ప్రణమ్యోత్థాయ సహసా బద్ధాఞ్జలిపుటో మునిః। తుష్టావ వివిధైః స్తోత్రైర్మహాదేవం జగత్పతిమ్
నమస్కరించి వెంటనే లేచి, చేతులు జోడించి, ఆ ముని వివిధ స్తోత్రాలతో జగత్పతియైన మహాదేవుడిని స్తుతించాడు.
తమువాచ మహాదేవో మార్కణ్డేయం మహామునిమ్। వరం వరయ భద్రం తే వరదోస్మి మునే తవ
అప్పుడు మహాదేవుడు ఆ మహాముని మార్కండేయుని ఇలా అన్నాడు: "భద్రుడా! నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు. నేను నీకు వరాలిచ్చేవాడిని."
ఏవం సంబోధితస్తేన శివేన పరమాత్మనా। సగద్గదమిదం వాక్యమువాచ పరమేశ్వరమ్
అలా పరమాత్మయైన శివుడు పలికినప్పుడు, ఆ ముని హర్షంతో గొంతు కడిగి, పరమేశ్వరునికి ఇలా అన్నాడు:
నాన్యం వరం వృణే శంభో ---త్వత్పాదపఙ్కజే। భక్తింహ్యనన్యసులభాం స్వ వ్యభిచారిణీమ్
"శంభో! నీ పాదపద్మాలపై దుర్లభమైన, ఎలాంటి వ్యత్యాసం లేని భక్తినే నేను కోరుకుంటున్నాను. వేరే వరం నాకు అవసరం లేదు."
ఏవముక్తోఽథ మునినా భరతగీశ్వరేశ్వరః। పునరేవాబ్రవీద్వాక్యం మార్కణ్డేయ మహామునిమ్
అలా ఆ ముని అన్న తరువాత, భరతవంశాధిపతియైన దేవదేవుడు మళ్లీ మార్కండేయ మహామునిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు:
సమ్యగారాధితః పిత్రా తవ పుత్రార్థమాదరాత్
"నీ తండ్రి, కొడుకు కోసం ఎంతో శ్రద్ధతో నన్ను సక్రమంగా ఆరాధించాడు."
శతాయుర్నిర్గుణః పుత్రః శుభః షోడశవార్షికః। ఉభయోరన్యమిచ్ఛ త్వమిత్యుక్తః సోఽబ్రవీచ్చ మామ్
"నీకు శతాయుష్మంతుడైన, గుణరహితుడైన, శుభుడైన, పదహారు సంవత్సరాల వయస్సున్న కుమారుడిని ఇస్తాను లేదా నీకు ఇష్టమైన వేరే కుమారుడిని కోరుకో అని చెప్పాను. అప్పుడు నీ తండ్రి నాకు ఇలా అన్నాడు."
నిర్గుణో మాస్తు దేవేశ శతాయుః షోడశాబ్దకః। సుగుణోఽస్తు సుతో మేఽద్య ఇతి పిత్రావృత పురా
"దేవతాధిపతీ! నా కుమారుడు గుణరహితుడూ, పదహారు సంవత్సరాల పాటు మాత్రమే దీర్ఘాయుష్మంతుడూ కాకుండా, నేడు నా కుమారుడు సద్గుణాలుతో ఉండాలని కోరుతున్నాను" అని నీ తండ్రి అప్పట్లో నన్ను కోరాడు.
త్వయా తప్తేన తపసా తోషితోఽహం భృశం మునే। దీర్ఘమాయుర్మయా దత్తం మృత్యుశ్చ ప్రతిషేధితః
"మహర్షీ! నీవు చేసిన తపస్సుతో నేను ఎంతో సంతోషించాను. నీకు దీర్ఘాయువు ఇచ్చాను, మరణాన్ని కూడా నివారించాను."
ఇత్యుక్త్వా భగవానీశస్తత్రైవాన్తరధీయత। తస్యాయమాశ్రమః పుణ్యస్తస్యేమే మునయోఽమలాః
ఇలా చెప్పి, ఆ భగవంతుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. ఇది ఆయన పవిత్రమైన ఆశ్రమం, వీరు ఆయనకు చెందిన పవిత్ర మునులు.
అత్రైకరాత్రముషితాః సర్వే మృత్యుం తరన్తి వై। అత్రైవ భరతశ్రేష్ఠ ప్రయతో వస భూమిప
ఇక్కడ ఒక్క రాత్రి గడిపినవారు అందరూ మరణాన్ని దాటి పోతారు. అందుకే, భరతవంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన రాజా! ఇక్కడ నియమంతో నివసించు.
అస్మిన్కిల స్వయం రాజన్నిష్టవాన్వై ప్రజాపతిః। సత్రమిష్టీకృతం నామ పురా వర్షసహస్రికమ్
ఈ ప్రదేశంలోనే, రాజా! ప్రజాపతి స్వయంగా ఒకప్పుడు 'ఇష్టీకృతం' అనే పేరు గల వెయ్యేళ్ల యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడని చెబుతారు.
అమ్బరీషశ్చ నాభాగ ఇష్టవాన్యమునామను। యత్రేష్ట్వా దశపద్మాని సదస్యేభ్యోఽభిసృష్టవాన్
అంబరీషుడు, నాభాగుని కుమారుడు కూడా ఇక్కడే యజ్ఞం చేశాడు. ఆ యజ్ఞం పూర్తయ్యాక, సభలో ఉన్నవారికి పది బంగారు పద్మాలను ఇచ్చాడు.
యజ్ఞైశ్చ తపసా చైవ పరాం సిద్ధిమవాప సః। దేశశ్చ నాహుషస్యాయం य़జ్వనః పుణ్యకర్మణః
యజ్ఞాలు, తపస్సుతో అతడు అత్యున్నత సిద్ధిని సాధించాడు. ఇది యజ్ఞాలు చేసిన, పుణ్యమైన కార్యాలయైన నాహుషుని దేశం.
సార్వభౌమస్య కౌన్తేయ యయాతేరమితౌజసః। స్పర్ధమానస్య శక్రేణ తస్యేదం యజ్ఞవాస్త్విహ
కౌంతేయ! అపారమైన తేజస్సుతో, ఇంద్రునితో పోటీ పడిన సార్వభౌముడైన యయాతి యజ్ఞం చేసిన ప్రదేశం ఇదే.
పశ్య నానావిధాకారైరగ్నిభిర్నిచితాం మహీమ్। మజ్జన్తీమివ చాక్రాన్తాం యయాతేర్యజ్ఞకర్మభిః
ఇక్కడ భూమి వివిధ రకాల అగ్నికుండాలతో నిండిపోయి, యయాతి చేసిన యజ్ఞకార్యాల వల్ల పూర్తిగా కప్పబడినట్టు కనిపిస్తోంది.
ఏషా శమ్యేకపత్రా సా శకటం చైతదుత్తమమ్। పశ్య రామహ్రదానేతాన్పశ్య నారాయణాశ్రమమ్
ఇది ఒకే ఆకు ఉన్న శమి చెట్టు, ఇది అద్భుతమైన బండి. రామహ్రదాలు చూడు, నారాయణాశ్రమాన్ని కూడా చూడు.
ఏతచ్చర్చీకపుత్రస్య యోగైర్విచరతో మహీమ్। ప్రసర్పణం మహీపాల రౌప్యాయామమితౌజసః
ఇది చర్చిక కుమారుడు తన యోగబలంతో భూమిని సంచరించిన దారి, రాజా. అపారమైన శక్తితో వెండి నేలపై ఆయన నడిచాడు.
అత్రానువంశం పఠతః శృణు మే కురునన్దన। ఉలూఖలైరాభరణైః పిశచీ యదభాషత
ఇక్కడ వంశావళి చదువుతుండగా నా మాట విను, కురునందనా. ఉలూఖలాలు, ఆభరణాల గురించి పిశాచిని చెప్పింది.
యుగన్ధరే దధి ప్రాశ్య ఉషిత్వా చాచ్యుతస్థలే। తద్వద్భూతలయే స్నాత్వా సపుత్రా వస్తుమర్హసి
యుగంధరంలో పెరుగు తిని, అచ్యుతుని స్థలంలో ఉండి, అలాగే భూమిలోని స్థలంలో స్నానం చేసి, నీ కుమారులతో ఇక్కడ నివసించాలి.
ఏకరాత్రమువిత్వేహ ద్వితీయం యది వత్స్యసి। ఏతద్వై తే గదేవావృత్తం రాత్రౌ వృత్తమితోఽన్యథా
ఇక్కడ ఒక రాత్రి ఉండి, రెండో రాత్రి కూడా ఉంటే, ఇది నీకు దైవికమైన సంఘటన అవుతుంది. లేకపోతే, ఈ రాత్రి వేరే విధంగా జరుగుతుంది.
అద్య చాత్ర నివత్స్యామః క్షపాం భరతసత్తమ। ద్వారమేతత్తు కౌన్తేయ కురుక్షేత్రస్య భారత
ఈ రాత్రి ఇక్కడే ఉండిపోదాం, భరతశ్రేష్ఠా. కౌంతేయా, ఇది కురుక్షేత్రానికి ద్వారం.
అత్రైవ నాహుషో రాజా రాజన్క్రతుభిరిష్టవాన్। యయాతిర్బహురత్నౌర్ఘర్యత్రేన్ద్రో ముదమభ్యగాత్
ఇక్కడే నాహుషుడు రాజా యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. అనేక రత్నాలు కలిగిన యయాతి ఇంద్రునికి ఆనందాన్ని ఇచ్చాడు.
ఏతత్ప్లక్షావతరణం యమునాతీర్థముత్తమమ్। ఏతద్వై నాకపృష్ఠస్య ద్వారమాహుర్మనీషిణః
ఇది ప్లక్షవృక్షం దాటి యమునా తీరం. మేధావులు దీన్ని స్వర్గశిఖరానికి ద్వారం అంటారు.
అత్రసారస్వతైర్యజ్ఞైరీజానాః పరమర్షయః। యూపోలూఖలికాస్తాత గచ్ఛన్త్యవభృథప్లవమ్
ఇక్కడే పరమ ఋషులు సరస్వతితో కలిసి యజ్ఞాలు చేశారు. యూపాలు, ఉలూఖలాలు యజ్ఞానంతరం స్నానానికి వెళ్తాయి.
అత్రవై భరతో రాజా రాజన్క్రతుభిరిష్టవాన్। హయమేధేన యజ్ఞేన మేధ్యమశ్వమవాసృజత్
ఇక్కడే భరతుడు రాజా యజ్ఞాలు చేశాడు. అశ్వమేధయాగంతో పవిత్రమైన గుర్రాన్ని విడిచాడు.
అసకృత్కృష్ణసారఙ్గం ధర్మేణాప్య చ మేదినీమ్। అత్రైవ పురుషవ్యాఘ్ర మరుత్తః సత్రముత్తమమ్। ప్రాప చైవర్షిముఖ్యేన సంవర్తేనాభిపాలితః
పురుషవ్యాఘ్రుడు మరుత్తుడు ఎన్నోసార్లు ధర్మబద్ధంగా, కృష్ణమృగంతో భూమిని పాలించాడు. ఇక్కడే అతడు సమ్వర్తుడు రక్షణలో ఉత్తమమైన సత్రాన్ని పొందాడు.
అత్రోపస్పృశ్య రాజేన్ద్ర సర్వాల్లోఁకాన్ప్రపశ్యతి। పూయతే దుష్కృతాచ్చైవ అత్రాపి సముపస్పృశ
ఇక్కడ నీరు తాకినవాడు, రాజేంద్రా, అన్ని లోకాలను దర్శించగలడు. పాపాల నుండి పవిత్రుడవుతాడు. నీవు కూడా ఇక్కడ నీరు తాకాలి.
తత్ర సభ్రాతృకః స్నాత్వా స్తూయమానో మహర్షిభిః। లోమశం పాణ్డవశ్రేష్ఠ ఇదం వచనమబ్రవీత్
అక్కడ సోదరులతో కలిసి స్నానం చేసి, మహర్షులు స్తుతించగా, పాండవశ్రేష్ఠుడు లోమశునికి ఇలా అన్నాడు.
సర్వాఁల్లోకాన్ప్రపశ్యామి తపసా సత్యవిక్రమ। ఇహస్తః పాణ్డవశ్రేష్ఠం పశ్యామి శ్వేతవాహనమ్
తపస్సుతో, నిజమైన పరాక్రమంతో అన్ని లోకాలను చూస్తున్నాను. ఇక్కడే, పాండవశ్రేష్ఠా, శ్వేతవాహనుడిని చూస్తున్నాను.