తం దృష్ట్వా ఘోరవదనం మదం దేవః శతక్రతుః। ఆయాన్తం భక్షయిష్యన్తం వ్యాత్తాననమివాన్తకమ్
ఆ భయంకరమైన ముఖాన్ని చూసిన శతక్రతువు దేవుడు మత్తులో మునిగిపోయాడు. అతడు యమధర్మరాజు లా నోరు విప్పి తినేందుకు ముందుకు వచ్చాడు.
భయాత్సంస్తమ్భితభుజః సృక్విణీ లేలిహన్ముహుః। తతోఽవ్రవీద్దేవరాజశ్చ్యవనం భయపీడితః
భయంతో చేతులు కదలకుండాపోయాయి. పెదవులు మళ్లీ మళ్లీ నాకుతూ, భయంతో దేవేంద్రుడు చ్యవనుని చూచి ఇలా అన్నాడు.
సోమార్హావశ్వినావేతావద్య ప్రభృతి భార్గవ। భవిష్యతః సత్యమేతద్వచో విప్ర ప్రసీద మే
ఇప్పటి నుంచి, భర్గవా, అశ్వినులు సోమపానం చేయటానికి అర్హులు. ఇది నిజమైన మాట, మునివరా, దయచూపు.
న తే మిథ్యా సమారమ్భో భవత్వేష పరో విధిః। జానామి చాహం విప్రర్షే న మిథ్యా త్వం కరిష్యసి
నీ ప్రయత్నం వృథా కాకూడదు. ఇది పరమమైన ఆజ్ఞ. మునివరా, నీవు అసత్యంగా ఏమీ చేయవు అని నాకు తెలుసు.
సోమపావశ్వినావేతౌ యథా వాద్య కృతౌ త్వయా। `తథైవ మామపి బ్రహ్మఞ్శ్రేయసా యోక్తుమర్హసి
బ్రహ్మన్, నీవు అశ్వినులకు సోమపానం హక్కు ఇచ్చినట్లే, నాకు కూడా శ్రేయస్సు కలిగించాలి.
భూయ ఏవ తు తే వీర్యం ప్రకాశేదితి భార్గవ। సుకన్యాయాః పితుశ్చాస్య లోకే కీర్తిః ప్రథేదితి
భర్గవా, నీ శక్తి మరలా ప్రదర్శించు. అప్పుడు సుకన్యా తండ్రి కీర్తి లోకంలో వ్యాపించాలి.
అతో మయైతద్విహితం తవ వీర్యప్రకాశనమ్। తస్మాన్ప్రసాదం కురు మే భవత్వేవం యథేచ్ఛసి
కాబట్టి, నీ శక్తి ప్రదర్శన కోసం నేనే ఇది ఏర్పాటుచేశాను. అందుకే, దయచేసి నాకు అనుగ్రహించు. నీ ఇష్టానుసారం జరగాలి.
ఏవముక్తస్య శక్రేణ చ్యవనస్య మహాత్మనః। స మన్యుర్వ్యగమచ్ఛీఘ్రం సుమోచ చ పురందరమ్
శక్రుడు ఇలా చెప్పగానే, మహాత్ముడు చ్యవనుడు వెంటనే కోపాన్ని విడిచిపెట్టి పురందరుడిని విడుదల చేశాడు.
మదం చ వ్యభజద్రాజన్పానే స్త్రీషు చ వీర్యవాన్। అక్షేషు మృగయాయాం చ పూర్వసృష్టం పునః పునః
ఓ రాజా, ఆ మహర్షి మత్తును మద్యం, స్త్రీలు, పాశాలు, వేట వంటి వాటిలో మళ్లీ మళ్లీ పంచిపెట్టాడు.
తదా మదం వినిక్షిప్య శక్రం సంతర్ప్య చేన్దునా। అశ్విభ్యాం సహితాన్దేవాన్యాజయిత్వా చ తం నృపమ్
తర్వాత మత్తును తొలగించి, శక్రునికి సోమాన్ని ఇచ్చి తృప్తిపరిచి, అశ్వినులు, రాజుతో కలిసి యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.
విఖ్యాప్య వీర్యం లోకేషు సర్వేషు వదతాంవరః। సుకన్యయా సహారణ్యే విజహారానుకూలయా
అన్ని లోకాలలో తన శక్తి పేరుతో ప్రసిద్ధుడై, వాగ్మీలలో శ్రేష్ఠుడై, సుకన్యతో అడవిలో సంతోషంగా జీవించాడు.
తస్యైతద్ద్విజసంఘుష్టం సరో రాజన్ప్రకాశతే। అత్రత్వం సహ సోదర్యైః పితృడన్దేవాంశ్చ తర్పయ
బ్రాహ్మణుల గానం వినిపించే ఆ సరస్సు ప్రకాశిస్తోంది, ఓ రాజా! ఇక్కడ నీవు సోదరులతో కలిసి పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి.
ఏతద్దృష్ట్వా మహీపాల సికతాక్షం చ భారత। సైన్ధవారణ్యమాసాద్య కుల్యానాం కురు దర్శనమ్
భూమిపాలకా, ఈ మట్టికొండ ప్రాంతాన్ని చూచి, భరత వంశజుడా, సింధు అరణ్యాన్ని చేరుకొని, అక్కడి నీటి ప్రవాహాలను చూడు, కురు.
పుష్కరేషు మహారాజ సర్వేషు చ జలం స్పృశ। స్థాణోర్మన్త్రాణి చ జపన్సిద్ధిం ప్రాప్స్యసి భారత
మహారాజా, అన్ని పవిత్ర సరస్సుల్లో నీళ్లు తాకి, స్థాణువు మంత్రాలను జపిస్తూ, నీవు విజయాన్ని పొందుతావు, భరత వంశజుడా.
సంధిర్ద్వయోర్నరశ్రేష్ఠ త్రేతాయా ద్వాపరస్య చ। అయం హి దృశ్యతే పార్థ సర్వపాపప్రణాశనః। అత్రోపస్పృశ చైవ త్వం సర్వపాపప్రణాశనే
నరశ్రేష్ఠుడా, ఇది త్రేతా, ద్వాపర యుగాల సంగమ స్థలం. పార్థా, ఇది అన్ని పాపాలను తొలగించేది. ఇక్కడ నీవు స్నానం చేసి, పాపాలను పోగొట్టుకో.
ఆర్చీకపర్వతశ్చైవ నివాసౌ వై మనీషిణామ్। సదాఫలః సదాస్రోతో మరుతాం స్తానముత్తమమ్
ఇక్కడే ఆర్చీక పర్వతం ఉంది. అది మేధావుల నివాసం. ఎప్పుడూ ఫలప్రదం, ఎప్పుడూ ప్రవహించే జలముతో, ఇది మరుత్ దేవతలకు శ్రేష్ఠమైన స్థానం.
చైత్యాశ్చైతే బహువిధాస్త్రిదశానాం యుధిష్ఠిర। ఏతచ్చన్ద్రమసస్తీర్థమృషయః పర్యుపాసతే। వైఖానసప్రభృతయో వాలఖిల్యాస్తథైవ చ
యుధిష్ఠిరా, ఇక్కడ దేవతల వివిధ పుణ్యస్థలాలు ఉన్నాయి. ఇది చంద్రుని తీర్థం; మహర్షులు, వైఖానసులు, వాలఖిల్యులు మొదలైన వారు ఇక్కడ పూజిస్తారు.
శృఙ్గాణి త్రీణి పుణ్యాని త్రీణి ప్రసర్వణాని చ। సర్వాణ్యనుపరిక్రమ్య యథాకామముపస్పృశ
ఇక్కడ మూడు పవిత్ర శిఖరాలు, మూడు పవిత్ర స్రోతస్సులు ఉన్నాయి. వాటన్నిటినీ సందర్శించి, నీకు ఇష్టమైన విధంగా స్నానం చేయు.
శాన్తనుశ్చాత్ర రాజేన్ద్ర శునకశ్చ నరాధిపః। నరనారాయణౌ చోభౌ తపస్తప్త్వా చిరం నృప। స్థానం సనాతనం ప్రాప్తావీశ్వరధ్యానతత్పరౌ
రాజేంద్రా, ఇక్కడే శాంతను, శునకుడు, నరుడు, నారాయణుడు దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసి, పరమేశ్వరుని ధ్యానంలో లీనమై, శాశ్వత స్థితిని పొందారు.
ఇహ నిత్యాశ్రయా దేవాః పితరశ్చ మహర్షిభిః। ఆర్చీకపర్వతే తేపుస్తాన్యజస్వ యుధిష్ఠిర
ఇక్కడే దేవతలు, పితృదేవతలు, మహర్షులతో కలిసి, ఆర్చీక పర్వతంపై తపస్సు చేశారు. యుధిష్ఠిరా, నీవు కూడా ఇక్కడ హోమాలు చేయు.
ఇహ తే వై చరూన్ప్రాశ్నన్నృషయశ్చ విశాంపతే। యమునా చాక్షయస్రోతాః కృష్ణశ్చేహ తపోరతః
విశాల రాజా, ఇక్కడే ఋషులు హవిస్సు భుజించారు. యమునా ఎప్పటికీ ప్రవహించే నదిగా ఉంది. కృష్ణుడు కూడా ఇక్కడ తపస్సులో లీనమై ఉన్నాడు.
యమౌ చ భీమసేనశ్చ కృష్ణా చామిత్రకర్శన। సర్వే చాత్ర గమిష్యామస్త్వయైవ సహ పాణ్డవ
యముడు, భీమసేనుడు, కృష్ణా మరియు మేమందరం నీతో కలిసి ఇక్కడికి వెళ్తాము, పాండవా.
ఏతత్ప్రస్రవణం పుణ్యమిన్ద్రస్య మనుజేశ్వర। యత్రధాతా విధాతా చ వపరుణశ్చోర్ధ్వమాగతాః
మనుజేశ్వరా, ఇది ఇంద్రుని పవిత్ర స్రోతస్సు. ఇక్కడే ధాత, విధాత, వరుణుడు పైకి ఎక్కారు.
ఇహ తేఽప్యవసన్రాజఞ్శాన్తాః పరమధర్మిణః। మైత్రాణామృజుబుద్ధీనామయం గిరివరః శుభః
రాజా, ఇక్కడే శాంత స్వభావం కలిగి, పరమధర్మాన్ని అనుసరించిన వారు నివసించారు. మైత్రీభావం, నేరుగా ఉండే వారికి ఈ పర్వతం ఎంతో శుభకరం.
ఏషా సా యమునా రాజన్మహర్షిగణసేవితా। నానాయజ్ఞచితా రాజన్పుణ్యా పాపభయాపహా
రాజా, ఇదే యమునా నది. మహర్షులు సేవించే ఈ నది, అనేక యజ్ఞాలతో పవిత్రమై, పాపభయాన్ని తొలగించేది.
అత్రరాజా మహేష్వాసో మాంధాతాఽయజత స్వయమ్। సాహదేవిశ్చ కౌన్తేయ సోమకో దదతాంవరః
కౌంతేయా, ఇక్కడే మహాశూరుడైన రాజు మాంధాతా స్వయంగా యజ్ఞాలు చేశాడు. సహదేవుడు, దానధర్మంలో ప్రఖ్యాతుడైన సోమకుడూ ఇక్కడే యజ్ఞాలు చేశారు.
మాన్ధాతా రాజశార్దూలస్త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః। కథం జాతో మహాబ్రహ్మన్యౌవనాశ్వో నృపోత్తమః
రాజశార్దూలా, మూడూ లోకాల్లో ప్రసిద్ధుడైన మాంధాతా ఎలా జన్మించాడు? మహాబ్రహ్మనిష్ఠుడైన యువనాశ్వుడు ఎలా పుట్టాడు?
కథం చైనాం పరాం ఖ్యాతిం ప్రాప్తవానమితద్యుతిః। యస్య లోకాస్త్రయో వశ్యా విష్ణోరివ మహాత్మనః
అతడెంత గొప్ప కీర్తిని పొందాడు? మూడు లోకాలు అతని వశంలో ఎలా వచ్చాయి? మహాత్ముడైన విష్ణువుకు లాగా అతడికి ఆ మహిమ ఎలా వచ్చింది?
ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం చరితం తస్య ధీమతః। `సత్యకీర్తేర్హి మాన్ధాతుః కథ్యమానం త్వయాఽనఘ
నీవు పాపరహితుడవు. సత్యకీర్తి కలిగిన మాంధాతుని చరిత్రను నీవు చెప్పగలవు. ఆ ధీరుడైన మాంధాతుని కథను వినాలని నేను కోరుతున్నాను.
యథా మాన్ధాతృశబ్దశ్చ తస్య శక్రసమద్యుతే। జన్మ చాప్రతివీర్యస్ కుశలో హ్యసి భాషితుమ్
ఇంద్రునితో సమానమైన తేజస్సు కలిగిన మాంధాతునికి ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది? అతని జన్మ, అతని అపారమైన శక్తి గురించి నీవు వివరించగలవు.