దదృశుస్తాం చ బదరీం వృత్తస్కన్ధాం మనోరమామ్। స్నిగ్ధామవిరలచ్ఛాయాం శ్రియా పరమయా యుతామ్
వారు ఆ బదరి చెట్టును, గుండ్రంగా ఉన్న కాండంతో, ఆకర్షణీయంగా, మృదువైన, విరివిగా నీడనిచ్చే, అత్యుత్తమ కాంతితో నిండినదిగా చూశారు.
పత్రైః స్నిగ్ధైరవిరలైరుపేతాం మృదుభిః శుభామ్। విశాలశాఖాం విస్తీర్ణామతిద్యుతిసమన్వితామ్
ఆ చెట్టు మెత్తని, మృదువైన, మెరిసే ఆకులతో, విస్తృతమైన శాఖలతో, విశాలంగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంది.
ఫలైరుపచితైర్దివ్యైరాచితాం స్వాదుభిర్భృశమ్। మధుస్రవైః సదా దివ్యాం మహర్షిగణసేవితామ్। మదప్రముదితైర్నిత్యం నానాద్విజగణైర్యుతామ్
దివ్యమైన, తీపి పండ్లతో నిండిన, ఎప్పుడూ తేనె చిందించే, మహర్షులు సేవించే, మత్తులో ఆనందంగా ఉన్న ఎన్నో పక్షులతో కూడినదిగా ఉంది.
అదంశమశకే దేశే బహుమూలఫలోదకే। నీలశాద్వలసంఛన్నే దేవగన్ధర్వసేవితే
ఆ ప్రాంతం కాటుకీటలు లేని, అనేక మూలికలు, పండ్లు, నీరు సమృద్ధిగా ఉన్న, నీలి పచ్చికతో కప్పబడిన, దేవతలు, గంధర్వులు సందర్శించే స్థలం.
సుభూమిభాగవిశదే స్వభావవిదితే శుభే। జాతాం హిమమృదుస్పర్శే దేశేఽపహతకణ్టకే
ఆ ప్రదేశం స్వచ్ఛమైన నేలతో, సహజంగా మంగళకరంగా పేరుగాంచిన, మంచు మృదువుగా తాకే, ముల్లు లేని ప్రాంతంగా ఉంది.
తాముపేత్య మహాత్మానః సహ తైర్బ్రాహ్మణర్షభైః। అవతేరుస్తతః సర్వే రాక్షసస్కన్ధతః శనైః
ఆ మహాత్ములు, అగ్రగణ్య బ్రాహ్మణులతో కలిసి, రాక్షసుల భుజాలపై నుంచి అందరూ మెల్లగా దిగారు.
తతస్తమాశ్రమం పుణ్యం నరనారాయణాశ్రితమ్। దదృశుః పాణ్డవా రాజన్సహితా ద్విజపుఙ్గవైః
అప్పుడే పాండవులు, ప్రముఖ ద్విజులతో కలిసి, నరనారాయణుల పవిత్ర ఆశ్రమాన్ని చూశారు.
తమసా రహితం పుణ్యమనామృష్టం రవేః కరైః। క్షుత్తృట్శీతోష్ణదోషైశ్చ వర్జితం శోకనాశనమ్
ఆ పవిత్ర స్థలం చీకటి లేకుండా, సూర్యకిరణాలు తాకని, ఆకలి, దాహం, వేడి, చలిని దూరం చేసే, శోకాన్ని తొలగించే స్థలంగా ఉంది.
మహర్షిగణసంబాధం బ్రాహ్మ్యా లక్ష్మ్యా సమన్వితమ్। దుష్ప్రవేశం మహారాజ నరైర్ధర్మబహిష్కృతైః
అయ్యా మహారాజా! ఆ ప్రదేశం మహర్షుల సమూహాలతో నిండిపోయి, బ్రహ్మసంపదతో, ఐశ్వర్యంతో ప్రకాశిస్తూ ఉండేది. ధర్మాన్ని వదిలేసిన మనుషులకు అక్కడ ప్రవేశం అసాధ్యం.
బలిహోమార్చితం దివ్యం సుసంమృష్టానులేపనమ్। దివ్యపుష్పోపహారైశ్చ సర్వతోఽభివిరాజితమ్
ఆ ప్రదేశం దైవికమైనది, బలి హోమాలతో, పూజలతో ఘనత పొందింది. చక్కగా శుభ్రపరిచి, సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించబడింది. అన్ని వైపులా దివ్యపుష్పాలతో అలంకరించబడింది.
విశాలైరగ్నిశరణైః స్రుగ్భాణ్డైరాచితం శుభైః। మహద్భిస్తోయకలశైః కఠినైశ్చోపశోభితమ్
అక్కడ విశాలమైన అగ్నికుండాలు, శుభ్రమైన హోమపాత్రలు, మంత్రపూర్వకంగా ఉపయోగించే చెంబులు, బలమైన నీళ్ళ కలశాలతో ఆ ప్రదేశం మరింత అందంగా కనిపించేది.
శరణ్యం సర్వభూతానాం బ్రహ్మఘోపనినాదితమ్। దివ్యమాశ్రయణీయం తమాశ్రమం శ్రమనాశనమ్। శ్రియా యుతమనిర్దేశ్యం దేవవర్యోపశోభితమ్
ఆ ఆశ్రమం అన్ని జీవులకు ఆశ్రయం, బ్రాహ్మణుల వేదఘోషతో మారుమోగేది. అది దివ్యమైనది, విశ్రాంతి కలిగించేది, అలసటను పోగొట్టేది, ఐశ్వర్యంతో నిండినది, దేవతలతో ప్రకాశించే స్థలం.
ఫలమూలాశనైర్దాన్తైశ్చారుకృష్ణాజినామ్బరైః। సూర్యవైశ్వానరసమైస్తపసా భావితాత్మభిః
అక్కడ దంతులు, ఫలమూలాలు మాత్రమే భోజనం చేసే వారు, అందమైన కృష్ణాజినాలతో కప్పుకున్న వారు, సూర్యుడు, అగ్ని లా కఠినమైన తపస్సుతో తమ మనస్సును పవిత్రం చేసుకున్న వారు నివసించేవారు.
మహర్షిభిర్మోక్షపరైర్యతిభిర్నియతేన్ద్రియైః। బ్రహ్మభూతైర్మహాభాగైరుపేతం బ్రహ్మవాదిభిః
ఆ ప్రదేశంలో మోక్షాన్ని కోరే మహర్షులు, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకున్న యతులు, బ్రహ్మత్వాన్ని పొందిన మహాభాగులు, బ్రహ్మవిద్యలో నిష్ణాతులు నివసించేవారు.
సోఽభ్యగచ్ఛన్మహాతేజాస్తానృషీన్నియతః శుచిః। భ్రాతృభిః సహితో ధీమాన్ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః
ఆ సమయంలో ధర్మపుత్రుడు, మహాతేజస్వి, పవిత్రుడైన యుదిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి ఆ మహర్షులను దర్శించేందుకు వెళ్లాడు.
దివ్యజ్ఞానోపపన్నాస్తే దృష్ట్వా ప్రాప్తం యుధిష్ఠిరమ్। అభ్యగచ్ఛన్త సుప్రీతా దివ్యా దేవమహర్షయః
దివ్యజ్ఞానం కలిగిన ఆ దేవమహర్షులు యుదిష్ఠిరుడు వచ్చినదాన్ని చూసి, హర్షంతో ముందుకు వచ్చి అతన్ని ఆహ్వానించారు.
ప్రీతాస్తే తస్య సత్కారం విధినా పావకాపమాః। ఉపాజహ్రుశ్చ సలిలం పుష్పమూలఫలం శుచి
ఆ పవిత్రులు, తేజోమయులు, ఆనందంతో యుదిష్ఠిరుని ఆచారప్రకారం ఆతిథ్యం చేసి, నీళ్ళు, పుష్పాలు, మూలాలు, ఫలాలు సమర్పించారు.
స తైః ప్రీత్యాఽథ సత్కారముపనీతం మహర్షిభిః। ప్రయతః ప్రతిగృహ్యాథ ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః
ఆ మహర్షులు ప్రేమతో ఇచ్చిన ఆతిథ్యాన్ని ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుడు భక్తితో స్వీకరించాడు.
తం శక్రసదనప్రఖ్యం దివ్యగన్ధం మనోరమమ్। ప్రీతః స్వర్గోపమం పుణ్యం పాణ్డవః సహ కృష్ణయా
పాండవుడు యుదిష్ఠిరుడు ద్రౌపదితో కలిసి, ఇంద్రసదనాన్ని పోలిన, పరమ పవిత్రమైన, సుగంధమయమైన, అందమైన ఆ ప్రదేశంలో ఆనందంగా ప్రవేశించాడు.
రవివేశ శోభయా యుక్తం భ్రాతృభిశ్చ సహానఘ। బ్రాహ్మణైర్వేదవేదాఙ్గపారగైశ్చ సహార్చితః
అప్రతిహతుడైన యుదిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, వేదాలు, వేదాంగాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణుల ఆహ్వానంతో, మహోత్సాహంగా ఆ ప్రదేశంలో ప్రవేశించాడు.
తత్రాపశ్యత్స ధర్మాత్మా దేవదేవర్పిపూజితమ్। నరనారాయణస్థానం భాగీరథ్యోపశోభితమ్
అక్కడ ధర్మాత్ముడైన యుదిష్ఠిరుడు దేవేంద్రుడి పూజలతో ప్రతిష్ఠితమైన, భాగీరథీ తీరాన వెలిగే నరనారాయణుల స్థలాన్ని దర్శించాడు.
తస్మిన్మధృస్రవఫలాం బ్రహ్మర్షిగణభావినీమ్। వదరీం తాముపాశ్రిత్య పాణ్డవో భ్రాతృభిః సహ
అక్కడ అన్ని కాలాల్లో ఫలాలు ఇచ్చే, బ్రహ్మర్షుల ఆరాధన పొందిన వదరి చెట్టు వద్ద పాండవులు అన్నదమ్ములతో కలిసి నివసించారు.
ముదా యుక్తా మహాత్మానో రేమిరే తత్ర తే తదా। ఆలోకయన్తో మైనాకం నానాద్విజగణాయుతమ్। హిరణ్యశిఖరం చైవ మధ్యే విన్దుసరః శివమ్
ఆ మహాత్ములు ఆనందంతో అక్కడే ఉండి, వివిధ పక్షులతో నిండిన మైనాక పర్వతాన్ని, మధ్యలో ఉన్న బంగారు శిఖరాలతో మెరిసే శుభమైన విందుసరస్సును తిలకిస్తూ సంతోషించారు.
భాగీరథీం సుతీర్థాం చ శీతామలజలాం శివామ్। మణిప్రవాలప్రస్తారాం పాదపైరుషశోభితామ్
వారు పవిత్రమైన భాగీరథీ నదిని చూశారు. ఆ నది చల్లని, నిర్మలమైన నీటితో, మణులు, ముత్యాలు, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన తీరాలతో, పాదపాలతో ప్రకాశించేది.
దివ్యపుష్పసమాకీర్ణాం మనఃప్రీతివివర్ధనీమ్। వీక్షమాణా మహాత్మానో విజహ్రుస్తత్ర పాణ్డవాః
దివ్యపుష్పాలతో నిండిన, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించే ఆ నదిని పాండవ మహాత్ములు తిలకిస్తూ ఆనందంగా గడిపారు.
తస్మిన్దేవర్షిచరితే దేశే పరమదుర్గమే। భాగీరథీపుణ్యజలేతర్పయాంచక్రిరే పితౄన్। దేవానృషీంశ్చ కౌన్తేయాః పరమం శౌచమాస్థితాః
దేవర్షుల చరిత్రతో ప్రసిద్ధి చెందిన, అత్యంత దుర్గమమైన ఆ ప్రదేశంలో, భాగీరథీ పవిత్ర జలాలతో కౌంతేయులు పరమ పవిత్రతతో తమ పితృదేవతలకు, దేవతలకు, ఋషులకు తర్పణం చేశారు.
తత్ర తే తర్పయన్తశ్చ జపన్తశ్చ కురూద్వహాః। బ్రాహ్మణైః సహితా వీరా హ్యవసన్పురుపర్షభాః
అక్కడ కురువంశశ్రేష్ఠులు, బ్రాహ్మణులతో కలిసి, హవనలు చేసి, జపాలు చేస్తూ, వీరులంతా అక్కడే నివసించారు.
కృష్ణాయాస్తత్రపశయ్న్తః క్రీడితాన్యమరప్రభాః। విచిత్రాణి నరవ్యాఘ్రా రేమిరే తత్ర పాణ్డవాః
అక్కడ పాండవులు, మనుషులలో సింహులవలె, అమరులవంటి కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, కృష్ణా కోసం అనేక ఆటలతో ఆనందంగా గడిపారు.
తత్ర తే పురుషవ్యాఘ్రాః పరమం శౌచమాస్థితాః। షడ్రాత్రమవసన్వీరా ధనంజయదిదృక్షయా
అక్కడ ఆ పురుషసింహులు, అత్యంత పవిత్రతతో, ధనంజయుడిని చూడాలని ఆరాటంతో ఆరు రాత్రులు అక్కడే ఉన్నారు.
తస్మిన్విహరమాణాశ్చ రమమాణాశ్చ పాణ్డవాః। మనోజ్ఞే కాననవరే సర్వ భూతమనోరమే
ఆ మనోహరమైన అరణ్యంలో, అందరికీ హర్షం కలిగించే ఆ అడవిలో, పాండవులు సంతోషంగా విహరిస్తూ ఆనందంగా గడిపారు.