తత్రాపశ్యత్స ధర్మాత్మా దేవదేవర్పిపూజితమ్। నరనారాయణస్థానం భాగీరథ్యోపశోభితమ్
అక్కడ ధర్మాత్ముడైన యుదిష్ఠిరుడు దేవేంద్రుడి పూజలతో ప్రతిష్ఠితమైన, భాగీరథీ తీరాన వెలిగే నరనారాయణుల స్థలాన్ని దర్శించాడు.
తస్మిన్మధృస్రవఫలాం బ్రహ్మర్షిగణభావినీమ్। వదరీం తాముపాశ్రిత్య పాణ్డవో భ్రాతృభిః సహ
అక్కడ అన్ని కాలాల్లో ఫలాలు ఇచ్చే, బ్రహ్మర్షుల ఆరాధన పొందిన వదరి చెట్టు వద్ద పాండవులు అన్నదమ్ములతో కలిసి నివసించారు.
ముదా యుక్తా మహాత్మానో రేమిరే తత్ర తే తదా। ఆలోకయన్తో మైనాకం నానాద్విజగణాయుతమ్। హిరణ్యశిఖరం చైవ మధ్యే విన్దుసరః శివమ్
ఆ మహాత్ములు ఆనందంతో అక్కడే ఉండి, వివిధ పక్షులతో నిండిన మైనాక పర్వతాన్ని, మధ్యలో ఉన్న బంగారు శిఖరాలతో మెరిసే శుభమైన విందుసరస్సును తిలకిస్తూ సంతోషించారు.
భాగీరథీం సుతీర్థాం చ శీతామలజలాం శివామ్। మణిప్రవాలప్రస్తారాం పాదపైరుషశోభితామ్
వారు పవిత్రమైన భాగీరథీ నదిని చూశారు. ఆ నది చల్లని, నిర్మలమైన నీటితో, మణులు, ముత్యాలు, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన తీరాలతో, పాదపాలతో ప్రకాశించేది.
దివ్యపుష్పసమాకీర్ణాం మనఃప్రీతివివర్ధనీమ్। వీక్షమాణా మహాత్మానో విజహ్రుస్తత్ర పాణ్డవాః
దివ్యపుష్పాలతో నిండిన, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించే ఆ నదిని పాండవ మహాత్ములు తిలకిస్తూ ఆనందంగా గడిపారు.
తస్మిన్దేవర్షిచరితే దేశే పరమదుర్గమే। భాగీరథీపుణ్యజలేతర్పయాంచక్రిరే పితౄన్। దేవానృషీంశ్చ కౌన్తేయాః పరమం శౌచమాస్థితాః
దేవర్షుల చరిత్రతో ప్రసిద్ధి చెందిన, అత్యంత దుర్గమమైన ఆ ప్రదేశంలో, భాగీరథీ పవిత్ర జలాలతో కౌంతేయులు పరమ పవిత్రతతో తమ పితృదేవతలకు, దేవతలకు, ఋషులకు తర్పణం చేశారు.
తత్ర తే తర్పయన్తశ్చ జపన్తశ్చ కురూద్వహాః। బ్రాహ్మణైః సహితా వీరా హ్యవసన్పురుపర్షభాః
అక్కడ కురువంశశ్రేష్ఠులు, బ్రాహ్మణులతో కలిసి, హవనలు చేసి, జపాలు చేస్తూ, వీరులంతా అక్కడే నివసించారు.
కృష్ణాయాస్తత్రపశయ్న్తః క్రీడితాన్యమరప్రభాః। విచిత్రాణి నరవ్యాఘ్రా రేమిరే తత్ర పాణ్డవాః
అక్కడ పాండవులు, మనుషులలో సింహులవలె, అమరులవంటి కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, కృష్ణా కోసం అనేక ఆటలతో ఆనందంగా గడిపారు.
తత్ర తే పురుషవ్యాఘ్రాః పరమం శౌచమాస్థితాః। షడ్రాత్రమవసన్వీరా ధనంజయదిదృక్షయా
అక్కడ ఆ పురుషసింహులు, అత్యంత పవిత్రతతో, ధనంజయుడిని చూడాలని ఆరాటంతో ఆరు రాత్రులు అక్కడే ఉన్నారు.
తస్మిన్విహరమాణాశ్చ రమమాణాశ్చ పాణ్డవాః। మనోజ్ఞే కాననవరే సర్వ భూతమనోరమే
ఆ మనోహరమైన అరణ్యంలో, అందరికీ హర్షం కలిగించే ఆ అడవిలో, పాండవులు సంతోషంగా విహరిస్తూ ఆనందంగా గడిపారు.
పాదపైః పుష్పవికచైః ఫలభారావనామితైః। శోభితః పర్వతో రమ్యః పుంస్కోకిలకులాకులైః। స్నిగ్ధపత్రైరవిరలైః శీతచ్ఛాయైర్మనోరమైః
పుష్పాలతో విరబూసిన, ఫలభారంతో వంగిపోయిన చెట్లతో, నెమళ్లు, కోయిలలు సమూహాలతో, మృదువైన, దట్టమైన ఆకులతో, చల్లని నీడతో ఆ అందమైన కొండ అలంకరించబడి ఉంది.
సరాంసి చ విచిత్రాణి ప్రసన్నసలిలాని చ। కమలైః సోత్పలైస్తత్రభ్రాజమానాని సర్వశః। పశ్యన్తశ్చారురూపాణఇ రేమిరే తత్ర పాణ్డవాః
అక్కడ పాండవులు, అందమైన ఆకారమున్న కమలాలు, ఉట్పలాలతో మెరుస్తున్న, నిర్మలమైన నీళ్ళు కలిగిన సరస్సులను చూస్తూ ఆనందించారు.
పుణ్యగన్ధః సుఖస్పర్శో వవౌ తత్ర సమీరణః। హ్లాదయన్పాణ్డవాన్సర్బాన్సకృష్ణాన్సద్విజర్షభాన్
అక్కడ పవిత్రమైన సువాసనతో, మృదువైన, హర్షకరమైన గాలి వీచింది. ఆ గాలి పాండవులు, కృష్ణ, బ్రాహ్మణులను సంతోషపరిచింది.
తతః పూర్వోత్తరే వాయుః ప్లవమానో యదృచ్ఛయా। సహస్రపత్రమర్కాభం దివ్యం పద్మముపాహరత్
అప్పుడా ఈశాన్య దిశ నుండి, స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించే గాలి, వెయ్యి రేకులున్న, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే దివ్యమైన పద్మాన్ని తీసుకొచ్చింది.
తదవైక్షత పాఞ్చాలీ దివ్యగన్ధం మనోరమమ్। అనిలేనాహృతంభూమౌ పతితం జలజం శుచి
ఆ పవిత్రమైన, సువాసనతో కూడిన, అందమైన కమలాన్ని, గాలి తెచ్చి నేలపై పడేసినదాన్ని, పాంచాలి చూసింది.
తచ్ఛుభా శుభమాసాద్య సౌగన్ధికమనుత్తమమ్। అతీవ ముదితా రాజన్భీమసేనమథాబ్రవీత్
ఆ శుభ్రమైన, అతి ఉత్తమమైన, సుగంధమున్న కమలాన్ని పొందిన ద్రౌపది, ఎంతో ఆనందంతో భీమసేనుని చూచి ఇలా చెప్పింది.
పశ్య దివ్యం సురుచిరం భీమ పుష్పమనుత్తమమ్। గన్ధసంస్థానసంపన్నం మనసో మమ నన్దనమ్
భీమా! ఈ దివ్యమైన, అతి అందమైన, సువాసనతో, ఆకారంతో నిండిన పువ్వును చూడు. ఇది నా హృదయానికి ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తోంది.
ఇదం చ ధర్మరాజాయ ప్రదాస్యామి పరంతప। `గృహ్యాపరాణి పుష్పాణి బహూని పురుషర్షభ'। హరేరిదం మే కామాయ కామ్యకే పునరాశ్రమే
పరంతపా! ఈ పువ్వును నేను ధర్మరాజుకు ఇస్తాను. పురుషశ్రేష్ఠా! ఇలాంటి మరెన్నో పువ్వులు తెచ్చి ఇవ్వు. నేను వాటిని కామ్యక అశ్రమానికి తీసుకెళ్లాలనుకుంటున్నాను.
యది తేఽహం ప్రియా పార్థ బహూనీమాన్యుపాహర। తాన్యహం నేతుమిచ్ఛామి కామ్యకం పునరాశ్రమమ్
పార్థా! నేను నీకు ప్రియమైనవాడినైతే, ఇలాంటి మరెన్నో పువ్వులు తీసుకురా. నేను వాటిని తిరిగి కామ్యక అశ్రమానికి తీసుకెళ్లాలనుకుంటున్నాను.
ఏవముక్త్వా తు పాఞ్చలీ భీమసేనమనిన్దితా। జగామ పుష్పమాదాయ ధర్మరాజాయ తత్తదా
అలా పాంచాలి భీమసేనునికి చెప్పిన తరువాత, భీముడు ఆ పువ్వును తీసుకుని, ధర్మరాజుని వద్దకు తీసుకెళ్లాడు.
అభిప్రాయం తు విజ్ఞాయ మహిష్యాః పురుషర్షభః। ప్రియాయాః ప్రియకామః స ప్రాయాద్భీమో మహాబలః
తన భార్య ఆకాంక్షను గ్రహించిన భీముడు, ప్రియమైనవారిని సంతోషపెట్టాలని తపనతో, మహాబలుడైన వాడు బయలుదేరాడు.
వాతం తమేవాభిముఖో యతస్తత్పుష్పమాగతమ్। ఆజిహీర్షుర్జగామాశు సపుష్పాణ్యపరాణ్యపి
ఆ పువ్వు వచ్చిన దిశగా ఎదురుగా చూసి, మరిన్ని పువ్వులు తెచ్చేందుకు భీముడు వేగంగా వెళ్లాడు.
రుక్మపృష్ఠం ధనుర్గృహ్య శరాంశ్చాశీవిషోపమాన్। మృగరాడివ సంక్రుద్ధః ప్రభిన్న ఇవ కుఞ్జరః। [దదృశుః సర్వభూతాని మహాబాణధనుర్ధరమ్
బంగారు పట్టు ఉన్న విల్లు, పాములవలె విషమున్న బాణాలు తీసుకుని, కోపంతో ఉన్న సింహంలా, ఉన్మత్తమైన ఏనుగులా భీముడు, తన మహా విల్లు పట్టుకుని, అన్ని జంతువులకూ కనిపించాడు.
న గ్లానిర్న చ వైక్లబ్యం న భయం న చ సంభ్రమః। కదాచిజ్జుషతే పార్థమాత్మజం మాతరిశ్వనః ।।]
వాయుపుత్రుడైన పార్థునికి ఎప్పుడూ అలసట, నిరాశ, భయం, గందరగోళం ఎప్పుడూ దగ్గరపడేవి కావు.
ద్రౌపద్యాః ప్రియమన్విచ్ఛన్స బాహుబలమాశ్రితః। వ్యపేతభయసమోహః శైలమభ్యపతద్బలీ
ద్రౌపదికి ఇష్టమైనది సాధించాలనే తపనతో, తన బాహుబలాన్ని నమ్ముకుని, భయమూ, అయోమయమూ లేకుండా, ఆ మహాబలుడు ఆ కొండపైకి ఎక్కాడు.
స తం ద్రుమలతాగుల్మచ్ఛన్నం నీలశిలాతలమ్। గిరిం చచారారిహరః కిన్నరాచరితం శుభమ్
వృక్షాలు, లతలు, పొదలతో కప్పబడి, నీలిరంగు రాళ్లతో అలంకరించబడిన ఆ పర్వతాన్ని, శత్రువులను సంహరించేవాడు, కిన్నరులు సంచరించే ఆ పవిత్రమైన ప్రదేశంలో సంచరించాడు.
నానావర్ణధరైశ్చిత్రం ధాతుద్రుమమృగాణ్డజైః। సర్వభూషణసంపూర్ణం భూమేర్భుజమివోచ్ఛ్రితమ్
వివిధ రంగుల ఖనిజాలు, చెట్లు, పక్షులు, గూళ్ళతో అలంకరించబడి, అన్ని రకాల అలంకారాలతో నిండిన ఆ పర్వతం, భూమి మీద నుండి పైకి లేచిన బలమైన భుజంలా కనిపించింది.
సర్వర్తురమణీయేషు గన్ధమాదనసానుషు। సక్తచక్షురభిప్రాయాన్హృదయేనానుచిన్తయన్
ప్రతి ఋతువులోనూ మధురంగా ఉండే గంధమాదన పర్వతపు వాలుళ్లో, తన చూపును, మనసును అక్కడే నిలిపి, హృదయపూర్వకంగా ఆలోచిస్తూ ఉండిపోయాడు.
పుంస్కోకిలనినాదేషు షట్పదాచరితేషు చ। బద్ధశ్రోత్రమనశ్చక్షుర్జగామామితవిక్రమః
పుంసు కోకిలల గానంతో, తేనెటీగల గుంజులతో, తన చెవులు, కన్నులు, మనసు అంతా మక్కువగా పెట్టుకుని, అపారమైన శక్తిశాలి ముందుకు సాగాడు.
ఆజిఘ్రన్స మహాతేజాః సర్వర్తుకుసుమోద్భవమ్। గన్ధముద్ధతముద్దామో వనే మత్త ఇవ ద్విపః
ప్రతి ఋతువులో పువ్వులు పూసే, అరణ్యంలో పరిమళాలు ఉప్పొంగిపోతుండగా, ఆ మహాతేజస్వి, మత్తులో ఉన్న ఏనుగులా ఆ సువాసనను లోతుగా పీల్చాడు.