ఏషాం తద్వచనం శ్రుత్వా పద్మయోనిః సనాతనః। ఉవాచ పరమప్రీతస్త్రిదశానర్థవద్వచః
వారు చెప్పిన మాటలు విని, పద్మలోకంలో జన్మించిన, శాశ్వతుడు అయిన బ్రహ్మ దేవతల మాటలకు ఎంతో సంతోషంతో, అర్థవంతంగా సమాధానం ఇచ్చాడు.
విదితం మే సురాః సర్వే దానవానాం వివేష్టితమ్। మనుష్యాదేశ్చ నిధనం కాలేయైః కాలచోదితైః
దేవతలారా! దానవులు చేసే పనులన్నీ, కాలేయులు మనుష్యులను కాల ప్రభావంతో నాశనం చేయడాన్ని నేను బాగా తెలుసు.
క్షయస్తేపామనుప్రాప్తః కాలేనోపహతాశ్చ యే। ఉపాయం సంప్రవక్ష్యామి సముద్రస్య విశోషణే
వారికి నాశనం వచ్చేసింది; కాల ప్రభావంతో వారు బలహీనపడ్డారు. సముద్రాన్ని ఎండబెట్టడానికి ఏ మార్గమో మీకు చెబుతాను.
అగస్త్య ఇతివిగ్వ్యాతో వారుణిః సుసమాహితః। తముపాగమ్య సహితా ఇమమర్థం ప్రయాచత
వారు ణుని కుమారుడైన, ప్రసిద్ధుడైన, ధైర్యవంతుడైన అగస్త్యుని దగ్గరకు కలిసి వెళ్లి, ఈ విషయాన్ని ప్రార్థించండి.
స హి శక్తో మహాతేజాః క్షణాత్పాతుం మహోదధిమ్'। అగస్త్యేన వినా కో హి శక్తోఽన్యోఽర్ణవశోపణే
అతడు మహా తేజస్సుతో కూడినవాడు; క్షణంలోనే సముద్రాన్ని త్రాగగలడు. అగస్త్యుడు తప్ప ఇంకెవ్వరూ సముద్రాన్ని ఎండబెట్టలేరు.
అన్యథా హి న శక్యాస్తే వినా సాగరశోపణమ్। సముద్రే చ క్షయం నీతే కాలేయాన్నిహనిష్యథ
లేకపోతే, సముద్రాన్ని ఎండబెట్టకుండా వారిని సంహరించటం అసాధ్యం. సముద్రం ఖాళీ అయిన తర్వాత మీరు కాలేయులను సంహరిస్తారు.
ఏవం శ్రుత్వా వచో దేవా బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః। పరమేష్ఠినమాజ్ఞాప్యఅగస్త్యస్యాశ్రమం యయుః
బ్రహ్మ పరమేశ్వరుని మాటలు విని, ఆయన ఆజ్ఞను స్వీకరించి, దేవతలు అగస్త్యుని ఆశ్రమానికి వెళ్లారు.
తత్రాపశ్యన్మహాత్మానం వారుణిం దీప్తతేజసమ్। ఉపాస్యమానమృపిభిర్దేవైరివ పితామహమ్
అక్కడ వారు మహాత్ముడైన, ణుని కుమారుడైన, ప్రకాశవంతుడైన అగస్త్యుని రాజులు సేవిస్తున్నట్టు, దేవతలు బ్రహ్మను సేవించేవారు, అలాగే సేవించడాన్ని చూశారు.
తేఽభిగమ్య మహాత్మానం మైత్రావరుణిమచ్యుతమ్। ఆశ్రమశ్థం తపోరాశిం కర్మభిః స్వైస్తు తుష్టువుః
వారు మిత్రుడు, ణుని కుమారుడైన, అచలుడైన, తపస్సులో నిండిన అగస్త్యుని ఆశ్రమంలో చేరి, తమ కర్మలతో ఆయనను స్తుతించారు.
నహుపేణాభితప్తానాం త్వం లోకానాం గతిః పురా। భ్రంశితశ్చ సురైశ్వర్యాల్లోకార్థం లోకకణ్టకః
నహుషుడు బాధించినప్పుడు, లోకాలకు నీవే ఆశ్రయం అయ్యావు. దేవతలకు కష్టమిచ్చిన నహుషుని పదవిని లోక హితార్థంగా నీవే తొలగించావు.
క్రోధాత్ప్రవృద్ధస్తరణం భాస్కరస్య నభోగతః। వచస్తవానతిక్రామన్విన్ధ్యః శైలో న వర్ధతే
వింద్య పర్వతం కోపంతో పెరిగి, ఆకాశాన్ని తాకినప్పుడు, నీ మాట విని, సూర్యుని మార్గాన్ని దాటి పెరగడం ఆపింది.
తమసా చావృతేలోకే మృత్యునాఽభ్యర్దితాః ప్రజాః। త్వామేవ నాథమాసాద్య నిర్వృతిం పరమాం గతాః
లోకం చీకటిలో మునిగిపోయి, ప్రజలు మరణ భయంతో బాధపడినప్పుడు, నిన్ను ఆశ్రయించి, పరమ శాంతిని పొందారు.
అస్మాకం భయభీతానాం నిత్యశో భగవాన్గతిః। తతస్త్వార్తాః ప్రయాచామో వరం త్వాం వరదో హ్యసి
మాకు ఎప్పుడూ భయంతో ఉండే మనసుకు, నీవే శరణు. అందుకే, బాధపడుతూ, నీ వద్ద వరం అడుగుతున్నాం. నీవే వరదాత.
కిమర్థం సహసా విన్ధ్యః ప్రవృద్ధః క్రోధమూర్చ్ఛితః। ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం విస్తరేణ మహామునే
ఎందుకు వింద్య పర్వతం అకస్మాత్తుగా కోపంతో పెరిగిందో నాకు తెలుసుకోవాలనుంది, మహర్షీ! దయచేసి వివరంగా చెప్పండి.
అద్రిరాజం మహాఘోరం రమేరుం కనకపర్వతమ్। ఉదయాస్తమనే భానుః ప్రదక్షిణమవర్తత
అదిరాజు అయిన, భయంకరమైన, బంగారు పర్వతమైన మేరు చుట్టూ సూర్యుడు ఉదయం, సాయంత్రం ప్రదక్షిణగా తిరుగుతాడు.
తం తు దృష్ట్వా తథా విన్ధ్య శైలః సూర్యమథాబ్రవీత్। యథా హి మేరుర్భవతా నిత్యశః పరిగమ్యతే
అది చూసిన వింద్య పర్వతం సూర్యునితో ఇలా అన్నది: 'నీవు ఎప్పుడూ మేరు పర్వతాన్ని ప్రదక్షిణగా తిరుగుతున్నట్టు, నన్నూ అలాగే ప్రదక్షిణగా తిరుగు, భాస్కరా!'
ప్రదక్షిణశ్చ క్రియతే మామేవం కరు భాస్కర। ఏవముక్తస్తతః సూర్యః శైలేన్ద్రం ప్రత్యభాపత
అలా అడిగినప్పుడు, సూర్యుడు పర్వతాధిపతిని ఇలా అన్నాడు: 'నేను నా ఇష్టానుసారం ప్రదక్షిణం చేయడం లేదు, పర్వతా!'
నాహమాత్మేచ్ఛయా శైల కరోమ్యేనం ప్రదక్షిణమ్। ఏష మార్గః ప్రదిష్టో మే యేనేదం నిర్మితం జగత్
'ఈ మార్గాన్ని నాకు నిర్ణయించినవారు ఉన్నారు. ఈ లోకం ఎలా సృష్టించబడిందో, ఆ విధంగా నేను ఈ మార్గంలోనే తిరుగుతాను.'
ఏవముక్తస్తతః క్రోధాత్ప్రవృద్ధః సహసాఽచలః। సూర్యాచన్ద్రమసోర్మార్గం రోద్ధుమిచ్ఛన్పరంతప
అలా అన్న వెంటనే, అచలుడు కోపంతో ఉప్పొంగి, శత్రువులకు భయంకరుడైన సూర్యుడు, చంద్రుడు వెళ్ళే దారిని అడ్డగించాలన్న సంకల్పంతో ముందుకు వచ్చాడు.
తతో దేవాః సహితాః సర్వ ఏవ। సేన్ద్రాః సమాగమ్య మహాద్రిరాజమ్। నివారయామాసురుపాయతస్తం న చ స్మ తేషాం వచనం చకార
అప్పుడే అందరు దేవతలు, ఇంద్రుడితో కలిసి, ఆ మహా పర్వతరాజు వద్దకు వచ్చి, ఎన్నో విధాలుగా అతన్ని ఆపాలని ప్రయత్నించారు. కానీ అతను వారి మాటలు వినలేదు.
అథాభిజగ్ముర్మునిమాశ్రమస్థం తపస్వినం ధర్మభృతాం వరిష్ఠమ్। అగస్త్యమత్యద్భుతవీర్యదీప్తం తం చార్థమూచుః సహితాః సురాస్తే
తర్వాత దేవతలు, తపస్సులో ఉన్న, ధర్మాన్ని పాటించడంలో అగ్రగణ్యుడైన, అద్భుతమైన శక్తి కలిగిన అగస్త్య మహర్షి ఆశ్రమానికి వెళ్లి, తమ అవసరాన్ని ఆయనకు వివరించారు.
సూర్యాచన్దర్మసోర్మార్గం నక్షత్రాణాం గతిం తథా। శైలరాజో వృణోత్యేప విన్ధ్యః క్రోధవశానుగః
కోపానికి లోనైన వింధ్య పర్వతరాజు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు వెళ్ళే దారిని అడ్డుకుంటున్నాడు.
తం నివారయితుం శక్తో నాన్యః కశ్చిద్ద్విజోత్తమ। ఋతే త్వాం హి మహాభాగ తస్మాదేనం నివారయ
ఓ మహాభాగుడా! నీ తప్ప మరెవ్వరూ అతన్ని ఆపలేరు. అందుకే, దయచేసి నీవు అతన్ని ఆపు.
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం విప్రః సురాణాం శైలమభ్యగాత్। సోభిగమ్యాబ్రవీద్విన్ధ్యం సదారః సముపస్థితః
దేవతల మాటలు విన్న అగస్త్యుడు, తన భార్యతో కలిసి వింధ్య పర్వతాన్ని దగ్గరగా వెళ్లి, అతనితో మాట్లాడాడు.
మార్గమిచ్ఛామ్యహం దత్తం భవతా పర్వతోత్తమ। దక్షిణామభిగన్తాస్మి దిశే కార్యేణ కేనచిత్
ఓ పర్వతశ్రేష్ఠా! నీవు నాకు దారి ఇవ్వాలని కోరుతున్నాను. నేను ఒక పనిమీద దక్షిణ దిశకు వెళ్లాలి.
యావదాగమనం మహ్యం తావత్త్వం ప్రతిపాలయ। నివృత్తే మయి శైలేన్ద్ర తతో వర్ధస్వ కామతః
నాకు తిరిగి వచ్చే వరకు నీవు ఇలానే ఉండాలి. నేను తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, ఓ పర్వతాధిపతీ! నీ ఇష్టానుసారం పెరగవచ్చు.
ఏవం స సమయం కృత్వావిన్ధ్యేనామిత్రకర్శన। అద్యాపి దక్షిణాద్దేశాద్వారుణిర్న నివర్తతే
ఇలా వింధ్యునితో ఒప్పందం చేసి, ఓ శత్రు సంహారకా! వరుుణ వంశానికి చెందిన ఆ మహర్షి ఇప్పటికీ దక్షిణ దిశ నుండి తిరిగి రాలేదు.
విన్ధ్యోఽపితద్భయాద్రాజన్కుఞ్చితాఙ్గో న వర్ధతే। అగస్త్యస్య ప్రభావేణ యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి
వింధ్యుడు కూడా భయంతో, అగస్త్యుని ప్రభావానికి లోనై, తన రూపాన్ని వంగి, పెరగకుండా ఉన్నాడు. నీవు అడిగింది ఇదే.
కాలేయాస్తు యథా రాజన్సురైః సర్వైర్నిషూదితాః। అగస్త్యాద్వరమాసాద్య తన్మే నిగదతః శృణు
రాజా! కాలేయులను దేవతలు అంతా కలసి నాశనం చేసినట్టు, వారు అగస్త్యుని నుండి వరం పొంది ఎలా సంహరించబడ్డారో నేను చెబుతున్నాను, విను.
త్రిదశానాం వచః శ్రుత్వా మైత్రావరుణిరబ్రవీత్। కిమర్థమభియాతా స్థ వరం మత్తః కమిచ్ఛథ
దేవతల మాటలు విన్న మైత్రావరుణుడు ఇలా అన్నాడు: 'మీరు ఎందుకు వచ్చారు? నా దగ్గర ఏ వరం కోరుకుంటున్నారు?'