సా కన్దుకేనారమతాస్య మూలే విభజ్యమానా ఫలితా లతేవ। గాత్రైశ్చ గాత్రాణి నిషేవమాణా సమాశ్లిషచ్చాసకృదృశ్యశృఙ్గమ్
ఆమె చెట్టు అడుగున బంతితో ఆడుతూ, పుష్పించిన లతలా కనిపించింది. తన శరీరాన్ని అతని శరీరానికి తాకిస్తూ, ఋశ్యశృంగుని పునఃపునః ఆలింగనం చేసింది.
సర్జానశోకాంస్తిలకాంశ్చ వృక్షా- న్సుపుష్పితానవనామ్యావభజ్య। విలజ్జమానేవ మదాభిభూతా ప్రోభయామాస సుతం మహర్షేః
ఆమె సర్జ, అశోక, తిలక వంటి పుష్పించిన చెట్లను వంచి కొంత కొంతగా పీకి, మనసులో మోహంతో ఉన్నా, బయటకు సిగ్గుపడుతున్నట్టు నటిస్తూ, మహర్షి కుమారుని ఆకర్షించింది.
అథర్శ్యశృఙ్గం వికృతంసమీక్ష్య పునః పునః పీఞ్య చ కాయమస్య। అవేక్ష్యమాణా శనకైర్జగామ కృత్వాఽగ్నిహోత్రస్య తదాఽపదేశమ్
తర్వాత ఋశ్యశృంగుడు అయోమయంగా ఉన్నట్టు చూసి, ఆమె అతని శరీరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ నిమిరింది. నెమ్మదిగా అతన్ని చూస్తూ, అగ్నిహోత్ర విధిని చెప్పి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయింది.
తస్యాం గతాయాం మదనేన మత్తో విచేతనశ్చాభవదృశ్యశృఙ్గః। తామేవ భావేన గతేన శూన్యే వినిఃశ్వసన్నార్తరూపో బభూవ
ఆమె వెళ్లిపోయిన తర్వాత, మోహంతో మత్తులో ఉన్న ఋశ్యశృంగుడు చిత్తశుద్ధి కోల్పోయాడు. ఆమె లేనప్పుడు, లోతైన ఊపిరి తీసుకుంటూ, బాధతో కనిపించాడు.
తతో ముహూర్తాద్ధరిపిఙ్గలాక్షః ప్రవేష్టితో రోమభిరానఖాగ్రాత్। స్వాధ్యాయవాన్వృత్తసమాధియుక్తో విభాణ్డకః కాశ్యపః ప్రాదురాసీత్
కొంతసేపటి తర్వాత, తల నుండి పాదాల వరకు వెంట్రుకలు నిక్కబొడుచుకుని, పింగళ నేత్రాలతో, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా, నియమంగా ఉన్న కాశ్యపుడు విభాండకుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
సోఽపశ్యదాసీనముపేత్య పుత్రం ధ్యాయన్తమేకం విపరీతచిత్తమ్। వినిఃశ్వసన్తం ముహురూర్ధ్వదృష్టిం విభాణ్కః పుత్రమువాచ దీనమ్
అతను తన కుమారుడిని ఒంటరిగా కూర్చొని, ఆలోచనల్లో మునిగి, మనసు చంచలంగా, మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి తీసుకుంటూ, పైకి చూస్తూ ఉన్నట్టు చూశాడు. విభాండకుడు తన ముదుసలి కుమారునితో ఇలా అన్నాడు.
న కల్పితాః సమిధః కింను తాత కచ్చిద్ధుతం చాగ్నిహోఽత్రం త్వయాఽద్య। `న సంసృష్టం క్రియతే ద్వారభాగే సువృక్షాణా ఖణ్డనే కః ప్రవృత్తః
తాత! నీవు సమిధలు సిద్ధం చేయలేదేమో? నేడు అగ్నిహోత్రం చేశావా? గుమ్మం శుభ్రంగా లేదు, మంచి చెట్లను ఎవరు కోసారు?
సునిర్ణిక్తం స్రుక్స్రువం హోమధేనుః కచ్చిత్సవత్సాద్యకృతా త్వయా చ। `కోప్యాగతః శుశ్రూషణాయేహ పుత్ర కుతశ్చిత్రం మాల్యమిదం ప్రవృద్ధమ్
హోమానికి ఉపయోగించే పాత్రలు, చెంచాలు బాగా శుభ్రపరిచావా? పాలు ఇచ్చే ఆవు, దాని కూనను చూసుకున్నావా? ఎవరో ఇక్కడ సేవకు వచ్చారా, కుమారా? ఈ అందమైన మాలలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి?
న వై యథాపూర్వమివాసి పుత్ర చిన్తాపరశ్చాసి విచేతనశ్చ। దీనోతిమాత్రం కిమివాద్య ఖిన్నః పృచ్ఛామి త్వాం క ఇహాద్యాగతోఽభూత్
నీవు మునుపటిలా లేవు కుమారా! ఆలోచనల్లో మునిగి, మనసు చంచలంగా ఉన్నావు. నేడు ఎందుకు ఇంత బాధగా, నిరుత్సాహంగా ఉన్నావు? నేడు ఇక్కడ ఎవరు వచ్చారు? చెప్పు.
ఇహాగతో జటిలో బ్రహ్మచారీ న వై హ్రస్వో నాతిదీర్ఘో మనస్వీ। సువర్ణవర్ణః కమలాయతాక్షః సుతః సురాణామవి శోభమానః
ఇక్కడ జటలు వేసుకున్న బ్రహ్మచారి వచ్చాడు. అతడు తక్కువ పొడవు కాదు, ఎక్కువ పొడవు కూడా కాదు. ధైర్యవంతుడు, బంగారు వర్ణంతో, కమలపు కన్నులతో, దేవతా కుమారుడిలా ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు.
సమృద్ధరూపః సవితేవ దీప్తః సుశ్లక్ష్ణవాక్కృష్ణతారశ్చకోరాత్। నీలాః ప్రసన్నాశ్చ జటాః సుగన్ధా హిరణ్యరజ్జుగ్రథితాః సుదీర్ఘాః
అతడు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, అందంగా ఉన్నాడు. అతని మాటలు మృదువుగా ఉన్నాయి. కృష్ణ తారలవంటి కళ్ళు, నీలంగా, సుగంధంగా, బంగారు దారాలతో గట్టిగా కట్టిన పొడవైన జటలు అతనికి ఉన్నాయి.
ఆధారభూతః పునరస్య కణ్ఠే విభ్రాజతే విద్యుదివాన్తరిక్షే। ద్వౌ చాస్ పిణ్డావధరేణ కణ్ఠా- దజాతరోమౌ సుమనోహరౌ చ
అతని మెడపై మెరుస్తున్న ఒక అలంకారం ఉంది, అది పగటి ఆకాశంలో మెరుస్తున్న మెరుపులా ఉంది. మెడ కింద రెండు ముద్దలు ఉన్నాయి, అవి వెంట్రుకలు లేవు, చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి.
విలగ్నమధ్యశ్చ స నాభిదేశే కటిశ్చ తస్యాతికృతప్రమాణా। తథాఽస్ చీరాన్తరతః ప్రభాతి హిరణ్మయీ మేఖలా మే యథేయమ్
ఆయన నాభి దగ్గర నడుము సన్నగా ఉంది, తక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఆయన కటిభాగం చాలా వెడల్పుగా ఉంది. అలాగే ఆయన వస్త్రం క్రింద బంగారు మెఖల కూడా మెరిసిపోతుంది, అది నా మెఖలలా ఉంది.
అన్యచ్చ తస్యాద్భుతదర్శనీయం వికూజితం పాదయోః సంప్రభాతి। పాణ్యోశ్చ తద్వత్స్వనవన్నిబద్ధౌ కలాపకావక్షమాలా యథేయమ్
ఇంకా, ఆయన పాదాల దగ్గర నుంచి ఒక అద్భుతమైన మధురమైన శబ్దం వినిపిస్తుంది. అలాగే, ఆయన చేతులపై కూడా కొత్తగా కట్టిన పూలహారాలు, మణిమాలలు మెరిసిపోతున్నాయి, అవి కూడా నా హారాల్లా ఉన్నాయి.
విచేష్టమానస్య చ తస్య తాని కూజన్తి హంసాః సరసీవ మత్తాః। చీరాణి తస్యాద్భుతదర్శనాని నేమాని తద్వన్మమ రూపవన్తి
ఆయన నడుస్తూ ఉండగా, ఆ శబ్దాలు సరస్సులో మత్తుగా ఈదే హంసలలా వినిపిస్తున్నాయి. ఆయన వస్త్రాలు కూడా ఎంతో అందంగా, అద్భుతంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఇవికూడా అలాగే అందంగా ఉన్నాయి, నా వస్త్రాల్లా.
వక్రం చ తస్యాద్భుతదర్సనీయం ప్రవ్యాహృతం హ్లాదయతీవ చేతః। పింస్కోకిలస్యేవ చ తస్య వాణి తాం శృణ్వతో మే వ్యథితోఽన్తరాత్మా
ఆయన మాటలు వంకరగా, అద్భుతంగా పలికినవి. అవి మనసుని ఆనందింపజేస్తున్నాయి. ఆయన స్వరం కోయిలపాటలా మధురంగా ఉంది. ఆ స్వరం విన్నప్పుడు నా అంతరాత్మ కదిలిపోయింది.
యథా వనం మాధవమాసిమధ్యే సమీరీతం శ్వసనేనేవ భాతి। తథా స భాత్యుత్తమపుణ్యగన్ధీ నిషేవ్యమాణః పవనేన తాత
వసంతకాలంలో మాధవ వనం గాలితో అలమకబడి ఎలా మెరిసిపోతుందో, అలాగే ఆయన కూడా ఉత్తమమైన పుణ్యసుగంధంతో గాలి తాకినప్పుడు మెరిసిపోతున్నారు, ప్రియమైనవాడా.
సుసంవతాశ్చాపి జటా విభక్తా ద్వైధీకృతా భాతిలలాటదేశే। కర్ణౌ చ చిత్రైరివ చక్రవాకైః సమావృతౌ తస్య సురూపవద్భిః
ఆయన జటలు బాగా కట్టబడి, రెండు భాగాలుగా విడిపోయి, నుదుటిపై మెరిసిపోతున్నాయి. ఆయన చెవులు కూడా అందమైన చక్రవాక పక్షులలా అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
తథా ఫలం వృత్తమథో విచిత్రం సమాహతం పాణినా దక్షిణేన। తద్భూమిమాసాద్య పునఃపునశ్చ సముత్పతత్యద్భుతరూపముచ్చైః
ఒక గుండ్రంగా, అద్భుతంగా ఉన్న పండు ఆయన కుడిచేతితో కొట్టగా, అది నేలపై పడిపోతుంది. మళ్లీ మళ్లీ అది ఎగిరిపడి, ఆశ్చర్యంగా పైకి లేచిపోతుంది.
తచ్చాభిహత్వా పరివర్తతేఽసౌ వాతేరితో వృక్ష ఇవావఘూర్ణమ్। తం ప్రేక్షతః పుత్రమివామరాణాం ప్రీతిః పరా తాత రతిశ్చ జాతా
ఆ పండును కొట్టి తిరగేస్తూ, గాలి ఊదిన చెట్టు లా ఊగిపోతున్నాడు. ఆయనను చూస్తూ దేవతల కుమారుడిని చూసినట్లు నాకు గొప్ప ఆనందం, హర్షం కలిగింది.
స మే సమాశ్లిష్య పునః శరీరం జటాసు గృహ్యాభ్యవనామ్య వక్రమ్। వక్రేణ వక్రం ప్రణిధాయ శబ్దం చకార తన్మేఽజనయత్ప్రహర్షమ్
ఆయన మళ్లీ నా శరీరాన్ని ఆలింగనం చేసి, నా జటలను పట్టుకుని, తన వంకర శరీరాన్ని వంచి నమస్కరించాడు. తన వంకర శరీరాన్ని నా మీద ఉంచి, ఒక శబ్దం చేశాడు. ఆ శబ్దం నాకు అపార ఆనందాన్ని ఇచ్చింది.
న చాపి పాద్యం బహుమన్యతేఽసౌ ఫలాని చేమాని మయా హృతాని। ఏవంవ్రతోస్మీతి చ మామవోచ- త్ఫలాని చాన్యాని నవాన్యదాన్మే
ఆయన పాద్యాన్ని పెద్దగా భావించడు. నేను తెచ్చిన పండ్లను కూడా పట్టించుకోడు. 'ఇదే నా వ్రతం' అని చెప్పి, నాకు ఇంకొన్ని కొత్త పండ్లు ఇచ్చాడు.
మయోపయుక్తాని ఫలాని యాని నేమాని తుల్యాని రసేన తేషామ్। న చాపి తేషాం త్వగియం యథైషాం సారాణి నైషామివ సన్తి తేషామ్
నేను తిన్న పండ్లు రుచిలో వీటికి సమానం కావు. వాటి తొక్క కూడా వీటిలా లేదు. వీటిలా లోపల సారమూ లేదు.
తోయాని చైవాతిరసాని మహ్యం ప్రాదాత్మ వై పాతుముదారరూపః। పీత్వైవ యాన్యభ్యధికః ప్రహర్షో మమాభవద్భూశ్చలితేవ చాసీత్
ఆయన నాకు త్రాగడానికి ఎంతో రుచికరమైన నీళ్లు ఇచ్చాడు. ఆ నీళ్లు తాగిన తర్వాత నాకు మరింత ఆనందం కలిగింది. నా శరీరం కూడా కదిలినట్లుగా అనిపించింది.
ఇమాని చిత్రాణి చ గన్ధవన్తి మాల్యాని తస్యోద్గ్రథితాని పట్టైః। యాని ప్రకీర్యేహ గతః స్వమేవ స ఆశ్రమం తపసా ద్యోతమానః
ఈ వాసనగల, అద్భుతమైన పూలహారాలు, పట్టుతో నడిపినవి, ఆయన ఇక్కడ చెల్లబెట్టాడు. ఆయన తపస్సుతో ప్రకాశిస్తూ తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు.
గతేన తేనాస్మికృతో విచేతా గాత్రం చ మే సంపరిదహ్యతీవ। ఇచ్ఛామి తస్యాన్తికమాశు గన్తుం తం చేహ నిత్యం పరివర్తమానమ్
ఆయన వెళ్లిపోయిన తర్వాత నేను మూర్ఛపోయినట్టయ్యాను. నా శరీరం కాలిపోతున్నట్టు అనిపిస్తోంది. ఆయన ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉండే ఈ చోటుకి నేను త్వరగా వెళ్లాలని కోరుకుంటున్నాను.
గచ్ఛామి తస్యాన్తికమేవ తాత కా నామ సా బ్రహ్మచర్యా చ తస్య। ఇచ్ఛామ్యహం చరితుం తేన సార్ధం యథా తపః స చరత్యార్యధర్మా
ప్రియమైనవాడా, నేను ఆయన దగ్గరకు వెళ్లిపోతాను. ఆయన పాటించే బ్రహ్మచర్య వ్రతం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని ఉంది. ఆయనతో కలిసి ఆ వ్రతాన్ని నేను కూడా అనుసరించాలని కోరుకుంటున్నాను.
చర్తుం తథేచ్ఛా హృదయే మమాస్తి దునోతి చిత్తం యది తం న పశ్యే
అలాగే ఆచరించాలని నా హృదయం కోరుకుంటోంది. ఆయనను చూడకపోతే నా మనస్సు బాధపడుతోంది.
రక్షాంసి చైతాని చరన్తి పుత్ర రూపేణ తేనాద్భుతదర్శనేన। అతుల్యవీర్యాణ్యభిరూపవన్తి విఘ్రం సదా తపసశ్చిన్తయన్తి
ఈ రాక్షసులు, కుమారా, ఇక్కడ అద్భుతమైన రూపంతో సంచరిస్తున్నారు. వీరికి సమానమైన శక్తి, అందం లేవు. ఎప్పుడూ తపస్సు గురించే ఆలోచిస్తూ ఉంటారు.
సురూపరూపాణి చ తాని తాత ప్రలోభయన్తే వివిధైరుపాయైః। సుఖాచ్చ లోకాచ్చ నిపాతయన్తి తాన్యుగ్రరూపాణి మునీన్వనేషు
ప్రియమైనవాడా, ఆ అందమైన రూపాలు色色 రకరకాల యుక్తులతో మునులను మాయలో పడేస్తాయి. అవి భయంకరమైన రూపాలతో మునులను సుఖం నుండి, లోకాల నుండి పడగొడతాయి.