తతః సమభవన్నారీ తస్యా రూపేణ సంమితా। అవలుప్యాపరాం చాపి జుహావాగ్నౌ జటాం పునః
దానివల్ల, ఆ కోడలిని పోలిన ఒక స్త్రీ అవతరించింది. తరువాత మరో జటను పీకి, మళ్లీ అగ్నిలో వేసాడు.
తతః సమభవద్రక్షో దీప్తాస్యం ఘోరదర్శనమ్। అబ్రూతాం తౌ తదా రైభ్యం కిం కార్యం కరవామహే
దానివల్ల, అగ్ని వంటి నోరు, భయంకరమైన రూపంతో ఒక రాక్షసుడు పుట్టాడు. ఆ ఇద్దరూ రైభ్యుని వద్దకు వచ్చి, 'మేమేమి చేయాలి?' అని అడిగారు.
తావబ్రవీదృషిః క్రుద్ధో యవక్రీర్వధ్యతామితి। జగ్మతృస్తౌ తథేత్యుక్త్వా యవక్రీతజిఘాంసయా
ఆ సమయంలో, కోపంతో ఉన్న ఋషి, 'యవక్రీని సంహరించండి' అని చెప్పాడు. వారు 'అలాగే' అని చెప్పి, యవక్రీని చంపేందుకు బయలుదేరారు.
తతస్తం సముపాస్థాయ కృత్యా సృష్టా మహాత్మనా। కమణ్డలుం జహారాస్య మోహయిత్వా తు భారత
తర్వాత, ఆ మహాత్ముడిచేత సృష్టించబడిన ఆ శక్తి, యవక్రీను మాయచేసి, అతని కమండలాన్ని తీసేసింది.
ఉచ్ఛిష్టం తు యవక్రీతమపకృష్టకమణ్డలుమ్। తత ఉద్యతశూలః స రాక్షసః సముపాద్రవత్
కమండలం లేకుండా, అపవిత్రుడైన యవక్రీను, చేతిలో శూలంతో ఉన్న రాక్షసుడు వెంటాడాడు.
తమాద్రవన్తం సంప్రేక్ష్య శూలహస్తం జిఘాంసయా। యవక్రీః సహసోత్థాయ ప్రాద్రవద్యత్రవై సరః
శూలాన్ని ఎత్తుకుని, చంపాలని ఉద్దేశంతో తనవైపు పరుగెత్తుతున్న రాక్షసుడిని చూసి, యవక్రీ ఒక్కసారిగా లేచి, ఒక సరస్సు వైపు పరుగెత్తాడు.
జలహీనం సరో దృష్ట్వా యవక్రీస్త్వరితః పునః। జగామ సరితః సర్వాస్తాశ్చాప్యాసన్విశోషితాః
ఆ సరస్సు నీరు లేకుండా ఉన్నదని చూసి, యవక్రీ త్వరగా అన్ని నదులవైపు వెళ్లాడు. కానీ అవన్నీ కూడా ఎండిపోయి ఉన్నాయి.
స కాల్యమానో ఘోరేణ శూలహస్తేన రక్షసా। అగ్నిహోత్రే పితుర్భీతః సహసా ప్రవివేశ హ
శూలంతో ఉన్న ఆ భయంకరమైన రాక్షసుడు వెంటాడుతుండగా, భయంతో యవక్రీ ఒక్కసారిగా తన తండ్రి అగ్నిహోత్రంలోకి ప్రవేశించాడు.
స వై ప్రవిశమానస్తు శుద్రేణాన్ధేన రక్షిణా। నిగృహీతో బలాద్ద్వారి సోఽవాతిష్ఠత పార్థివ
అప్పుడు యవక్రీతుడు లోపలికి వెళ్లబోతుండగా, ఓ రాజా, ఒక అంధుడైన శూద్ర రక్షకుడు అతన్ని బలవంతంగా ద్వారంలో అడ్డగించాడు.
నిగృహీతం తు శూద్రేణ యవక్రీతం స రాక్షసః। తాడయామాస శూలేన స భిన్నహృదయోఽపతత్
ఆ శూద్రుడు యవక్రీతుని పట్టుకున్నట్టు చూసిన రాక్షసుడు, కటారితో అతన్ని గాయపరిచాడు. హృదయం చీలిపోయి, యవక్రీతుడు అక్కడే పడిపోయాడు.
యవక్రీతం స హత్వా తు రాక్షసో రైభ్యమాగమత్। అనుజ్ఞాతస్తు రైభ్యేణ తయా నార్యా సహావసత్
యవక్రీతుని చంపిన తర్వాత ఆ రాక్షసుడు రైభ్యుని దగ్గరకు వెళ్లాడు. రైభ్యుడు అనుమతించడంతో, ఆ రాక్షసుడు ఆ మహిళతో కలిసి అక్కడే ఉండిపోయాడు.
భరద్వాజస్తు కౌన్తేయ కృత్వా స్వాధ్యాయమాహ్నికమ్। సమిత్కలాపమాదాయ ప్రవివేశ స్వమాశ్రమమ్
కౌంతేయా, భరద్వాజుడు తన నిత్యపూజలు, స్వాధ్యాయాలు ముగించుకుని, సమిత్తుల కట్టె తీసుకుని తన ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించాడు.
తం స్మ దృష్ట్వా పురా సర్వే ప్రత్యుత్తిష్ఠిన్తి పావకాః। న త్వేనముపతిష్ఠన్తి హతపుత్రం తదాఽగ్నయః
అంతకు ముందు కాలంలో, భరద్వాజుడిని చూసిన వెంటనే అగ్నులు అందరూ లేచి అతన్ని ఆహ్వానించేవారు. కానీ ఇప్పుడు, కుమారుడు చనిపోయిన తరువాత, ఆ అగ్నులు అతన్ని పలకరించలేదు.
వైకృతంత్వగ్నిహోత్రే స లక్షయిత్వా మహాతపాః। తమన్ధం శూద్రమాసీనం గృహపాలమథాబ్రవీత్
అగ్నిహోత్రంలో ఏదో లోపం కనిపించడంతో, మహాతపస్వి భరద్వాజుడు, ఇంటి వద్ద కూర్చున్న అంధుడైన శూద్రుడిని గమనించి, అతనితో మాట్లాడాడు.
కింను మే నాగ్నయః శూద్ర ప్రతినన్దన్తి దర్శనమ్। త్వం చాపి న యథాపూర్వం కచ్చిత్క్షేమమిహాశ్రమే
"శూద్రా, నా దర్శనానికి అగ్నులు ఎందుకు స్వాగతం పలకడం లేదు? నీవు కూడా మునుపటిలా లేవు. ఆశ్రమంలో అన్నీ క్షేమంగా ఉన్నాయా?" అని అడిగాడు.
కచ్చిన్న రైభ్యం పుత్రో మే గతవానల్పచేతనః। ఏతదాచక్ష్వ మే శీఘ్రం న హి శుద్ధ్యతి మే మనః
"నా కొడుకు, మూర్ఖుడు అయిన వాడు, రైభ్యుని దగ్గరకు వెళ్ళాడా? ఇది నాకు త్వరగా చెప్పు. నా మనస్సు ప్రశాంతంగా లేదు."
రైభ్యం యాతో నూనమయం పుత్రస్తే మన్దచేతనః। తథాహి నిహతః శేతే రాక్షసేన మహాత్మనా
"నిశ్చయంగా నీ కొడుకు, జ్ఞానం లేని వాడు, రైభ్యుని దగ్గరకు వెళ్ళాడు. ఇప్పుడు అతను మహాబలశాలి అయిన రాక్షసుని చేతిలో చనిపోయాడు."
ప్రకాల్యమానస్తేనాయం శూలహస్తేన రక్షసా। అగ్న్యగారం ప్రతిద్వారి మయా దోర్భ్యాం నివారితః
"ఆ రాక్షసుడు కటారి చేత పట్టుకుని అతన్ని లాక్కెళ్తున్నప్పుడు, నేను నా చేతులతో అగ్నిగృహ ద్వారంలో అతన్ని అడ్డుకున్నాను."
తతః స విహతాశోఽత్రజలకామోశుచిర్ధ్రువమ్। నిహతః సోఽతివేగేన శూలహస్తేన రక్షసా
"అప్పుడతడు ఆశ కోల్పోయి, నీళ్ళు కావాలని తపిస్తూ, అపవిత్రంగా ఉండగా, ఆ కటారి పట్టిన రాక్షసుడు అతన్ని బలంగా హత్య చేశాడు."
భరద్వాజస్తు తచ్ఛ్రుత్వా శూద్రస్య విప్రియం మహత్। గతాసుం పుత్రమాదాయ విలలాప సుదుఃఖితః
ఆ శూద్రుడు చెప్పిన దుఃఖకరమైన మాటలు విని, భరద్వాజుడు తీవ్రంగా బాధపడి, ప్రాణం లేని తన కుమారుడిని ఎత్తుకుని విలపించాడు.
రబ్రాహ్మణానాం కిలార్థాయ నను త్వం తప్తవాంస్తపః। ద్విజానామనధీతా వై వేదాః సంప్రతిభాన్త్వితి
"బ్రాహ్మణుల కోసం నీవు తపస్సు చేసావు కదా? ఇప్పుడు చదవని ద్విజులకు కూడా వేదాలు ప్రకాశిస్తున్నట్టు కనిపిస్తున్నాయి."
తథా కల్యాణశీలస్త్వం బ్రాహ్మణేషుమహాత్మసు। అనాగాః సర్వభూతేషు కర్కశత్వముపేయివాన్
"నీవు మహాత్ములైన బ్రాహ్మణులలో మంచి స్వభావం కలవాడివి, అన్ని జీవుల పట్ల నిష్పాపుడివి, అయినా హఠాత్తుగా కఠినత్వాన్ని స్వీకరించావు."
ప్రతిషిద్ధో మయా తాత రైభ్యావసథదర్శనాత్। గతవానేవ తం క్షుద్రం కాలాన్తకయమోపమమ్
"తండ్రిగా నేను నిన్ను రైభ్యుని ఇంటికి పోవద్దని నిషేధించాను. అయినా నీవు ఆ దుష్టుని దగ్గరకు, మరణాన్ని కోరుకున్నట్టు వెళ్ళిపోయావు."
యః స జానన్మహాతేజా వృద్ధస్యైకం మమాత్మజమ్। గతవానేవ కోపస్య వశం పరమదుర్మతిః
"ఆ వృద్ధుడు, మహాతేజస్సుతో కూడిన వాడు, నా ఏకైక కుమారుడిని తెలిసినప్పటికీ, కోపానికి లోనై, అత్యంత దుర్మార్గుడై, అక్కడికి వెళ్ళాడు."
పుత్రశోకమనుప్రాప్త ఏష రైభ్యస్య కర్మణా। త్యక్ష్యామి త్వామృతేపుత్ర ప్రాణానిష్టతమాన్భువి
"రైభ్యుని చర్య వల్ల నేను కుమారుని శోకంతో బాధపడుతున్నాను. నా ప్రాణాలను, ఈ భూమిపై నాకు అత్యంత ప్రియమైన వాటిని, కుమారుడిని కోల్పోయినవాడిగా విడిచిపెడతాను."
యథాఽహం పుత్రశోకేన దేహం త్యక్ష్యామి కిల్విషీ। తథా జ్యేష్ఠః సుతో రైభ్యం హింస్యాచ్ఛీఘ్రమనాగసమ్
"నేను కుమారుని శోకంతో పాపిగా నా శరీరాన్ని విడిచిపెడతాను. అలాగే రైభ్యుని పెద్ద కుమారుడు కూడా, నిర్దోషుడైనా, త్వరగా అతనికి హాని కలిగించాలి."
సుఖినో వై నరా యేషాం జాయా పుత్రో న విద్యతే। యే పుత్రశోకమప్రాప్య విచరన్తి యథాసుఖమ్
ఎవరికి భార్యా లేకుండా, కుమారుడు లేకుండా ఉంటారో వారు నిజంగా సుఖంగా ఉంటారు. వారు కుమారుని వేదన లేకుండా, ఇష్టానుసారం సంచరిస్తారు.
యే తు పుత్రకృతాచ్ఛోకాద్భృశం వ్యాకులచేతసః। శపన్తీష్టాన్సఖీనార్తాస్తేభ్యః పాపతరో ను కః
కానీ కుమారుని వల్ల కలిగిన దుఃఖంతో హృదయం బాగా కలవరపడినవారు, బాధతో తమ మిత్రులను శపించే వారు — వారికంటే పాపులు మరెవరు ఉంటారు?
పరాసుశ్చ సుతో దృష్టః శప్తశ్చైష్టః సఖా మయా। ఈదృశీమాపదం కోత్ర ద్వితీయోఽనువిష్యతి
నేను నా కుమారుణ్ని పరాయివారి ఇంట్లో చూశాను, నా మిత్రుణ్ని శపించాను; ఇలాంటి దురదృష్టాన్ని మరొకరు ఎవరైనా అనుభవించగలరా?
విలప్యైవం బహువిధం భరద్వాజోఽదహత్సుతమ్। సుసమిద్ధం తతః పశ్చాత్ప్రవివేశ హుతాశనమ్
ఇలా అనేక విధాలుగా విలపిస్తూ, భరద్వాజుడు తన కుమారుణ్ని దహించాడు. ఆ తరువాత అగ్ని బాగా మండినప్పుడు, తానే ఆ హోమాగ్నిలో ప్రవేశించాడు.