నారాయణసమో యుద్ధే సత్యసన్ధో దృఢవ్రతః। తం మమాపశ్యతో భీమ న శాన్తిర్హృదయస్య వై
యుద్ధంలో నారాయణునితో సమానుడు, సత్యనిష్ఠుడు, దృఢవ్రతుడు అయిన వానిని నేను చూడలేకపోతే, భీమా, నా హృదయానికి శాంతి ఉండదు.
దుఃఖేన మహతాఽఽవిష్టశ్చిన్తయామి దివానిశమ్। అజేయముగ్రధన్వానం తేన తప్యే వృకోదర
భారీ దుఃఖంతో నిండిపోయి, రాత్రింబవళ్ళూ ఆ అజేయుడైన, ఉగ్రధనుస్సు ధరించిన వాడినే నేను ఆలోచిస్తూ బాధపడుతున్నాను, భీమా.
సతతం యః క్షమాశీలః క్షిప్యమాణోఽప్యణీయసా। ఋజుమార్గప్రపన్నస్య శర్మదాతా భయస్య చ
ఎప్పుడూ సహనంతో ఉండే, చిన్నచిన్న అపహాస్యాలు చేసినా సహించే, నేరుగా నడిచే, భయాన్ని తొలగించి ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడే—
స తు జిహ్మప్రవృత్తస్య మాయయాఽభిజిఘాంసతః। అపి వజ్రధరస్యాపి భవేత్కాలవిషోపమః
కానీ, ఎవరైనా వంచనతో, మోసంతో ఎదురు వస్తే, వజ్రాయుధాన్ని పట్టినవాడికైనా కాలమంతటి విషంలా మారిపోతాడు.
శత్రోరపి ప్రపన్నస్య సోఽనృశంసః ప్రతాపవాన్। దాతాఽభయస్ బీభత్సురమితాత్మా మహాహలః
శత్రువు కూడా శరణు కోరితే, అతడికి దయ చూపే, ప్రతాపశాలి, అపారాత్ముడైన బీభత్సుడు, మహాబలుడు, భద్రతను ప్రసాదిస్తాడు.
సర్వేషామాశ్రయోఽస్మాకం రణేఽరీణాం ప్రమర్దితా। ఆహర్తా సర్వరత్నానాం సర్వేషాం నః సుఖావహః
మనందరికీ ఆధారంగా ఉండే వాడు, యుద్ధంలో శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు, అన్ని రత్నాలను సమకూర్చే వాడు, మనందరికీ సుఖాన్ని కలిగించే వాడు.
రత్నాని యస్య వీర్యేణ దివ్యాన్యాసత్పురా మమ। బహూని బహుజాతీని యాని ప్రాప్తః సుయోధనః
ఆయన పరాక్రమంతో, సుయోధనుడు ఒకప్పుడు నాకు చెందిన ఎన్నో రకాల దివ్యరత్నాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
యస్య బాహుబలాద్వీర సభా చాసీత్పురా మమ। సర్వరత్నమయీ ఖ్యాతా త్రిషు లోకేషు పాణ్డవ
ఆయన బాహుబలంతో, పాండవా, నా సభ ఒకప్పుడు మూడు లోకాల్లోనూ అన్ని రత్నాలతో అలంకరించబడినదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
వాసుదేవసమం వీర్యే కార్తవీర్యసమం యుధి। అజేయమమితం యుద్ధే తం న పశ్యామి ఫల్గునమ్
వాసుదేవునితో సమానమైన పరాక్రమం, కార్తవీర్యునితో సమానమైన యుద్ధవైభవం, యుద్ధంలో ఎవరికీ దక్కని అపారశక్తి కలిగిన ఫల్గుణుడిని నేను చూడలేకున్నాను.
సంకర్షణం మహావీర్యం త్వాం చ భీమాపరాజితమ్। అనుయాతః స్వవీర్యేణ వాసుదేవం చ శత్రుహా
మహాశక్తిశాలి అయిన సంకర్షణుడు, నీవు భీమా, అపరాజితుడవు, శత్రువులను సంహరించే వాసుదేవుడు—ఇద్దరూ తమ తమ శక్తితో ఆయనతో ఉన్నారు.
యస్ బాహుబలే తుల్యః ప్రభావే చ పురందరః। జవే వాయుర్ముఖే సోమః క్రోధే మృత్యుః సనాతనః
బాహుబలంలో ఇంద్రునితో సమానుడు, ప్రభాలో పురందరుడితో సమానుడు, వేగంలో వాయువుతో సమానుడు, మాటల్లో సోమునితో సమానుడు, కోపంలో శాశ్వతమైన మృత్యువుతో సమానుడు.
తే వయం తం నరవ్యాఘ్రం సర్వేవీర దిదృక్షవః। ప్రవేక్ష్యామో మహాబాహో పర్వతం గన్ధమాదనమ్
మహాబాహువంతుడా, మనమందరం ఆ మానవసింహుడిని చూడాలని ఆశతో గంధమాదన పర్వతంలోకి ప్రవేశిస్తాము.
విశాలా బదరీ యత్రనరనారాయణాశ్రమః। తం సదాఽధ్యుషితం యక్షైర్ద్రక్ష్యామో గిరిసుత్తమమ్
అక్కడ విశాలమైన బదరీ ఉంది, అక్కడే నరనారాయణుల ఆశ్రమం ఉంది; ఎప్పుడూ యక్షులు నివసించే ఆ శ్రేష్ఠమైన పర్వతాన్ని మనం దర్శిస్తాము.
కుబేరనలినీం రమ్యాం రాక్షసైరభిసేవితామ్। పద్భిరేవ గమిష్యామస్తప్యభానా మహత్తపః
కుబేరుని అందమైన నళినిని, రాక్షసులు సేవించే ఆ ప్రదేశాన్ని, మనం కాలినడకన వెళ్లి, సూర్యునిలా ప్రకాశించే మహాతపస్విని దర్శిస్తాము.
నాతప్తతపసా శక్యో గన్తుం దేశో వృకోదర। న నృశంసేన లుబ్ధేన నాప్రశాన్తేన భారత
భారతా, వృకోదరా! తపస్సు చేయని వాడు, క్రూరుడైన వాడు, లోభిగా ఉన్న వాడు, మనస్సు అదుపులో లేని వాడు — వీరెవరూ ఈ ప్రదేశాన్ని చేరుకోలేరు.
తత్ర సర్వేగమిష్యామో భీమార్జుపదైషిణః। సాయుధా బద్ధనిస్త్రింశాః సార్ధం విప్రైర్మహావ్రతైః
భీముడు, అర్జునుడు ముందుగా నడిపించే మార్గంలో మనమంతా ఆయుధాలు ధరించి, కత్తులు కట్టుకుని, గొప్ప వ్రతాలు పాటించే బ్రాహ్మణులతో కలిసి అక్కడికి వెళ్దాం.
మక్షికాదంశమశకాన్సింహాన్వ్యాఘ్రాన్సరీసృపాన్। ప్రాప్నోత్యనియతః పార్థ నియతస్తాన్న పశ్యతి
పార్థా! నియమం పాటించని వాడు తేనెటీగలు, దోమలు, సింహాలు, పులులు, పాము వంటివాటిని ఎదుర్కొంటాడు. కానీ నియమంగా ఉండేవాడు వాటిని చూడడు.
తే వయం నియతాత్మానః పర్వతం గన్ధమాదనమ్। ప్రవేక్ష్యామో మితాహారా ధనంజయదిదృక్షవః
మనస్సు నియంత్రణలో పెట్టుకుని, తక్కువగా తింటూ, ధనంజయుడిని చూడాలని ఆశిస్తూ, మనమంతా గంధమాదన పర్వతంలోకి ప్రవేశిద్దాం.
ద్రష్టారః పర్వతాః సర్వే నద్యః సపురకాననాః। తీర్థాని చైవ శ్రీమన్తి స్పృష్టం చ సలిలం కరైః
అక్కడ అన్ని పర్వతాలు, నగరాలు, అడవులతో కూడిన నదులు, పవిత్రమైన తీర్థాలు మనకు కనబడతాయి. వాటి నీటిని మన చేతులతో తాకవచ్చు.
పర్వతం మన్దరం దివ్యమేష పన్థాః ప్రయాస్యతి। సమాహీతా నిరుద్విగ్నాః సర్వే భవత పాణ్డవాః
ఈ మార్గం మనలను దివ్యమైన మందర పర్వతానికి తీసుకెళ్తుంది. అందరూ భయాన్ని వీడి, ఏకాగ్రతతో ముందుకు సాగండి పాండవులారా.
అయం దేవనివాసో వై గన్తవ్యో వో భవిష్యతి। ఋషీణాం చైవ దివ్యానాం నివాసః పుణ్యకర్మణాం
ఇది దేవతల నివాసస్థలం. పుణ్యమైన కార్యాలు చేసే దివ్య ఋషులు నివసించే ప్రదేశం కూడా ఇదే. ఇదే మీ గమ్యం.
ఏషా శివజలా పుణ్యా యాతి సౌమ్య మహానదీ। బదరీప్రభవా రాజన్దేవర్షిగణసేవితా
సౌమ్యా! ఈ పవిత్రమైన, శుభ్రమైన నీటితో కూడిన గొప్ప నది బదరీ ప్రాంతం నుంచి పుట్టి, దేవర్షులు తరచూ సందర్శించే నది.
ఏషా వైహాయసైర్నిత్యం వాలఖిల్యైర్మహాత్మభిః। అర్చితా చోపయాతా చ గన్ధర్వైశ్చ మహాత్మభిః
ఈ నదిని ఆకాశంలో సంచరించే వాలఖిల్య మహాత్ములు ఎప్పుడూ పూజిస్తారు. గొప్ప గంధర్వులు కూడా ఇక్కడికి వస్తూ నివేదిస్తారు.
అత్రసామ స్మ గాయన్తి సామగాః పుణ్యనిఃస్వనాః। మరీచిః పులహశ్చైవ భృగుశ్చైవాఙ్గిరాస్తథా
ఇక్కడ సామవేదాన్ని పాడే గాయకులు మధురమైన స్వరాలతో సామగానాన్ని ఆలపిస్తారు. మరీచి, పులహ, భృగు, అంగిరసులు కూడా ఇక్కడే ఉన్నారు.
అత్రాహ్నికం సురశ్రేష్ఠో జపతే సమరుద్గణః। సాధ్యాశ్చైవాశ్వినౌ చైవ పరిధావన్తి తం తదా
ఇక్కడ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, మరుద్గణాలతో కలిసి, రోజూ జపం చేస్తాడు. సాధ్యులు, అశ్వినులు కూడా ఆ సమయంలో అక్కడ సంచరిస్తారు.
చన్ద్రమాః సహ సూర్యేణ జ్యోతీషి చ గ్రహైః సహ। అహోరాత్రవిభాగేన నదీమేనామనువ్రజన్
చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు — ఇవన్నీ రాత్రి, పగలు విభాగానికి అనుగుణంగా ఈ నదిని అనుసరిస్తూ సాగుతుంటాయి.
ఏతస్యాః సలిలం మూర్ధ్ని వృషాఙ్కః పర్యధారయత్। గఙ్గాద్వారే మహాభాగ యేన లోకస్థితిర్భవేత్
గంగ ద్వారంలో, వృషధ్వజుడు ఈ నదినీటిని తన తలపై పోసుకున్నాడు. దాంతో లోకానికి స్థిరత కలిగింది.
ఏతాం భగవతీం దేవీం భవన్తః సర్వ ఏవ హి। ప్రయతేనాత్మనా తాత ప్రతిగమ్యాభివాదత
ప్రియులారా! మీరు అందరూ పవిత్రమైన మనస్సుతో ఈ భగవతీ దేవిని చేరి, నమస్కరించాలి.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా లోమశస్య మహాత్మనః। ఆకాశగఙ్గాం ప్రయతాః పాణ్డవాస్తేఽభ్యవాదయన్
మహాత్ముడు లోమశుడు చెప్పిన మాటలు విని, పాండవులు పవిత్రంగా ఆకాశగంగకు నమస్కరించారు.
అభివాద్య చ తే సర్వే పాణ్డవా ధర్మచారిణః। పునః ప్రయాతాః సంహృష్టాః సర్వైర్ఋషిగణైః సహ
అందరూ ధర్మాన్ని అనుసరించే పాండవులు ఆమెకు నమస్కరించి, ఋషులతో కలిసి ఆనందంగా మళ్లీ ప్రయాణం కొనసాగించారు.