సమృద్ధరూపః సవితేవ దీప్తః సుశ్లక్ష్ణవాక్కృష్ణతారశ్చకోరాత్। నీలాః ప్రసన్నాశ్చ జటాః సుగన్ధా హిరణ్యరజ్జుగ్రథితాః సుదీర్ఘాః
అతడు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, అందంగా ఉన్నాడు. అతని మాటలు మృదువుగా ఉన్నాయి. కృష్ణ తారలవంటి కళ్ళు, నీలంగా, సుగంధంగా, బంగారు దారాలతో గట్టిగా కట్టిన పొడవైన జటలు అతనికి ఉన్నాయి.
ఆధారభూతః పునరస్య కణ్ఠే విభ్రాజతే విద్యుదివాన్తరిక్షే। ద్వౌ చాస్ పిణ్డావధరేణ కణ్ఠా- దజాతరోమౌ సుమనోహరౌ చ
అతని మెడపై మెరుస్తున్న ఒక అలంకారం ఉంది, అది పగటి ఆకాశంలో మెరుస్తున్న మెరుపులా ఉంది. మెడ కింద రెండు ముద్దలు ఉన్నాయి, అవి వెంట్రుకలు లేవు, చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి.
విలగ్నమధ్యశ్చ స నాభిదేశే కటిశ్చ తస్యాతికృతప్రమాణా। తథాఽస్ చీరాన్తరతః ప్రభాతి హిరణ్మయీ మేఖలా మే యథేయమ్
ఆయన నాభి దగ్గర నడుము సన్నగా ఉంది, తక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఆయన కటిభాగం చాలా వెడల్పుగా ఉంది. అలాగే ఆయన వస్త్రం క్రింద బంగారు మెఖల కూడా మెరిసిపోతుంది, అది నా మెఖలలా ఉంది.
అన్యచ్చ తస్యాద్భుతదర్శనీయం వికూజితం పాదయోః సంప్రభాతి। పాణ్యోశ్చ తద్వత్స్వనవన్నిబద్ధౌ కలాపకావక్షమాలా యథేయమ్
ఇంకా, ఆయన పాదాల దగ్గర నుంచి ఒక అద్భుతమైన మధురమైన శబ్దం వినిపిస్తుంది. అలాగే, ఆయన చేతులపై కూడా కొత్తగా కట్టిన పూలహారాలు, మణిమాలలు మెరిసిపోతున్నాయి, అవి కూడా నా హారాల్లా ఉన్నాయి.
విచేష్టమానస్య చ తస్య తాని కూజన్తి హంసాః సరసీవ మత్తాః। చీరాణి తస్యాద్భుతదర్శనాని నేమాని తద్వన్మమ రూపవన్తి
ఆయన నడుస్తూ ఉండగా, ఆ శబ్దాలు సరస్సులో మత్తుగా ఈదే హంసలలా వినిపిస్తున్నాయి. ఆయన వస్త్రాలు కూడా ఎంతో అందంగా, అద్భుతంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఇవికూడా అలాగే అందంగా ఉన్నాయి, నా వస్త్రాల్లా.
వక్రం చ తస్యాద్భుతదర్సనీయం ప్రవ్యాహృతం హ్లాదయతీవ చేతః। పింస్కోకిలస్యేవ చ తస్య వాణి తాం శృణ్వతో మే వ్యథితోఽన్తరాత్మా
ఆయన మాటలు వంకరగా, అద్భుతంగా పలికినవి. అవి మనసుని ఆనందింపజేస్తున్నాయి. ఆయన స్వరం కోయిలపాటలా మధురంగా ఉంది. ఆ స్వరం విన్నప్పుడు నా అంతరాత్మ కదిలిపోయింది.
యథా వనం మాధవమాసిమధ్యే సమీరీతం శ్వసనేనేవ భాతి। తథా స భాత్యుత్తమపుణ్యగన్ధీ నిషేవ్యమాణః పవనేన తాత
వసంతకాలంలో మాధవ వనం గాలితో అలమకబడి ఎలా మెరిసిపోతుందో, అలాగే ఆయన కూడా ఉత్తమమైన పుణ్యసుగంధంతో గాలి తాకినప్పుడు మెరిసిపోతున్నారు, ప్రియమైనవాడా.
సుసంవతాశ్చాపి జటా విభక్తా ద్వైధీకృతా భాతిలలాటదేశే। కర్ణౌ చ చిత్రైరివ చక్రవాకైః సమావృతౌ తస్య సురూపవద్భిః
ఆయన జటలు బాగా కట్టబడి, రెండు భాగాలుగా విడిపోయి, నుదుటిపై మెరిసిపోతున్నాయి. ఆయన చెవులు కూడా అందమైన చక్రవాక పక్షులలా అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
తథా ఫలం వృత్తమథో విచిత్రం సమాహతం పాణినా దక్షిణేన। తద్భూమిమాసాద్య పునఃపునశ్చ సముత్పతత్యద్భుతరూపముచ్చైః
ఒక గుండ్రంగా, అద్భుతంగా ఉన్న పండు ఆయన కుడిచేతితో కొట్టగా, అది నేలపై పడిపోతుంది. మళ్లీ మళ్లీ అది ఎగిరిపడి, ఆశ్చర్యంగా పైకి లేచిపోతుంది.
తచ్చాభిహత్వా పరివర్తతేఽసౌ వాతేరితో వృక్ష ఇవావఘూర్ణమ్। తం ప్రేక్షతః పుత్రమివామరాణాం ప్రీతిః పరా తాత రతిశ్చ జాతా
ఆ పండును కొట్టి తిరగేస్తూ, గాలి ఊదిన చెట్టు లా ఊగిపోతున్నాడు. ఆయనను చూస్తూ దేవతల కుమారుడిని చూసినట్లు నాకు గొప్ప ఆనందం, హర్షం కలిగింది.
స మే సమాశ్లిష్య పునః శరీరం జటాసు గృహ్యాభ్యవనామ్య వక్రమ్। వక్రేణ వక్రం ప్రణిధాయ శబ్దం చకార తన్మేఽజనయత్ప్రహర్షమ్
ఆయన మళ్లీ నా శరీరాన్ని ఆలింగనం చేసి, నా జటలను పట్టుకుని, తన వంకర శరీరాన్ని వంచి నమస్కరించాడు. తన వంకర శరీరాన్ని నా మీద ఉంచి, ఒక శబ్దం చేశాడు. ఆ శబ్దం నాకు అపార ఆనందాన్ని ఇచ్చింది.
న చాపి పాద్యం బహుమన్యతేఽసౌ ఫలాని చేమాని మయా హృతాని। ఏవంవ్రతోస్మీతి చ మామవోచ- త్ఫలాని చాన్యాని నవాన్యదాన్మే
ఆయన పాద్యాన్ని పెద్దగా భావించడు. నేను తెచ్చిన పండ్లను కూడా పట్టించుకోడు. 'ఇదే నా వ్రతం' అని చెప్పి, నాకు ఇంకొన్ని కొత్త పండ్లు ఇచ్చాడు.
మయోపయుక్తాని ఫలాని యాని నేమాని తుల్యాని రసేన తేషామ్। న చాపి తేషాం త్వగియం యథైషాం సారాణి నైషామివ సన్తి తేషామ్
నేను తిన్న పండ్లు రుచిలో వీటికి సమానం కావు. వాటి తొక్క కూడా వీటిలా లేదు. వీటిలా లోపల సారమూ లేదు.
తోయాని చైవాతిరసాని మహ్యం ప్రాదాత్మ వై పాతుముదారరూపః। పీత్వైవ యాన్యభ్యధికః ప్రహర్షో మమాభవద్భూశ్చలితేవ చాసీత్
ఆయన నాకు త్రాగడానికి ఎంతో రుచికరమైన నీళ్లు ఇచ్చాడు. ఆ నీళ్లు తాగిన తర్వాత నాకు మరింత ఆనందం కలిగింది. నా శరీరం కూడా కదిలినట్లుగా అనిపించింది.
ఇమాని చిత్రాణి చ గన్ధవన్తి మాల్యాని తస్యోద్గ్రథితాని పట్టైః। యాని ప్రకీర్యేహ గతః స్వమేవ స ఆశ్రమం తపసా ద్యోతమానః
ఈ వాసనగల, అద్భుతమైన పూలహారాలు, పట్టుతో నడిపినవి, ఆయన ఇక్కడ చెల్లబెట్టాడు. ఆయన తపస్సుతో ప్రకాశిస్తూ తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు.
గతేన తేనాస్మికృతో విచేతా గాత్రం చ మే సంపరిదహ్యతీవ। ఇచ్ఛామి తస్యాన్తికమాశు గన్తుం తం చేహ నిత్యం పరివర్తమానమ్
ఆయన వెళ్లిపోయిన తర్వాత నేను మూర్ఛపోయినట్టయ్యాను. నా శరీరం కాలిపోతున్నట్టు అనిపిస్తోంది. ఆయన ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉండే ఈ చోటుకి నేను త్వరగా వెళ్లాలని కోరుకుంటున్నాను.
గచ్ఛామి తస్యాన్తికమేవ తాత కా నామ సా బ్రహ్మచర్యా చ తస్య। ఇచ్ఛామ్యహం చరితుం తేన సార్ధం యథా తపః స చరత్యార్యధర్మా
ప్రియమైనవాడా, నేను ఆయన దగ్గరకు వెళ్లిపోతాను. ఆయన పాటించే బ్రహ్మచర్య వ్రతం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని ఉంది. ఆయనతో కలిసి ఆ వ్రతాన్ని నేను కూడా అనుసరించాలని కోరుకుంటున్నాను.
చర్తుం తథేచ్ఛా హృదయే మమాస్తి దునోతి చిత్తం యది తం న పశ్యే
అలాగే ఆచరించాలని నా హృదయం కోరుకుంటోంది. ఆయనను చూడకపోతే నా మనస్సు బాధపడుతోంది.
రక్షాంసి చైతాని చరన్తి పుత్ర రూపేణ తేనాద్భుతదర్శనేన। అతుల్యవీర్యాణ్యభిరూపవన్తి విఘ్రం సదా తపసశ్చిన్తయన్తి
ఈ రాక్షసులు, కుమారా, ఇక్కడ అద్భుతమైన రూపంతో సంచరిస్తున్నారు. వీరికి సమానమైన శక్తి, అందం లేవు. ఎప్పుడూ తపస్సు గురించే ఆలోచిస్తూ ఉంటారు.
సురూపరూపాణి చ తాని తాత ప్రలోభయన్తే వివిధైరుపాయైః। సుఖాచ్చ లోకాచ్చ నిపాతయన్తి తాన్యుగ్రరూపాణి మునీన్వనేషు
ప్రియమైనవాడా, ఆ అందమైన రూపాలు色色 రకరకాల యుక్తులతో మునులను మాయలో పడేస్తాయి. అవి భయంకరమైన రూపాలతో మునులను సుఖం నుండి, లోకాల నుండి పడగొడతాయి.
న తాని సేవేత మునిర్యతాత్మా సతాం లోకాన్ప్రార్థయానః కథంచిత్। కృత్వా విఘ్రనం తాపసానాం రమన్తే పాపాచారాస్తాపసస్తాన్న పశ్యేత్
తనను జయించుకున్న ముని, మంచివారి లోకాలను కోరుకుంటూ, చెడు మార్గంలో నడిచే తపస్వులతో కలసి ఉండకూడదు. పాపమైన పనులు చేసే వాళ్లను నిజమైన తపస్వి చూడకూడదు.
అసజ్జనేనాచరితాని పుత్ర పానాన్యపేయాని మధూని తాని। మాల్యాని చైతాని న వై మునీనాం స్మృతాని చిత్రోజ్జ్వలగన్ధవన్తి
కుమారా, దుర్మార్గులు చేసే పనులు — మద్యం తాగడం, పరిమళభరితమైన పుష్పమాలలు ధరించడం — ఇవన్నీ మునులకు తగినవి కావు.
రక్షాంసి తానీతి నివార్య పుత్రం విభాణ్డకస్తాం మృగయాంబభూవ। నాసాదయామాస యదా త్ర్యహేణ తదా స పర్యావవృతే శ్రమాయ
విభాండకుడు తన కుమారుడిని, 'ఇవి అపాయాలు' అని చెప్పి ఆపి, వేటకు వెళ్లాడు. మూడు రోజులు ప్రయాసపడి కూడా ఏమీ దొరకక, అలసిపోయి తిరిగి వచ్చాడు.
యదా పున కాశ్యపో వై జగామ ఫలాన్యాహర్తుం విధినాశ్రమేఽసౌ। తదా పునర్లోభయితుం జగామ సా వేశాయోషా మునిమృశ్యశృహ్గమ్
తర్వాత కాశ్యపుడు Hermitageలో పండ్లు తెచ్చేందుకు వెళ్లినప్పుడు, ఆ వేశ్య మళ్లీ ఋశ్యశృంగుడిని మాయ చేయడానికి అక్కడికి వచ్చింది.
దృష్ట్వైవ తామృశ్యశృఙ్గః ప్రహృష్టః సంభ్రాన్తరూపోఽభ్యపతత్తదానీమ్। ప్రోవాచ చైనాం భవతః శ్రమాయ గచ్ఛావ యావన్న పితా మమైతి
ఆమెను చూసిన ఋశ్యశృంగుడు ఆనందంతో, కొంత గబగబగా ఆమె దగ్గరకు వెళ్లాడు. 'నా తండ్రి రాకముందే, నీకు ఉపశమనం కోసం మనం వెళ్ళిపోదాం' అని అన్నాడు.
తతో రాజన్కాశ్యపస్యైకపుత్రం ప్రవేశ్య వేగేన విముచ్య నావమ్। ప్రలోభయన్త్యో వివిధైరుపాయై- రాజగ్మురఙ్గాధిపతేః సమీపమ్
రాజా! కాశ్యపుని ఏకైక కుమారుణ్ణి పడవలోకి తీసుకెళ్లి, వేగంగా విడిచిపెట్టి, అనేక రకాల మాయలు చేసి, అంగదేశాధిపతి దగ్గరకు తీసుకువెళ్లారు.
సంస్థాప్యతామాశ్రమదర్శనే తు సంతారితాం నావమథాతిశుభ్రామ్। తీరాదుపాదాయ తథైవ చక్రే రాజాశ్రమం నామ వనం విచిత్రమ్
ఆ Hermitageను చూపించి, మెరిసే పడవను తీరం వద్దకు తీసుకురాగా, అక్కడినుంచి అతన్ని తీసుకెళ్లి, రాజు 'ఆశ్రమవనం' అనే అద్భుతమైన అడవిని స్థాపించాడు.
అన్తఃపురే తం తు నివేశ్య రాజా విభాణ్డకస్యాత్మజమేకపుత్రమ్। దదర్శ మేఘైః సహసా ప్రవృష్ట- మాపూర్యణాణం చ జగజ్జలేన
రాజు, విభాండకుని ఏకైక కుమారుణ్ణి అంతఃపురంలో నివాసమిచ్చి, ఆకస్మాత్తుగా మేఘాలు వర్షాన్ని కురిపిస్తూ భూమిని నింపిన దృశ్యాన్ని చూశాడు.
స రోమపాద పరిపూర్ణకామః సుతాం దదావృశ్యశృఙ్గాయ శాన్తామ్। క్రోధప్రతీకారకరం చ చక్రే గోభిశ్చ మార్గేష్వభికర్షణం చ
రొమపాదుడు తన కోరికలు నెరవేరినవాడై, తన కుమార్తె శాంతను ఋశ్యశృంగునికి ఇచ్చాడు. కోపాన్ని శాంతపరిచేందుకు, మార్గాల్లో ఆవులను లాగించమని ఆదేశించాడు.
విభాణ్డకస్యావ్రజతః స రాజా పశూన్ప్రభూతాన్పశుపాంశ్చ వీరాన్। సమాదిశత్పుత్రగృద్ధీ మహర్షి- ర్విభాణ్డకః పరిపృచ్ఛేద్యదా వః
విభాండకుడు తన కుమారుని కోసం వస్తుండగా, రాజు గొప్ప గొర్రెల కాపరులకు, 'మహర్షి విభాండకుడు మీతో ఏదైనా అడిగితే,' అని చెప్పాడు.