క్రోధాత్ప్రవృద్ధస్తరణం భాస్కరస్య నభోగతః। వచస్తవానతిక్రామన్విన్ధ్యః శైలో న వర్ధతే
వింద్య పర్వతం కోపంతో పెరిగి, ఆకాశాన్ని తాకినప్పుడు, నీ మాట విని, సూర్యుని మార్గాన్ని దాటి పెరగడం ఆపింది.
తమసా చావృతేలోకే మృత్యునాఽభ్యర్దితాః ప్రజాః। త్వామేవ నాథమాసాద్య నిర్వృతిం పరమాం గతాః
లోకం చీకటిలో మునిగిపోయి, ప్రజలు మరణ భయంతో బాధపడినప్పుడు, నిన్ను ఆశ్రయించి, పరమ శాంతిని పొందారు.
అస్మాకం భయభీతానాం నిత్యశో భగవాన్గతిః। తతస్త్వార్తాః ప్రయాచామో వరం త్వాం వరదో హ్యసి
మాకు ఎప్పుడూ భయంతో ఉండే మనసుకు, నీవే శరణు. అందుకే, బాధపడుతూ, నీ వద్ద వరం అడుగుతున్నాం. నీవే వరదాత.
కిమర్థం సహసా విన్ధ్యః ప్రవృద్ధః క్రోధమూర్చ్ఛితః। ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం విస్తరేణ మహామునే
ఎందుకు వింద్య పర్వతం అకస్మాత్తుగా కోపంతో పెరిగిందో నాకు తెలుసుకోవాలనుంది, మహర్షీ! దయచేసి వివరంగా చెప్పండి.
అద్రిరాజం మహాఘోరం రమేరుం కనకపర్వతమ్। ఉదయాస్తమనే భానుః ప్రదక్షిణమవర్తత
అదిరాజు అయిన, భయంకరమైన, బంగారు పర్వతమైన మేరు చుట్టూ సూర్యుడు ఉదయం, సాయంత్రం ప్రదక్షిణగా తిరుగుతాడు.
తం తు దృష్ట్వా తథా విన్ధ్య శైలః సూర్యమథాబ్రవీత్। యథా హి మేరుర్భవతా నిత్యశః పరిగమ్యతే
అది చూసిన వింద్య పర్వతం సూర్యునితో ఇలా అన్నది: 'నీవు ఎప్పుడూ మేరు పర్వతాన్ని ప్రదక్షిణగా తిరుగుతున్నట్టు, నన్నూ అలాగే ప్రదక్షిణగా తిరుగు, భాస్కరా!'
ప్రదక్షిణశ్చ క్రియతే మామేవం కరు భాస్కర। ఏవముక్తస్తతః సూర్యః శైలేన్ద్రం ప్రత్యభాపత
అలా అడిగినప్పుడు, సూర్యుడు పర్వతాధిపతిని ఇలా అన్నాడు: 'నేను నా ఇష్టానుసారం ప్రదక్షిణం చేయడం లేదు, పర్వతా!'
నాహమాత్మేచ్ఛయా శైల కరోమ్యేనం ప్రదక్షిణమ్। ఏష మార్గః ప్రదిష్టో మే యేనేదం నిర్మితం జగత్
'ఈ మార్గాన్ని నాకు నిర్ణయించినవారు ఉన్నారు. ఈ లోకం ఎలా సృష్టించబడిందో, ఆ విధంగా నేను ఈ మార్గంలోనే తిరుగుతాను.'
ఏవముక్తస్తతః క్రోధాత్ప్రవృద్ధః సహసాఽచలః। సూర్యాచన్ద్రమసోర్మార్గం రోద్ధుమిచ్ఛన్పరంతప
అలా అన్న వెంటనే, అచలుడు కోపంతో ఉప్పొంగి, శత్రువులకు భయంకరుడైన సూర్యుడు, చంద్రుడు వెళ్ళే దారిని అడ్డగించాలన్న సంకల్పంతో ముందుకు వచ్చాడు.
తతో దేవాః సహితాః సర్వ ఏవ। సేన్ద్రాః సమాగమ్య మహాద్రిరాజమ్। నివారయామాసురుపాయతస్తం న చ స్మ తేషాం వచనం చకార
అప్పుడే అందరు దేవతలు, ఇంద్రుడితో కలిసి, ఆ మహా పర్వతరాజు వద్దకు వచ్చి, ఎన్నో విధాలుగా అతన్ని ఆపాలని ప్రయత్నించారు. కానీ అతను వారి మాటలు వినలేదు.
అథాభిజగ్ముర్మునిమాశ్రమస్థం తపస్వినం ధర్మభృతాం వరిష్ఠమ్। అగస్త్యమత్యద్భుతవీర్యదీప్తం తం చార్థమూచుః సహితాః సురాస్తే
తర్వాత దేవతలు, తపస్సులో ఉన్న, ధర్మాన్ని పాటించడంలో అగ్రగణ్యుడైన, అద్భుతమైన శక్తి కలిగిన అగస్త్య మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్లి, తమ అవసరాన్ని ఆయనకు వివరించారు.
సూర్యాచన్దర్మసోర్మార్గం నక్షత్రాణాం గతిం తథా। శైలరాజో వృణోత్యేప విన్ధ్యః క్రోధవశానుగః
కోపానికి లోనైన వింధ్య పర్వతరాజు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు వెళ్ళే దారిని అడ్డుకుంటున్నాడు.
తం నివారయితుం శక్తో నాన్యః కశ్చిద్ద్విజోత్తమ। ఋతే త్వాం హి మహాభాగ తస్మాదేనం నివారయ
ఓ మహాభాగుడా! నీ తప్ప మరెవ్వరూ అతన్ని ఆపలేరు. అందుకే, దయచేసి నీవు అతన్ని ఆపు.
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం విప్రః సురాణాం శైలమభ్యగాత్। సోభిగమ్యాబ్రవీద్విన్ధ్యం సదారః సముపస్థితః
దేవతల మాటలు విన్న అగస్త్యుడు, తన భార్యతో కలిసి వింధ్య పర్వతాన్ని దగ్గరగా వెళ్లి, అతనితో మాట్లాడాడు.
మార్గమిచ్ఛామ్యహం దత్తం భవతా పర్వతోత్తమ। దక్షిణామభిగన్తాస్మి దిశే కార్యేణ కేనచిత్
ఓ పర్వతశ్రేష్ఠా! నీవు నాకు దారి ఇవ్వాలని కోరుతున్నాను. నేను ఒక పనిమీద దక్షిణ దిశకు వెళ్లాలి.
యావదాగమనం మహ్యం తావత్త్వం ప్రతిపాలయ। నివృత్తే మయి శైలేన్ద్ర తతో వర్ధస్వ కామతః
నాకు తిరిగి వచ్చే వరకు నీవు ఇలానే ఉండాలి. నేను తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, ఓ పర్వతాధిపతీ! నీ ఇష్టానుసారం పెరగవచ్చు.
ఏవం స సమయం కృత్వావిన్ధ్యేనామిత్రకర్శన। అద్యాపి దక్షిణాద్దేశాద్వారుణిర్న నివర్తతే
ఇలా వింధ్యునితో ఒప్పందం చేసి, ఓ శత్రు సంహారకా! వరుుణ వంశానికి చెందిన ఆ మహర్షి ఇప్పటికీ దక్షిణ దిశ నుండి తిరిగి రాలేదు.
విన్ధ్యోఽపితద్భయాద్రాజన్కుఞ్చితాఙ్గో న వర్ధతే। అగస్త్యస్య ప్రభావేణ యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి
వింధ్యుడు కూడా భయంతో, అగస్త్యుని ప్రభావానికి లోనై, తన రూపాన్ని వంగి, పెరగకుండా ఉన్నాడు. నీవు అడిగింది ఇదే.
కాలేయాస్తు యథా రాజన్సురైః సర్వైర్నిషూదితాః। అగస్త్యాద్వరమాసాద్య తన్మే నిగదతః శృణు
రాజా! కాలేయులను దేవతలు అంతా కలసి నాశనం చేసినట్టు, వారు అగస్త్యుని నుండి వరం పొంది ఎలా సంహరించబడ్డారో నేను చెబుతున్నాను, విను.
త్రిదశానాం వచః శ్రుత్వా మైత్రావరుణిరబ్రవీత్। కిమర్థమభియాతా స్థ వరం మత్తః కమిచ్ఛథ
దేవతల మాటలు విన్న మైత్రావరుణుడు ఇలా అన్నాడు: 'మీరు ఎందుకు వచ్చారు? నా దగ్గర ఏ వరం కోరుకుంటున్నారు?'
ఏవముక్తాస్తతస్తేన దేవతా మునిమబ్రువన్। `సర్వే ప్రాఞ్జలయో భూత్వా పురన్దరపురోగమాః
అలా అతను అడిగినప్పుడు, అందరు దేవతలు, పురందరుడు ముందుండి, చేతులు జోడించి ఆ మునికి ఇలా చెప్పారు.
ఏవం త్వయోచ్ఛామ కృతం హి కార్యం మహార్ణవం పీయమానం మహాత్మన్। తతో వధిష్యామ సహానుబన్ధా- న్కాలోపసృష్టాన్సురవిద్విషస్తాన్
ఓ మహాత్మా! నీ వల్ల మా పని పూర్తైంది. ఎందుకంటే నువ్వు ఆ మహాసముద్రాన్ని త్రాగుతున్నావు. ఆ తరువాత, కాలం పంపిన దేవతలకు శత్రువులను, వారి అనుచరులతో కలిసి మేము సంహరిస్తాము.
త్రిదశానాం వచః శ్రుత్వా తథేతి మునిరబ్రవీత్। కరిష్యే భవతాం కామం లోకానాం చ మహత్సుఖమ్
దేవతల మాటలు విన్న ఆ ముని, 'అలా జరుగుతుంది. మీ కోరికను తీరుస్తాను. లోకాలకు గొప్ప ఆనందం కలిగిస్తాను' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
ఏవముక్త్వా తతోఽగచ్ఛత్సముద్రం సరితాంపతిమ్। ఋషిభిశ్చ తపఃసిద్ధై సార్ధం దేవైశ్చ సువ్రత
అలా చెప్పి, ముని తపస్సులో సిద్ధులైన ఋషులు, దేవతలతో కలిసి నదుల అధిపతియైన సముద్రాన్ని దర్శించేందుకు వెళ్లాడు.
మనుష్యోరగగన్ధర్వయక్షకింపురుషాస్తథా। అనుజగ్ముర్మహాత్మానం ద్రష్టుకానాస్తదద్భుతమ్
మనుషులు, పాములు, గంధర్వులు, యక్షులు, కింపురుషులు కూడా ఆ మహాత్ముడి వెంట, ఆ అద్భుతమైన సంఘటనను చూడాలని వెళ్లారు.
తతోఽభ్యగచ్ఛన్సహితాః సముద్రం భీమనిఃఖనమ్। నృత్యన్తమివ చోర్మీభిర్వల్గన్తమివ వాయునా
అంతటా వారు కలిసి, భయంకరమైన లోతులు గల, అలలు నాట్యం చేసేలా, గాలికి ఎగిసిపడేలా ఉన్న సముద్రాన్ని చేరుకున్నారు.
హసన్తమివ ఫేనౌఘైః స్ఖలన్తం కన్దరేషు చ। తానాగ్రాహసమాకీర్ణం నానాద్విజగణాన్వితమ్
నవ్వుతున్నట్లుగా నురుగు అలలు, లోయల్లో ఉప్పొంగుతూ, భయంకరమైన జలచరాలు నిండినదిగా,色色 పక్షుల గుంపులతో కళకళలాడుతూ ఉన్నదాన్ని చూశారు.
అగస్త్యసహితా దేవాః సగన్ధర్వమహారగాః। ఋషయశ్చ మహాభాగాః సమాసేదుర్మహోదధిమ్
అగస్త్యునితో పాటు దేవతలు, గంధర్వులు, మహా సర్పాలు, మహాభాగ్యులు అయిన ఋషులు అందరూ ఆ మహాసముద్రం వద్ద చేరారు.
సముద్రం స సమాసాద్య వారుణిర్భగవానృషిః। ఉవాచ సహితాన్దేవానృషీంశ్చైవ సమాగతాన్
ఆ సముద్రాన్ని చేరుకున్న వారుణుడు, భగవంతుడు అయిన ఋషి, అక్కడ చేరిన దేవతలు, ఋషులతో ఇలా అన్నాడు.
ఏష లోకహితార్థం వై పిబామి వరుణాలయమ్। భవద్భిర్యదనుష్ఠేయం తచ్ఛీఘ్రం సంవిధీయతామ్
లోకాల మేలుకోసం నేను ఈ వారుణుని నివాసమైన సముద్రాన్ని త్రాగిపోతాను. మీరు చేయవలసినది ఏదైనా ఉంటే, దయచేసి త్వరగా సిద్ధం చేయండి.