శరణ్యం శరణం దేవం నారాయణమజం విభుమ్। తేఽభిగమ్య నమస్కృత్య వైకుణ్ఠమపరాజితమ్। తతో దేవాః సమస్తాస్తే తదోచుర్మధుసూదనమ్
శరణార్థులై, జన్మలేని, సమస్తవ్యాపకుడైన నారాయణుని దగ్గరకు వెళ్లి, అపరాజితుడైన వైకుంఠుని నమస్కరించి, అందరు దేవతలు మధుసూదనుని సంబోధించారు.
త్వంనః స్రష్టా చ భర్తా చ హర్తా చ జగతః ప్రభో। త్వయా సృష్టమిదం విశ్వం యచ్చేఙ్గం యచ్చ నేఙ్గతి। `త్వయ్యేవ పుణ్డరీకాక్ష పునస్తత్ప్రవిలీయతే
ప్రభూ! నీవే మా సృష్టికర్త, పోషకుడు, సంహారకుడవు. ఈ జగత్తు నీవే సృష్టించావు, కదిలేదీ, కదలని దీ నీవే. పద్మనాభా! మళ్లీ ఇదంతా నీలోనే లయమవుతుంది.
త్వయా భూమిః పురా నష్టా సముద్రాత్పుష్కరేక్షణ। వారాహం వపురాశ్రిత్యజగదర్థే సముద్ధృతా
ఓ కమలనయనా! ఒకప్పుడు భూమి సముద్రంలో మునిగిపోయినప్పుడు, నువ్వు వరాహరూపాన్ని ధరించి, ఈ లోకానికి మేలు చేయడానికి భూమిని పైకి తీసివచ్చావు.
ఆదిదైత్యో మహావీర్యో హిరణ్యకశిపుః పురా। నారసింహం వపుః కృత్వా సూదితః పురుషోత్తమ
పూర్వం మహా బలవంతుడైన మొదటి దైత్యుడు హిరణ్యకశిపును, నువ్వు నరసింహరూపంలో అవతరించి సంహరించావు, ఓ పురుషోత్తమా!
అవధ్యః సర్వభూతానాం బలిశ్చాపి మహాసురః। వామనం వపురాశ్రిత్య త్రైలోక్యాద్ధంశితస్త్వయా
అన్ని జీవులకు అజేయుడైన మహాసురుడు బలిని, నువ్వు వామనరూపంలో అవతరించి, మూడు లోకాల నుండి పడగొట్టావు.
అసురశ్చ మహేష్వాసో జమ్భ ఇత్యభివిశ్రుతః। యజ్ఞక్షోభకరః క్రూరస్త్వయైవ వినిపాతితః
యజ్ఞాలను భంగం చేసే, మహా ధనుర్ధారి, క్రూరుడైన ప్రసిద్ధ అసురుడు జంభుడిని కూడా నువ్వే సంహరించావు.
ఏవమాదీని కర్మాణి యేషాం సంఖ్యా న విద్యతే। అస్మాకం భయభీతానాం త్వం గతిర్మధుసూదన
ఇలాంటి ఎన్నో కార్యాలను నువ్వు చేసావు. వాటి సంఖ్య మనకు తెలియదు. భయంతో ఉన్న మాకు, ఓ మధుసూదనా! నీవే ఆశ్రయం.
తస్మాత్త్వాం దేవదేవేశ లోకార్థం జ్ఞాపయామహే। రక్ష లోకాంశ్చ దేవాంశ్చ శక్రం చ మహతో భయాత్। `శరణాగతసంత్రాణే త్వమేకోఽసి దృఢవ్రతః
అందుకే, ఓ దేవతల దేవా, లోకాలకు అధిపతివైనవాడా! మేము నిన్ను వేడుకుంటున్నాము. లోకాలను, దేవతలను, ఇంద్రునిని ఈ మహా భయం నుండి కాపాడుము. శరణాగతులను రక్షించడంలో నీవే దృఢనిశ్చయుడవు.
తవ ప్రసాదాద్వర్ధన్తే ప్రజాః సర్వాశ్చతుర్విధాః। తా భావితా భావయనతి హవ్యకవ్యైర్దివౌకసః
నీ కృప వల్ల నాలుగు రకాల ప్రాణులు పెరుగుతారు. వారు దేవతలకు హవిసులు, పితృదేవతలకు పిండప్రదానాలు సమర్పిస్తూ, తామూ గౌరవాన్ని పొందుతారు.
లోకా హ్యేవం వివర్ధన్తే హ్యన్యోన్యం సముపాశ్రితాః। త్వత్ప్రసాదాన్నిరుద్విగ్నాస్త్వయైవ పరిరక్షితాః
ఈ విధంగా లోకాలు పరస్పరం ఆధారపడి అభివృద్ధి చెందుతాయి. నీ అనుగ్రహంతో అవి భయమూ లేకుండా, నీవే కాపాడుతున్నావు.
ఇదం చ సమనుప్రాప్తం లోకానాం భయముత్తమమ్। న చ జానీమ కేనేతి రాత్రౌ వధ్యన్తి బ్రాహ్మణాః
ఇప్పుడు లోకాలపై గొప్ప భయం వచ్చేసింది. అది ఎవరి వల్లో మాకు తెలియడం లేదు. రాత్రిపూట బ్రాహ్మణులు హత్య చేయబడుతున్నారు.
క్షీణేషు చ బ్రాహ్మణేషు పృథివీ క్షయమేష్యతి। తత పృథివ్యాం క్షీణాయాం త్రిదివం క్షయమేష్యతి
బ్రాహ్మణులు నశించిపోతే భూమి నాశనమవుతుంది. భూమి నశించిన తరువాత, స్వర్గం కూడా నశిస్తుంది.
త్వత్ప్రసాదాన్మహాబాహో లోకాః సర్వే జగత్పతే। వినాశం నాధిగచ్ఛేయుస్త్వయా వై పరిరక్షితాః
ఓ మహాబాహువా! జగత్పతీ! నీ కృప వల్లే లోకాలు నాశనమవకుండా ఉంటాయి. నీవే వాటిని కాపాడుతున్నావు.
విదితం మే సురాః సర్వం ప్రజానాం క్షయకారణమ్। భవతాం చాపి వక్ష్యామి శృణుధ్వం విగతజ్వరాః
ఓ దేవతలారా! ప్రాణుల నాశనానికి కారణం నాకు తెలుసు. మిమ్మల్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, మీరు భయపడకుండా వినండి.
కాలేయా ఇతి విఖ్యాతా గణాః పరమదారుణాః। తైశ్చ వృత్రం సమాశ్రిత్య జగత్సర్వం ప్రమాథితమ్
కాలేయులు అని ప్రసిద్ధమైన, అత్యంత భయంకరమైన గణాలు ఉన్నాయి. వారు వృత్రాసురునితో కలిసి ఈ లోకాన్ని అంతటిని వినాశనం చేశారు.
తే వృత్రం నిహతం దృష్ట్వా సహస్రాక్షేణ ధీమతా। జీవితం పరిరక్షన్తః ప్రవిష్టా వరుణాలయమ్
వృత్రుడు తెలివైన సహస్రాక్షుడు చేత సంహరించబడినదాన్ని చూసి, వారు ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి వరుణుని నివాసంలోకి ప్రవేశించారు.
తే ప్రవిశ్యోదధిం ఘోరం నక్రగ్రాహసమాకులమ్। ఉత్సాదార్థం లోకానాం రాత్రౌ ఘ్నన్తి ఋషీనిహ
వారు మొసళ్ళు, ఇతర జలచరాలతో నిండిన భయంకరమైన సముద్రంలోకి వెళ్లి, లోకాలను నాశనం చేయాలని రాత్రిపూట ఋషులను హత్య చేస్తున్నారు.
న తు శక్యాః క్షయం నేతుం సముద్రాశ్రయిణో హి తే। సముద్రస్య క్షయే బుద్ధిర్భవద్భిః సంప్రధార్యతామ్
అయితే వారు సముద్రంలో నివసిస్తున్నందున, వారిని నశింపజేయడం సాధ్యం కాదు. అందుకే సముద్రాన్ని నశింపజేయడానికి మీరు ఒక మార్గాన్ని ఆలోచించండి.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచో దేవా విష్ణునా సముదీరితమ్। విష్ణుమేవ పురస్కృత్యబ్రహ్మాణం సముపస్థితాః
విష్ణువు చెప్పిన ఈ మాటలు విని, దేవతలు విష్ణువును ముందుగా ఉంచుకుని బ్రహ్మను దర్శించడానికి వెళ్లారు.
తతస్తే ప్రణతా భూత్వా తమేవార్ధం న్యవేదయన్। సర్వలోకవినాశార్థం కాలేయా కృతనిశ్చయాః
అంతటా నమస్కరించి, వారు బ్రహ్మదేవునికి ఇలా వివరించారు — కాలేయులు అన్ని లోకాలను నాశనం చేయాలని సంకల్పించారు.
ఏషాం తద్వచనం శ్రుత్వా పద్మయోనిః సనాతనః। ఉవాచ పరమప్రీతస్త్రిదశానర్థవద్వచః
వారు చెప్పిన మాటలు విని, పద్మలోకంలో జన్మించిన, శాశ్వతుడు అయిన బ్రహ్మ దేవతల మాటలకు ఎంతో సంతోషంతో, అర్థవంతంగా సమాధానం ఇచ్చాడు.
విదితం మే సురాః సర్వే దానవానాం వివేష్టితమ్। మనుష్యాదేశ్చ నిధనం కాలేయైః కాలచోదితైః
దేవతలారా! దానవులు చేసే పనులన్నీ, కాలేయులు మనుష్యులను కాల ప్రభావంతో నాశనం చేయడాన్ని నేను బాగా తెలుసు.
క్షయస్తేపామనుప్రాప్తః కాలేనోపహతాశ్చ యే। ఉపాయం సంప్రవక్ష్యామి సముద్రస్య విశోషణే
వారికి నాశనం వచ్చేసింది; కాల ప్రభావంతో వారు బలహీనపడ్డారు. సముద్రాన్ని ఎండబెట్టడానికి ఏ మార్గమో మీకు చెబుతాను.
అగస్త్య ఇతివిగ్వ్యాతో వారుణిః సుసమాహితః। తముపాగమ్య సహితా ఇమమర్థం ప్రయాచత
వారు ణుని కుమారుడైన, ప్రసిద్ధుడైన, ధైర్యవంతుడైన అగస్త్యుని దగ్గరకు కలిసి వెళ్లి, ఈ విషయాన్ని ప్రార్థించండి.
స హి శక్తో మహాతేజాః క్షణాత్పాతుం మహోదధిమ్'। అగస్త్యేన వినా కో హి శక్తోఽన్యోఽర్ణవశోపణే
అతడు మహా తేజస్సుతో కూడినవాడు; క్షణంలోనే సముద్రాన్ని త్రాగగలడు. అగస్త్యుడు తప్ప ఇంకెవ్వరూ సముద్రాన్ని ఎండబెట్టలేరు.
అన్యథా హి న శక్యాస్తే వినా సాగరశోపణమ్। సముద్రే చ క్షయం నీతే కాలేయాన్నిహనిష్యథ
లేకపోతే, సముద్రాన్ని ఎండబెట్టకుండా వారిని సంహరించటం అసాధ్యం. సముద్రం ఖాళీ అయిన తర్వాత మీరు కాలేయులను సంహరిస్తారు.
ఏవం శ్రుత్వా వచో దేవా బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః। పరమేష్ఠినమాజ్ఞాప్యఅగస్త్యస్యాశ్రమం యయుః
బ్రహ్మ పరమేశ్వరుని మాటలు విని, ఆయన ఆజ్ఞను స్వీకరించి, దేవతలు అగస్త్యుని ఆశ్రమానికి వెళ్లారు.
తత్రాపశ్యన్మహాత్మానం వారుణిం దీప్తతేజసమ్। ఉపాస్యమానమృపిభిర్దేవైరివ పితామహమ్
అక్కడ వారు మహాత్ముడైన, ణుని కుమారుడైన, ప్రకాశవంతుడైన అగస్త్యుని రాజులు సేవిస్తున్నట్టు, దేవతలు బ్రహ్మను సేవించేవారు, అలాగే సేవించడాన్ని చూశారు.
తేఽభిగమ్య మహాత్మానం మైత్రావరుణిమచ్యుతమ్। ఆశ్రమశ్థం తపోరాశిం కర్మభిః స్వైస్తు తుష్టువుః
వారు మిత్రుడు, ణుని కుమారుడైన, అచలుడైన, తపస్సులో నిండిన అగస్త్యుని ఆశ్రమంలో చేరి, తమ కర్మలతో ఆయనను స్తుతించారు.
నహుపేణాభితప్తానాం త్వం లోకానాం గతిః పురా। భ్రంశితశ్చ సురైశ్వర్యాల్లోకార్థం లోకకణ్టకః
నహుషుడు బాధించినప్పుడు, లోకాలకు నీవే ఆశ్రయం అయ్యావు. దేవతలకు కష్టమిచ్చిన నహుషుని పదవిని లోక హితార్థంగా నీవే తొలగించావు.