తతో యజ్ఞేన మహతా జామదగ్న్యః ప్రతాపవాన్। తర్పయామాస దేవేన్ద్రమృత్విగ్భ్యః ప్రదదౌ మహీమ్
అనంతరం, మహా తేజస్వి జమదగ్ని కుమారుడు గొప్ప యజ్ఞం చేసి, దేవేంద్రుని సంతృప్తిపరిచి, భూమిని ఋత్వికులకు దానం చేశాడు.
వేదీం చాప్యదదద్ధైమీం కశ్యపాయ మహాత్మనే। దశవ్యామాయతాం కృత్వా నవోత్సేధాం విశాంపతే
అతడు పది వ్యామాల పొడవు, తొమ్మిది వ్యామాల ఎత్తు గల బంగారు వేదికను మహాత్ముడైన కశ్యపునికి దానం చేశాడు.
తాం కశ్యపస్యానుమతే బ్రాహ్మణాః ఖణ్డశస్తదా। వ్యభజంస్తే తదా రాజన్ప్రఖ్యాతాః ఖాణ్డవాయనాః
ఆ సమయంలో, కశ్యపుని అనుమతితో బ్రాహ్మణులు ఆ భూమిని భాగాలుగా పంచుకున్నారు. రాజా! అప్పుడు ఖాండవాయన బ్రాహ్మణులు ప్రసిద్ధికెక్కారు.
స ప్రదాయ మహీం తస్మై కశ్యపాయ మహాత్మనే। `తపః సుమహదాస్థాయ మహాబలపరాక్రమః'। అస్మిన్మహేన్ద్రే శైలేన్ద్రే వసత్యమితవిక్రమః
అతడు భూమిని మహాత్ముడైన కశ్యపునికి దానం చేసి, గొప్ప తపస్సు ఆచరించాడు. మహాబలుడు, మహాపరాక్రమవంతుడు అయిన అతడు ఇప్పుడు ఈ మహేంద్రపర్వతంపై నివసిస్తున్నాడు.
ఏవం వైరమభూత్తస్య క్షత్రియైర్లోకవాసిభిః। పృథివీ చాపి విజితా రామేణామితతేజసా
అలా క్షత్రియులు మరియు లోకవాసులు అతనిపై శత్రుత్వాన్ని కలిగించారు. అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న రాముడు భూమిని కూడా జయించాడు.
తతశ్చతుర్దశీం రామః సమయేన మహామనాః। దర్శయామాస తాన్విప్రాన్ధర్మరాజం జ సానుజమ్
తర్వాత, నిర్ణీత సమయానికి, మహాత్ముడైన రాముడు, ఆ బ్రాహ్మణులకు, ధర్మరాజు మరియు అతని సోదరులకు తనను తాను దర్శనమిచ్చాడు.
స తమానర్చ రాజేన్ద్ర భ్రాతృభిః సహితః ప్రభుః। ద్విజానాం చ పరాం పూజాం చక్రే నృపతిసత్తమః
ఆ ప్రభువు తన సోదరులతో కలిసి రాముని ఆత్మీయంగా సత్కరించాడు. రాజులలో శ్రేష్ఠుడైనవాడు బ్రాహ్మణులకు గొప్పగా పూజలు చేశాడు.
అర్జిత్వా జామదగ్న్యం స పూజితస్తేన చోదితః। మహేన్ద్ర ఉష్య తాం రాత్రిం ప్రయయౌ దక్షిణాముఖః
జామదగ్న్యుడిని సంతుష్టిపర్చిన తరువాత, అతని చేత గౌరవింపబడి, మహేంద్రుడు ఆ రాత్రి అక్కడ ఉండి, తరువాత దక్షిణ దిశగా ప్రయాణమయ్యాడు.
గచ్ఛన్స తీర్థాని మహానుభావః। పుణ్యాని రమ్యాణి దదర్శ రాజా। సర్వాణి వైప్రైరుపశోభితాని క్వచిత్క్వచిద్భారత సాగరమ్య
అతడు వెళ్ళుతూ, మహాత్ముడైన రాజు, బ్రాహ్మణులతో అలంకరించబడిన పవిత్రమైన, అందమైన తీర్థస్థలాలను చూశాడు; కొన్ని చోట్ల, ఓ భారత, సముద్రం అందాన్ని కూడా చూశాడు.
స వృత్తవాంస్తేషు కృతాభిషేకః సహానుజః పార్థివపుత్రపౌత్రః। సముద్రగాం పుణ్యతమాం ప్రశస్తాం జగామ పారిక్షిత పాణ్డుపుత్రః
ఆ ప్రదేశాల్లో స్నానాలు చేసి, తన సోదరులతో పాటు, రాజుల కుమారుడు, మనవడు అయిన పాండవుడు, పరిక్షిత్తు కుమారుడు, సముద్రతీరాన ఉన్న అత్యంత పవిత్రమైన, ప్రసిద్ధమైన తీర్థానికి వెళ్లాడు.
తత్రాపి చాప్లుత్య మహానుభావ సంతర్పయామాస పితృడన్సురాంశ్చ। ద్విజాతిముఖ్యేషు ధనం విసృజ్య గోదావరీం సాగరగామగచ్ఛత్
అక్కడ కూడా స్నానం చేసి, మహాత్ముడు పితృదేవతలకు, దేవతలకు తర్పణాలు సమర్పించాడు. ప్రముఖ బ్రాహ్మణులకు ధనం ఇచ్చి, సముద్రంలో కలిసే గోదావరి నదికి వెళ్లాడు.
తతో విపాప్మా ద్రవిడేషు రాజ- న్సముద్రమాసాద్య చ లోకపుణ్యమ్। అగస్త్యతీర్థం చ మహాపవిత్రం- నారీతీర్థాన్యథా వీరో దదర్శ
తర్వాత, పాపరహితుడైన రాజు, ద్రావిడ దేశాలలో సముద్రాన్ని చేరి, లోకానికి పవిత్రమైన, అగస్త్యుని తీర్థాన్ని, అత్యంత పవిత్రమైనదాన్ని, అలాగే స్త్రీలకు ప్రత్యేకమైన తీర్థాలను కూడా చూశాడు.
తత్రార్జునస్యాగ్ర్యధనుర్ధరస్య నిశమ్య తత్కర్మ పరైరశక్యమ్। సంపూజ్యమానః పరమర్షిసఙ్ఘైః పరాం ముదం పాణఅడుసుతః స లేభే
అక్కడ అగ్రధనుర్ధారి అర్జునుని ఇతరులు చేయలేని కార్యాన్ని విని, మహర్షుల సమూహాలచే సత్కరింపబడి, పాండవుడు పరమానందాన్ని పొందాడు.
స తేషు తీర్థేష్వభిషిక్తగాత్రః కృష్ణాసహాయః సహితోఽనుజైశ్చ। సంపూజయన్విక్రమమర్జునస్య రమే మహీపాలపతిః పృథివ్యామ్
ఆ తీర్థాలలో స్నానం చేసి, కృష్ణుడు, సోదరులతో కలిసి, భూమిపై అర్జునుని వీరత్వాన్ని స్మరిస్తూ, రాజాధిరాజు ఆనందించాడు.
తతః సహస్రాణి గవాం ప్రదాయ తీర్థేషు తేష్వమ్బుధరోత్తమస్య। హృష్టః సహ భ్రాతృభిరర్జునస్య సంకీర్తయామాస గవాం ప్రదానమ్
తర్వాత, ఆ పర్వతశ్రేష్ఠమైన తీర్థాలలో వేలాది గోవులను దానం చేసి, సోదరులతో ఆనందిస్తూ, అర్జునుని గోవు దానాన్ని స్మరించసాగాడు.
స తాని తీర్థాని చ సాగరస్య పుణ్యాని చాన్యాని బహూని రాజన్। క్రమేణ గచ్ఛన్పరిపూర్ణకామః శూర్పారకం పుణ్యతమం దదర్శ
అతడు, ఓ రాజా, క్రమంగా ఆ సముద్రతీరాల పవిత్ర స్థలాలను, ఇంకా అనేక పవిత్ర ప్రదేశాలను సందర్శిస్తూ, తన కోరికలు నెరవేరినవాడై, అత్యంత పవిత్రమైన శూర్పారకాన్ని చూశాడు.
తత్రోదధేః కంచిదతీత్య దేశం ఖ్యాతం పృథివ్యాం వనమాససాద। తప్తం సురైరత్ర తపః పురస్తా- దిష్టుం కతథా పుణ్యపరైర్నరేన్ద్రైః
అక్కడ సముద్రతీరంలో ఒక ప్రాంతాన్ని దాటి, భూమిపై ప్రసిద్ధమైన ఒక అరణ్యాన్ని చేరాడు. అక్కడ దేవతలు పూర్వంలో తపస్సు చేసారు; ధర్మపరాయణులైన రాజులు దర్శించవలసిన ప్రదేశమది.
స తత్ర తామగ్ర్యధనుర్ధరస్య వేదీం దదర్శాయతపీనబాహుః। ఋచీకపుత్రస్య తపస్విసఙ్ఘైః సమావృతాం పుణ్యకృదర్చనీయామ్
అక్కడ అతడు, గొప్ప భుజాలు కలిగిన అగ్రధనుర్ధారి ఋచీకుని కుమారుని యజ్ఞవేదికను చూశాడు. ఆ వేదిక తపస్సు చేసే మహర్షులతో చుట్టుముట్టబడి, ధర్మవంతుల పూజకు అర్హమైనది.
తతో వసూనాం వసుధాధిపః స మరుద్గణానాం చ తథాశ్వినోశ్చ। వైవస్వతాదిత్యధనేశ్వరాణా- మిన్ద్రస్య విష్ణోః సవితుర్విభోశ్చ
తర్వాత, భూమిపతి వసువుల, మరుత్గణాల, అశ్వినుల, వైవస్వతుని, ఆదిత్యుని, ధనాధిపతుల, ఇంద్రుడు, విష్ణువు, సవితృదేవుడు, పరమేశ్వరుని పవిత్ర స్థలాలను చూశాడు.
భగస్య చన్ద్రస్య దివాకరస్య పతేరపాం సాధ్యగణస్య చైవ। ధాతుః పితౄణాం చ తథా మహాత్మా రుద్రస్య రాజన్సగణస్య చైవ
భగుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, వరుణుడు, సాధ్యగణాలు, ధాత, పితృదేవతలు, మహాత్ముడైన రుద్రుడు మరియు అతని గణాల పవిత్ర స్థలాలను కూడా చూశాడు.
సరస్వత్యాః సిద్ధగణస్య చైవ పూష్ణశ్చ యే చాప్యమరాస్తథాఽన్యే। పుణ్యాని చాప్యాయతనాని తేషాం దదర్శ రాజా సుమనోహరాణి
సరస్వతీదేవి, సిద్ధగణాలు, పుషణుడు, ఇంకా ఇతర అమరుల పవిత్రమైన, మనోహరమైన స్థలాలను రాజు దర్శించాడు.
తేషూపవాసాన్విబుధానుపోష్య దుత్త్వా చ రత్నాని మహాన్తి రాజా। తీర్థేషు సర్వేషు పరిప్లుతాఙ్గః పునః స శూర్పారకమాజగామ
ఆ ప్రదేశాలలో ఉపవాసం చేసి, దేవతలను సత్కరించి, గొప్ప రత్నాలను దానం చేసి, అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసిన రాజు మళ్లీ శూర్పారకానికి తిరిగి వచ్చాడు.
స తేన తీరేణ తు సాగరస్య పునః ప్రయాతః సహ సోదరీయైః। ద్విజైః పృథివ్యాం ప్రథితం మహద్భి- స్తీర్థం ప్రభాసం సముపాజగామ
ఆ సముద్ర తీరాన్ని అనుసరించి, తన సోదరులతో పాటు ద్విజుల సమక్షంలో, భూమిపై ప్రసిద్ధమైన గొప్ప ప్రబాస తీర్థాన్ని చేరాడు.
తత్రాభిషిక్తః పృథులోహితాక్షః సహానుజైర్దేవగణాన్పితౄంశ్చ। సంతర్పయామాస తథైవ కృష్ణా తే చాపి విప్రాః సహ లోమశేన
అక్కడ పృథులోహితాక్షుడు తన తమ్ములతో కలిసి స్నానం చేసి, దేవతలకూ పితృదేవతలకూ హవిస్సులు సమర్పించాడు. అలాగే కృష్ణా, బ్రాహ్మణులు, లోమశుడు కూడి పూజలు చేశారు.
కస ద్వాదశాహం జలవాయుభక్షః కుర్వన్క్షపాహఃసు తదాఽభిషేకమ్। సమన్తతోఽగ్నీనుపదీపయిత్వా తేపే తపో ధర్మభృతాంవరిష్ఠః
అతడు పన్నెండు రోజులు నీరు, గాలి మాత్రమే తీసుకుంటూ, రాత్రింబవళ్ళు అభిషేకం చేస్తూ, చుట్టూ అగ్నిని వెలిగించి, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో శ్రేష్ఠుడిగా కఠిన తపస్సు చేశాడు.
తముగ్రమాస్థాయ తపశ్చరన్తం శుశ్రావ రామశ్చ జనార్దనశ్చ। తౌ సర్వవృష్ణిప్రవరౌ ససైన్యౌ యుధిష్ఠిరం జగ్మతురాజమీఢమ్
అతడు ఆ ఘోర తపస్సులో లీనమై ఉన్నప్పుడు, రాముడు, జనార్దనుడు ఆ వార్త విని, వీరిద్దరూ తమ సేనలతో కలిసి, ప్రతిష్ఠాత్మకుడైన యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వచ్చారు.
తే వృష్ణయః పాణ్డుసుతాన్సమీక్ష్య భూమౌ శయానాన్మలదిగ్ధగాత్రాన్। అనర్హతీం ద్రౌపదీం చాపి దృష్ట్వా సుదుఃఖితాశ్చుక్రుశురార్తనాదాన్
వృష్ణులు, పాండవులను నేలపై మురికి పట్టిన దేహాలతో పడుకుని ఉండటం చూసి, అలాగే ద్రౌపదిని కూడా అనర్హమైన బాధలో చూసి, తీవ్ర దుఃఖంతో ఆర్తనాదాలు చేశారు.
తతః స రామం చ జనార్దనం చ కార్ష్ణి చ సామ్బం చ శినేశ్చ పౌత్రమ్। అన్యాంశ్చ వృష్ణీనుపగమ్య పూజాం చక్రే యథాధర్మమహీనసత్వః
తర్వాత, రాముడు, జనార్దనుడు, కార్ష్ణి, సామ్బుడు, శినిపౌత్రుడు మరియు ఇతర వృష్ణులను దగ్గరకు తీసుకొని, ధర్మాన్ని పాటించే యోగ్యుడిగా యథావిధిగా గౌరవించాడు.
తే చాపి సర్వాన్ప్రతిపూజ్య పార్థాం- స్తైః సత్కృతాః పాణ్డుసుతైస్తథైవ। యుధిష్ఠిరం సంపరివార్య రాజ- న్నుపావిశన్దేవగణా యథేన్ద్రమ్
వారు కూడా పాండవులను గౌరవంగా ఆహ్వానించి, పాండవుల చేత సత్కారం పొందారు. తరువాత యుధిష్ఠిరుని చుట్టూ చేరి, దేవతలు ఇంద్రుని చుట్టూ చేరినట్టు కూర్చున్నారు.
తేషాం స సర్వం చరితం పరేషాం వనే చ వాసం పరమప్రతీతః। అస్త్రార్థమిన్ద్రస్య గతం చ పార్థం కృష్ణే శశంసామరరాజసూనుమ్
అప్పుడు, ఆయన వారికి జరిగిన సంగతులన్నీ, అరణ్యంలో నివాసం, అర్జునుడు ఆయుధాల కోసం ఇంద్రుని వద్దకు వెళ్లిన విషయాన్ని, కృష్ణునికి వివరంగా చెప్పాడు.