దుర్బలాః క్లేశితాః స్మేతి యద్బ్రువామేతరేతరమ్। అశక్యేఽపి వ్రజామో యద్నంజయదిదృక్షయా
మనమంతా 'మన బలహీనంగా, బాధపడుతున్నాం' అని చెప్పుకుంటూ ఉన్నా, అర్జునుడిని చూడాలనే తపనతో అసాధ్యమైనా ముందుకు వెళ్తున్నాం.
తన్మే దహతి గాత్రాణి తూలరాశిమివానలః। యచ్చ వీరం న పశ్యామి ధనంజయముపాన్తికే
ధనంజయుడిని దగ్గరగా చూడలేకపోవడం నా శరీరాన్ని మంటపట్టించినట్లు బాధిస్తుంది. అది పత్తి రాశిని కాల్చే అగ్నిలా మండుతోంది.
తస్యాదర్శనతప్తం మాం సానుజం వనమాస్థితమ్। యాజ్ఞసేన్యాః పరామర్శః స చ వీర దహత్యుత
అతడిని చూడలేక బాధతో, అన్నదమ్ములతో కలిసి అడవిలో ఉంటున్నాను. యజ్ఞసేనీ బాధను గుర్తుచేసుకుంటే అది కూడా నన్ను మండిస్తోంది, వీరా.
నకులాత్పూర్వజం పార్థం న పశ్యామ్యమితౌజసమ్। అజేయముగ్రధన్వానం తేన తప్యే వృకోదర
నకులుని కన్నా పెద్దవాడైన, అపార శక్తి గల అర్జునుడిని చూడలేకపోవడం వల్ల నాకు బాధగా ఉంది, వృకోదరా.
తీర్థాని చైవ రమ్యాణి వనాని చ సరాంసి చ। చరామి సహ యుష్మాభిస్తస్య దర్శనకాఙ్క్షయా
తీర్థాలు, అందమైన అడవులు, సరస్సులు — ఇవన్నీ మీతో కలిసి తిరుగుతున్నాను. అతడిని చూడాలనే ఆకాంక్షతోనే.
పఞ్చవర్షాణ్యహం వీరం సత్యసన్ధం ధనంజయమ్। యన్న పశ్యామి బీభత్సుం తేన తప్యే వృకోదర
ఐదు సంవత్సరాలుగా సత్యవంతుడైన ధనంజయుడిని, భయంకరుడైన బీభత్సుని చూడలేదు. అందుకే నన్ను బాధ వేస్తోంది, వృకోదరా.
తం వై శ్యామం గుడాకేశం సింహవిక్రాన్తగామినమ్। న పశ్యామి మహాబాహుం తేన తప్యే వృకోదర
భీమా, నేను ఆ నల్లని వర్ణం గల, పద్మప్రముఖుడైన, సింహంలా నడిచే, బలమైన భుజాలు కలిగిన గుడాకేశుని చూడలేక బాధపడుతున్నాను.
కృతాస్త్రం నిపుణం యుద్దేఽవ్రతిమానం ధనుష్మతామ్। న పశ్యామి కురుశ్రేష్ఠ తేన తప్యే వృకోదర
భీమా, యుద్ధంలో నిపుణుడైన, అస్త్రవిద్యలో ప్రావీణ్యం ఉన్న, విలువాళ్లలో ఎవరికీ తలపడని ఆ కురువంశశ్రేష్ఠుడిని చూడలేక నేను బాధపడుతున్నాను.
చరన్తమరిసఙ్ఘేషు క్రుద్ధం కాలమివానఘ। ప్రభిన్నమివ మాతఙ్గం సింహస్కన్ధం ధనంజయమ్
శత్రువుల మధ్య సంచరిస్తూ, కోపంతో కాలమంతటి భయంకరుడిగా, సింహపు భుజాలతో, ఉక్కిరిబిక్కిరి అయిన ఏనుగులా దూసుకెళ్లే ధనంజయుడిని నేను చూడలేకున్నాను.
యః స శక్రాదనవరో వీర్యేణ చ బలేన చ। యమయోః పూర్వజః పార్థః శ్వేతాశ్వోఽమితవిక్రమః
ఇంద్రుడికంటే తక్కువ కాని శక్తి, పరాక్రమాలు కలిగి, పాండవులలో పెద్దవాడైన, తెల్లగుర్రాలు ఉన్న, అపారవీర్యుడైన ఆ పార్థుడు—
నారాయణసమో యుద్ధే సత్యసన్ధో దృఢవ్రతః। తం మమాపశ్యతో భీమ న శాన్తిర్హృదయస్య వై
యుద్ధంలో నారాయణునితో సమానుడు, సత్యనిష్ఠుడు, దృఢవ్రతుడు అయిన వానిని నేను చూడలేకపోతే, భీమా, నా హృదయానికి శాంతి ఉండదు.
దుఃఖేన మహతాఽఽవిష్టశ్చిన్తయామి దివానిశమ్। అజేయముగ్రధన్వానం తేన తప్యే వృకోదర
భారీ దుఃఖంతో నిండిపోయి, రాత్రింబవళ్ళూ ఆ అజేయుడైన, ఉగ్రధనుస్సు ధరించిన వాడినే నేను ఆలోచిస్తూ బాధపడుతున్నాను, భీమా.
సతతం యః క్షమాశీలః క్షిప్యమాణోఽప్యణీయసా। ఋజుమార్గప్రపన్నస్య శర్మదాతా భయస్య చ
ఎప్పుడూ సహనంతో ఉండే, చిన్నచిన్న అపహాస్యాలు చేసినా సహించే, నేరుగా నడిచే, భయాన్ని తొలగించి ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడే—
స తు జిహ్మప్రవృత్తస్య మాయయాఽభిజిఘాంసతః। అపి వజ్రధరస్యాపి భవేత్కాలవిషోపమః
కానీ, ఎవరైనా వంచనతో, మోసంతో ఎదురు వస్తే, వజ్రాయుధాన్ని పట్టినవాడికైనా కాలమంతటి విషంలా మారిపోతాడు.
శత్రోరపి ప్రపన్నస్య సోఽనృశంసః ప్రతాపవాన్। దాతాఽభయస్ బీభత్సురమితాత్మా మహాహలః
శత్రువు కూడా శరణు కోరితే, అతడికి దయ చూపే, ప్రతాపశాలి, అపారాత్ముడైన బీభత్సుడు, మహాబలుడు, భద్రతను ప్రసాదిస్తాడు.
సర్వేషామాశ్రయోఽస్మాకం రణేఽరీణాం ప్రమర్దితా। ఆహర్తా సర్వరత్నానాం సర్వేషాం నః సుఖావహః
మనందరికీ ఆధారంగా ఉండే వాడు, యుద్ధంలో శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు, అన్ని రత్నాలను సమకూర్చే వాడు, మనందరికీ సుఖాన్ని కలిగించే వాడు.
రత్నాని యస్య వీర్యేణ దివ్యాన్యాసత్పురా మమ। బహూని బహుజాతీని యాని ప్రాప్తః సుయోధనః
ఆయన పరాక్రమంతో, సుయోధనుడు ఒకప్పుడు నాకు చెందిన ఎన్నో రకాల దివ్యరత్నాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
యస్య బాహుబలాద్వీర సభా చాసీత్పురా మమ। సర్వరత్నమయీ ఖ్యాతా త్రిషు లోకేషు పాణ్డవ
ఆయన బాహుబలంతో, పాండవా, నా సభ ఒకప్పుడు మూడు లోకాల్లోనూ అన్ని రత్నాలతో అలంకరించబడినదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
వాసుదేవసమం వీర్యే కార్తవీర్యసమం యుధి। అజేయమమితం యుద్ధే తం న పశ్యామి ఫల్గునమ్
వాసుదేవునితో సమానమైన పరాక్రమం, కార్తవీర్యునితో సమానమైన యుద్ధవైభవం, యుద్ధంలో ఎవరికీ దక్కని అపారశక్తి కలిగిన ఫల్గుణుడిని నేను చూడలేకున్నాను.
సంకర్షణం మహావీర్యం త్వాం చ భీమాపరాజితమ్। అనుయాతః స్వవీర్యేణ వాసుదేవం చ శత్రుహా
మహాశక్తిశాలి అయిన సంకర్షణుడు, నీవు భీమా, అపరాజితుడవు, శత్రువులను సంహరించే వాసుదేవుడు—ఇద్దరూ తమ తమ శక్తితో ఆయనతో ఉన్నారు.
యస్ బాహుబలే తుల్యః ప్రభావే చ పురందరః। జవే వాయుర్ముఖే సోమః క్రోధే మృత్యుః సనాతనః
బాహుబలంలో ఇంద్రునితో సమానుడు, ప్రభాలో పురందరుడితో సమానుడు, వేగంలో వాయువుతో సమానుడు, మాటల్లో సోమునితో సమానుడు, కోపంలో శాశ్వతమైన మృత్యువుతో సమానుడు.
తే వయం తం నరవ్యాఘ్రం సర్వేవీర దిదృక్షవః। ప్రవేక్ష్యామో మహాబాహో పర్వతం గన్ధమాదనమ్
మహాబాహువంతుడా, మనమందరం ఆ మానవసింహుడిని చూడాలని ఆశతో గంధమాదన పర్వతంలోకి ప్రవేశిస్తాము.
విశాలా బదరీ యత్రనరనారాయణాశ్రమః। తం సదాఽధ్యుషితం యక్షైర్ద్రక్ష్యామో గిరిసుత్తమమ్
అక్కడ విశాలమైన బదరీ ఉంది, అక్కడే నరనారాయణుల ఆశ్రమం ఉంది; ఎప్పుడూ యక్షులు నివసించే ఆ శ్రేష్ఠమైన పర్వతాన్ని మనం దర్శిస్తాము.
కుబేరనలినీం రమ్యాం రాక్షసైరభిసేవితామ్। పద్భిరేవ గమిష్యామస్తప్యభానా మహత్తపః
కుబేరుని అందమైన నళినిని, రాక్షసులు సేవించే ఆ ప్రదేశాన్ని, మనం కాలినడకన వెళ్లి, సూర్యునిలా ప్రకాశించే మహాతపస్విని దర్శిస్తాము.
నాతప్తతపసా శక్యో గన్తుం దేశో వృకోదర। న నృశంసేన లుబ్ధేన నాప్రశాన్తేన భారత
భారతా, వృకోదరా! తపస్సు చేయని వాడు, క్రూరుడైన వాడు, లోభిగా ఉన్న వాడు, మనస్సు అదుపులో లేని వాడు — వీరెవరూ ఈ ప్రదేశాన్ని చేరుకోలేరు.
తత్ర సర్వేగమిష్యామో భీమార్జుపదైషిణః। సాయుధా బద్ధనిస్త్రింశాః సార్ధం విప్రైర్మహావ్రతైః
భీముడు, అర్జునుడు ముందుగా నడిపించే మార్గంలో మనమంతా ఆయుధాలు ధరించి, కత్తులు కట్టుకుని, గొప్ప వ్రతాలు పాటించే బ్రాహ్మణులతో కలిసి అక్కడికి వెళ్దాం.
మక్షికాదంశమశకాన్సింహాన్వ్యాఘ్రాన్సరీసృపాన్। ప్రాప్నోత్యనియతః పార్థ నియతస్తాన్న పశ్యతి
పార్థా! నియమం పాటించని వాడు తేనెటీగలు, దోమలు, సింహాలు, పులులు, పాము వంటివాటిని ఎదుర్కొంటాడు. కానీ నియమంగా ఉండేవాడు వాటిని చూడడు.
తే వయం నియతాత్మానః పర్వతం గన్ధమాదనమ్। ప్రవేక్ష్యామో మితాహారా ధనంజయదిదృక్షవః
మనస్సు నియంత్రణలో పెట్టుకుని, తక్కువగా తింటూ, ధనంజయుడిని చూడాలని ఆశిస్తూ, మనమంతా గంధమాదన పర్వతంలోకి ప్రవేశిద్దాం.
ద్రష్టారః పర్వతాః సర్వే నద్యః సపురకాననాః। తీర్థాని చైవ శ్రీమన్తి స్పృష్టం చ సలిలం కరైః
అక్కడ అన్ని పర్వతాలు, నగరాలు, అడవులతో కూడిన నదులు, పవిత్రమైన తీర్థాలు మనకు కనబడతాయి. వాటి నీటిని మన చేతులతో తాకవచ్చు.
పర్వతం మన్దరం దివ్యమేష పన్థాః ప్రయాస్యతి। సమాహీతా నిరుద్విగ్నాః సర్వే భవత పాణ్డవాః
ఈ మార్గం మనలను దివ్యమైన మందర పర్వతానికి తీసుకెళ్తుంది. అందరూ భయాన్ని వీడి, ఏకాగ్రతతో ముందుకు సాగండి పాండవులారా.