, ఆ అద్భుతమైన పర్వత శిఖరాల్లో వినిపించకుండా పోయింది.
స భీమసేనస్తచ్ఛ్రుత్వా సంప్రహృష్టతనూరుహః। శబ్దప్రభవమన్విచ్ఛంశ్చచార కదలీవనమ్
ఆ శబ్దం విని భీమసేనునికి ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి. ఆ శబ్దం ఎక్కడనుంచి వచ్చిందో తెలుసుకోవాలని కదళికాయల తోటలో తిరిగాడు.
కదలీవనమధ్యస్థమథ పీనే శిలాతలే। దదర్శ సుమహాబాహుర్వానరాధిపతిం తదా
తర్వాత, కదళికాయల తోట మధ్యలో, వెడల్పైన రాయిమీద, బలమైన భుజాలున్న భీముడు వానరాధిపతిని చూశాడు.
విద్యుత్సంపాతదుష్ప్రేక్షం విద్యుత్సంపాతపిఙ్గలమ్। విద్యుత్సంపాతనినదం విద్యుత్సంపాతచఞ్చలమ్
వాడిని చూడటం చాలా కష్టమైనది; మెరుపులా పసుపు రంగులో, మేఘగర్జనలా అరుస్తూ, మెరుపులా చలించేవాడిగా కనిపించాడు.
బాహుస్వస్తికవిన్యస్తపీనవృత్తశిరోధరమ్। స్కన్ధభూయిష్ఠకాయత్వాత్తనుమధ్యకటీతటమ్
వాడి బలమైన, వృత్తమైన మెడపై చేతులు స్వస్తిక రూపంలో పెట్టి, భుజాలు విస్తారంగా, నడుము సన్నగా ఉన్న శరీరాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.
కించిచ్చాభుగ్నశీర్షేణ దీర్ఘరోమాఞ్చితేన చ। లాఙ్గూలేనోర్ధ్వగతినా ధ్వజేనేవ విరాజితమ్
తల కొంచెం వంచి, పొడవాటి రోమాలు నిక్కబొడుచుకుని, పైకి లేచిన తోకతో, పతాకంలా ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు.
హ్రస్వౌష్ఠం తామ్రజిహ్వాస్యం రక్తకర్ణం చలద్ధువమ్। అపశ్యద్వదనం తస్య రశ్మివన్తమివోడుపమ్
వాడి ముఖం చిన్న పెదవులు, తామ్రవర్ణపు నాలుక, ఎర్రని చెవులు, కంపించే గడ్డంతో, కాంతివంతమైన చంద్రుడిలా మెరిసింది.
వదనాభ్యన్తరగతైః శుక్లైర్దన్తైరలంకృతమ్। కేసరోత్కరసంమిశ్రమశోకానామివోత్కరమ్
వాడి నోటిలో తెల్లని పళ్లతో అలంకరించబడి, పసుపు రంగు కేశరాలతో కలిసిపోయి, అశోకపుష్పాల గుళికలాగా కనిపించింది.
హిరణ్మయీనాం మధ్యస్థం కదలీనాం మహాద్యుతిమ్। దీప్యమానేన వపుషా స్వర్చిష్మన్తమివానలమ్। నిరీక్షన్తమపత్రస్తం లోచనైర్మధుపిఙ్గలైః
బంగారు కదళికాయల మధ్యలో, అతని శరీరం అగ్నిలా తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, తేనె రంగు కళ్లతో నిర్భయంగా చూస్తూ కనిపించాడు.
తం వానరవరం ధీమానతికాయం మహాబలమ్। స్వర్గపన్థానమావృత్య హిమవన్తమివ స్తితమ్
ఆ తెలివైన, మహాబలశాలి, మహాకాయుడైన వానరశ్రేష్ఠుడు, స్వర్గానికి దారిని అడ్డగించి, హిమవంతుడిలా నిలబడి ఉన్నాడు.
దృష్ట్వా చైనం మహాబాహురేకం తస్మిన్మహావనే। అథోపసృత్యతరసా భీమో భీమపరాక్రమః
ఆ మహావనంలో వాడిని ఒంటరిగా చూసిన బలవంతుడైన భీముడు, భయంకరమైన పరాక్రమంతో, వేగంగా దగ్గరికి వెళ్లాడు.
సింహనాదం చకారోగ్రం వజ్రాశనిసమం బలీ। తేన శబ్దేన భీమస్య విత్రేసుర్మృగపక్షిణః
భీముడు గర్జనతో సింహంలా భయంకరంగా అరవడంతో, ఆ శబ్దం మెరుపు మంటలాంటిది. ఆ అరుపు విని అడవి జంతువులు, పక్షులు అన్నీ భయంతో పారిపోయాయి.
హనూమాంశ్చ మహాసత్వ ఈషదున్మీల్య లోచనే। దృష్ట్వా తమథ సావజ్ఞం లోచనైర్మధుపిఙ్గలైః
మహా బలశాలి హనుమంతుడు తన కళ్లను కొద్దిగా తెరిచి, భీముడిని తేనెరంగు కన్నులతో, తక్కువగా చూసే చూపుతో చూశాడు.
తతః పవనజః శ్రీమానన్తికస్థం మహౌజసమ్'। స్మితేన చైనమాసాద్యహనూమానిదమబ్రవీత్
వాయుపుత్రుడు, మహాశక్తిశాలి హనుమంతుడు, భీముని దగ్గరికి నవ్వుతూ వచ్చి ఇలా అన్నాడు.
కిమర్థం సరుజస్తేఽహం సుఖసుప్తః ప్రబోధితః। నను నామ త్వయా కార్యా దయా భూతేషు జానతా
"నీకు బాధలు ఉన్నట్టుంది, నన్ను నిద్రలోంచి లేపావు. నీవు సత్యాన్ని తెలిసినవాడివైతే, అన్నీ జీవుల పట్ల దయ చూపాలి కదా?"