కథం విష్టమ్భితస్తేన భగవాన్పాకశాసనః। కిమర్థం భార్గవశ్చాపి కోపం చక్రే మహాతపాః
ఆ భగవంతుడు అయిన పాకశాసనుడు ఎలా ఆపబడ్డాడు? మహాతపస్వి భార్గవుడు ఎందుకు కోపగించాడో చెప్పు.
నాసత్యౌ చ కథం బ్రహ్మన్కృతవాన్సోమపీథినౌ। ఏతత్సర్వం యథావృత్తమాఖ్యాతు భగవాన్మమ
బ్రాహ్మణా, అశ్వినులు సోమపానం చేసే హక్కును ఎలా పొందారో, ఇది అన్నీ నిజంగా ఎలా జరిగాయో నాకు వివరంగా చెప్పు.
భృగోర్మహర్షేః పుత్రోఽభూచ్చయవనో నామ భారత। సమీపే సరసస్తస్య తపస్తేపే మహాద్యుతిః
భారతా, మహర్షి భృగువు కుమారుడైన చయవనుడు గొప్ప తేజస్సుతో ఒక సరస్సు దగ్గర కఠిన తపస్సు చేశాడు.
స్థాణుభూతో మహాతేజా వీరస్థానేన పాణ్డవ। అతిష్ఠత చిరం కాలమేకదేశే విశాంపతే
పాండవా, ఆ మహాతేజస్వి యోగి ఒకే చోట, వీరాసనంలో నిలబడి, చాలా కాలం కదలకుండా తపస్సు చేశాడు.
సవల్మీకోఽభవదృషిర్లతాభిరివ సంవృతః। కాలేన మహతా రాజన్సమాకీర్ణః పిపీలికైః
రాజా, ఆ ఋషి కాలక్రమంలో లతలతో చుట్టబడి, చుట్టూ పిపీలికలు చేరి, వాల్మీకంగా మారిపోయాడు.
తథా స సంవృతో ధీమాన్మృత్పిణ్డ ఇవ సర్వశః। తప్యతే స్మ తపో ఘోరం వల్మీకేన సమావృతః
ఆ ధీరుడు అంతటా మట్టితో కప్పబడి, వాల్మీకంలో పూర్తిగా మునిగి, భయంకరమైన తపస్సు కొనసాగించాడు.
అథ దీర్ఘస్య కాలస్య శర్యాతిర్నామ పార్థివః। ఆజగామ సరో రమ్యం విహర్తుమిదముత్తమమ్
చాలా కాలం తర్వాత శర్యాతి అనే రాజు, ఆ అందమైన సరస్సు వద్ద సుఖంగా విహరించేందుకు వచ్చాడు.
తస్య స్త్రీణాం సహస్రాణి చత్వార్యాసన్పరిగ్రహః। ఏకైవ చ సుతా సుభ్రూః సుకన్యా నామ భారత
భారతా, ఆ రాజుకు నాలుగు వేల భార్యలు ఉండేవారు. అతనికి ఒకే ఒక్క కుమార్తె, అందమైన కనుబొమ్మలతో సుకన్య అనే పేరుతో ఉండేది.
సా సఖీభిః పరివృతా దివ్యాభరణభూషితా। చఙ్క్రమ్యమాణా వల్మీకం భార్గవస్య సమాసదత్
ఆమె స్నేహితులతో కలిసి, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, తిరుగుతూ భృగుపుత్రుని వాల్మీకాన్ని చేరింది.
సా వై వసుమతీం తత్ర పశ్యన్తీ సుమనోరమామ్। వనస్పతీన్ప్రచిన్వన్తీ విజహార సఖీవృతా
ఆమె అక్కడ భూమిని ఎంతో అందంగా చూసుకుంటూ, అడవి పువ్వులు ఏరుకుంటూ, స్నేహితులతో కలిసి ఆనందంగా తిరిగింది.
రూపేణ వయసా చైవ భదనేన మదేన చ। బభఞ్జ వనవృక్షాణాం శాఖాః పరమపుష్పితాః
ఆమె తన అందం, యవ్వనం, ఉల్లాసం, గర్వంతో అడవి చెట్లపై పుష్పాలతో నిండిన కొమ్మలను విరిగేసింది.
తాం సఖీరహితామేకామేకవస్త్రామలంకృతామ్। దదర్శ భార్గవో ధమాంశ్చరన్తీమివ విద్యుతమ్
ఆమె ఒక్కతే, స్నేహితులు లేని సమయంలో, ఒక్క వస్త్రంతో అలంకరించబడి, మెరుపులా సంచరిస్తుండగా, భృగుపుత్రుడు ఆమెను చూశాడు.
తాం పశ్యమానో విజనే స రేమే పరమద్యుతిః। క్షామకణ్ఠశ్చ విప్రర్షిస్తపోబలసమన్వితః। తామాబభాషేకల్యాణీం సా చాస్య న శృణోతి వై
ఆ మహాతేజస్వి ఋషి, క్షీణమైన మెడతో, తపస్సు శక్తితో నిండినవాడు, ఆ ఒంటరిగా ఉన్న సుభాగ్యవంతురాలిని చూసి పలికాడు. కానీ ఆమె అతని మాటలు వినలేదు.
తతః సుకన్యా వల్మీకే దృష్ట్వా భార్గవచక్షుషీ। కౌతూహలాత్కణ్టకేన బుద్ధిమోహబలాత్కృతా। కింను ఖల్విదమిత్యుక్త్వా నిర్బిభేదాస్య లోచనే
తర్వాత సుకన్య, వాల్మీకంలో భృగుపుత్రుని కళ్ళను చూసి, ఆశ్చర్యంతో, తెలియని ఉత్సుకతతో, 'ఇది ఏమిటి?' అని అనుకుని, ఒక ముల్లుతో అతని కళ్ళను గాయపరిచింది.
అక్రుద్ధ్యత్స తథా విద్ధే నేత్రే పరమమన్యుమాన్। తతః శర్యాతిసైన్యస్య శకృన్మూత్రే సమావృణోత్
అలా కళ్ళు గాయపడ్డా, ఆ ఋషి కోపపడలేదు. కానీ అతడు తీవ్రమైన కోపంతో, శర్యాతి సైన్యంలో మలమూత్ర ప్రవాహాన్ని ఆపేశాడు.
తతో రుద్ధే శకృన్మూత్రే సైన్యమాసీత్సుదుఃఖితమ్। తథాగతమభిప్రేక్ష్య పర్యపృచ్ఛత్స పార్థివః
అలా మలమూత్రం ఆగిపోవడంతో సైన్యం చాలా బాధపడింది. ఆ పరిస్థితిని చూసి, రాజు కారణం తెలుసుకోవాలని అడిగాడు.
తపోనిత్యస్య వృద్ధస్య రోషణస్య విశేషతః। కేనాపకృతమద్యేహ భార్గవస్య మహాత్మనః। జ్ఞాతం వా యది వాఽజ్ఞాతం తద్ద్రుతం బ్రూత మాచిరమ్
ఎవరైనా తపస్సులో నిమగ్నుడై, కోపానికి ప్రసిద్ధుడైన ఆ మహాత్ముడు భృగుపుత్రునికి తెలిసీ తెలియకా అపచారం చేశాడా? వెంటనే చెప్పండి, ఆలస్యం చేయకండి.
తమూచుః సైనికాః సర్వే న విద్మోఽపకృతం వయమ్। సర్వోపాయైర్యథాకామం భవాంస్తదధిగచ్ఛతు
అందుకు సైనికులందరూ, 'మేము ఎవరు అపచారం చేశామో తెలియదు. మీరు కావాలంటే అన్ని మార్గాల్లో తెలుసుకోండి' అని సమాధానమిచ్చారు.
తతః స పృథివీపాలః సామ్నా చోగ్రేణ చ స్వయమ్। పర్యపృచ్ఛత్సుహృద్వర్గం పర్యజానన్న చైవ తే
అంతట రాజు స్వయంగా తన మిత్రులను మృదువుగా, కఠినంగా కూడా అడిగాడు. కానీ వాళ్లకు కూడా ఏమి తెలియలేదు.
ఆనాహార్తం తతో దృష్ట్వా తత్సైన్యమనుఖార్దితమ్। పితరం దుఃఖితం దృష్ట్వా సుకన్యేదమథాబ్రవీత్
ఆ సైన్యం మలమూత్రం పోక బంధించబడి బాధపడుతూ, తన తండ్రి దుఃఖంతో ఉన్నాడని చూసిన సుకన్య, వెంటనే ఇలా చెప్పింది.
మయాఽటన్త్యేహ వల్మీకే దృష్టం సత్వమభిజ్వలత్। ఖద్యోతవదభిజ్ఞాతం తన్మయా విద్ధమన్తికాత్
నేను ఇక్కడ చీమల గుట్ట దగ్గర తిరుగుతూ ఉండగా, ఒక ప్రకాశవంతమైన జీవిని చూశాను. అది జ్యోతిర్వంతంగా మెరిసిపోతూ, నిప్పు పురుగు లా కనిపించింది. దాన్ని నేను దగ్గరగా చూసి గుర్తించి, కొట్టాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వల్మీకం శర్యాతిస్తూర్ణమభ్యయాత్। తత్రాపశయ్త్తపోవృద్ధం చన్ద్రాదిత్యసమప్రభమ్
ఇలా విన్న శర్యాతి వెంటనే ఆ చీమల గుట్టవైపు వెళ్లాడు. అక్కడ అతను దీక్షలో ప్రావీణ్యం పొందిన, చంద్రుడు సూర్యుడు లా ప్రకాశించే ఒక మునిని చూశాడు.
అయాచదథ సైన్యార్థం ప్రాఞ్జలిః పృథివీపతిః। అజ్ఞానాద్బాలయా యత్తే కృతం తత్క్షన్తుమర్హసి
రాజు చేతులు జోడించి, యుద్ధానికి సహాయం కోరుతూ, 'నా కుమార్తె తెలియక, బాల్యంతో చేసిన తప్పును క్షమించాలి' అని మునిని వేడుకున్నాడు.
తతోఽబ్రవీన్మహీపాలం చ్యవనో భార్గవస్తదా। అపమానాదహం విద్ధో హ్యనయా దర్పపూర్ణయా
అప్పుడు భృగువంశజుడైన చ్యవనుడు రాజుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ గర్వంతో నిండిన యువతితో నేను అవమానించబడ్డాను.'
రూపౌదార్యసమాయుక్తాం లోభమోహబలాత్కృతామ్। తామేవ ప్రతిగృహ్యాహం రాజన్దుహితరం తవ। క్షంస్యామీతి మహీపాల సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
ఆమె అందంతో, ఉదారతతో కూడినవాడే అయినా, లోభం మాయ వల్ల అలా చేసింది. అందుకే రాజా, నేను నీ కుమార్తెను స్వీకరిస్తాను. అలా చేస్తే ఆమెను క్షమిస్తాను — ఇది నిజం, నీకు చెప్పుతున్నాను.
ఋషేర్వచనమాజ్ఞాయ శర్యాతిరవిచారయన్। దదౌ దుహితరం తస్మై చ్యవనాయ మహాత్మనే
మునివారి మాటలు విని, శర్యాతి ఏమాత్రం సందేహించకుండా తన కుమార్తెను మహాత్ముడైన చ్యవనునికి ఇచ్చాడు.
ప్రతిగృహ్య చ తాం కన్యాం భగవాన్ప్రససాద హ। ప్రాప్తప్రసాదౌ రాజా వై ససైన్యః పురమావ్రజత్
ఆ యువతిని స్వీకరించిన చ్యవనుడు సంతృప్తి పొందాడు. రాజు సైన్యంతో కలసి ఆనందంగా తన పట్టణానికి తిరిగి వెళ్లాడు.
సుకన్యాఽపి పతిం లబ్ధ్వా తపస్వినమనిన్దితా। నిత్యం పర్యచరత్ప్రీత్యా తపసా నియమేన చ
సుకన్యా, నిందలేని ఆమె, తపస్సు చేసుకునే భర్తను పొందిన తర్వాత, ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో, నియమంతో, తపస్సుతో ఆయనకు సేవచేసింది.
అగ్నీనామతీథీనాం చ శుశ్రూషునసూయికా। సమారాధయత క్షిప్రం చ్యవనం సా శుభాననా
అగ్నులకు, అతిథులకు సేవ చేయడంలో ఆసక్తి చూపుతూ, అసూయ లేకుండా, ఆ మంగళముఖి సుకన్యా త్వరగా చ్యవనుని సంతుష్టిపరిచింది.
కస్య చిత్త్వథ కాలస్య త్రిదశావశ్వినౌ నృప। కృతాభిషేకాం వివృతాం సుకన్యాం తామపశ్యతామ్
కొంతకాలం తర్వాత, ఓ రాజా, దేవతలలో అగ్రస్థానంలో ఉన్న అశ్వినీదేవులు, అలంకారంతో ప్రకాశిస్తూ తిరుగుతున్న సుకన్యను చూశారు.