తతో యుద్ధం సమభవద్దేవానాం దానవైః సహ। ముహూర్తం భరతశ్రేష్ఠ లోకత్రాసకరం మహత్
అప్పుడు దేవతలు, దానవులతో కలసి, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ప్రపంచాలను భయపెట్టే గొప్ప యుద్ధం కొంతసేపు జరిగింది.
ఉద్యతప్రతివిద్ధానాం స్వఙ్గానాం వీరబాహుభిః। ఆసీత్సుతుముః శబ్దః శరీరేష్వభిపాత్యతామ్
వీరులు తమ చేతులు పైకెత్తి, పరస్పరం దెబ్బలు తింటూ పడిపోతూ, అక్కడ ఘోరమైన శబ్దం వినిపించింది.
శిరోభిః ప్రపతద్భిశ్చాప్యన్తరిక్షాన్మహీతలమ్। తాలైరివ మహారాజ వృన్తాద్భ్రష్టైరదృశ్యత
పెద్ద రాజా! ఆకాశం నుండి భూమిపై తలలు పడిపోతూ, తాటి పండ్లు కాయల నుండి ఊడిపడినట్టు కనిపించాయి.
తే హేమకవచా భూత్వా కాలేయాః పరిఘాయుధాః। త్రిదశానభ్యవర్తన్త దావదగ్ధా ఇవాద్రయః
ఆ కాలకేయులు బంగారు కవచాలు ధరించి, పెద్ద ఇనుప గదలు చేతబట్టి, అగ్నిలో కాలిన కొండల్లా దేవతలపై దాడి చేశారు.
తేషాం వేగవతాం వేగం సహితానాం ప్రధావతామ్। న శేకుస్త్రిదశాః సోఢుం తే భగ్నాః ప్రాద్రవన్భయాత్
ఆ వేగంగా, ఐక్యంగా దూసుకొచ్చిన వారిని దేవతలు తట్టుకోలేక, భయంతో చిత్తవతులై పారిపోయారు.
తాన్దృష్ట్వా ద్రవతో భీతాన్సహస్రాక్షః పురందరః। వృత్రే వివర్ధమానే చ కశ్మలం మహదావిశత్
తన తోడుదేవతలు భయంతో పారిపోతూ, వృత్రుడు బలపడుతున్నదాన్ని చూసి, సహస్రాక్షుడు అయిన ఇంద్రుడు గొప్ప విషాదంలో మునిగిపోయాడు.
తం శక్తం కశ్మలావిష్టం దృష్ట్వా విష్ణుః సనాతనః। జగామ శరణం శీఘ్రం తం తు నారాయణం ప్రభుమ్
శక్రుడు నిరాశతో నిండిపోయినవాడని చూసి, శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు వెంటనే ఆ ప్రభువైన నారాయణుని ఆశ్రయించాడు.
తం శక్రం కశ్మలావిష్టం దృష్ట్వా విష్ణుః సనాతనః। స్వతేజో వ్యదధచ్ఛక్రే బలమస్య వివర్ధయన్
శక్రుడు మిగుల మబ్బులో మునిగిపోయినవాడని గమనించిన విష్ణువు, తన తేజస్సును అతనిలో నింపి, అతని బలాన్ని పెంచాడు.
విష్ణునా గోపితం శక్రం దృష్ట్వాదేవగణాస్తతః। స్వం స్వంతేజః సమాదధ్యుస్తథా బ్రహ్మర్షయోఽమలాః
విష్ణువు శక్రుని కాపాడుతున్నాడని దేవతలు చూసి, వారందరూ తమ తమ తేజస్సును ఇచ్చారు; అలాగే పవిత్రమైన బ్రహ్మర్షులు కూడా తమ తేజస్సును సమర్పించారు.
స సమాప్యాయితః శక్రో విష్ణునా దైవతైః సహ। ఋషిభిశ్చ మహాభాగైర్బలవాన్సమపద్యత
విష్ణువు, దేవతలు, మహర్షులు అందరూ కలసి శక్రునికి బలాన్ని ప్రసాదించగా, అతడు మరింత శక్తివంతుడయ్యాడు.
జ్ఞాత్వా బలస్థం త్రిదశాధిపం తు ననాద వృత్రో మహతో నినాదాన్। తస్ ప్రణాదేన ధరా దిశశ్చ ఖం ద్యౌర్నగాశ్చాపి చచాల సర్వమ్
దేవతాధిపతి శక్రుడు ఇప్పుడు బలవంతుడని గ్రహించిన వృత్రుడు, గర్జనతో భయంకరంగా అరవగా, ఆ శబ్దంతో భూమి, దిక్కులు, ఆకాశం, స్వర్గం, పర్వతాలు అన్నీ కంపించాయి.
తతో మహేన్ద్రః పరమాభితప్తః శ్రుత్వా రవం ఘోరరూపం మహాన్తమ్। భయే నిమగ్నస్త్వరితో ముమోచ వజ్రం మహత్తస్య వధాయ రాజన్
అప్పుడు మహేంద్రుడు, ఆ భయంకరమైన గొప్ప గర్జన విని, భయంతో మునిగిపోయి, అతన్ని సంహరించేందుకు తన గొప్ప వజ్రాయుధాన్ని వేగంగా విసిరాడు, ఓ రాజా!
స చక్రవజ్రాభిహతః పపాత మహాసురః కాఞ్చనమాల్యధారీ। యథా మహాశైలవరః పురస్తా- త్స మన్దరో విష్ణుకరాద్విముక్తః
చక్రం, వజ్రాయుధం తాకడంతో, బంగారు హారాలు ధరించిన గొప్ప అసురుడు కూలిపోయాడు. అది ఇంతకు ముందు విష్ణువు చేతుల నుండి విడిచిపెట్టిన మందర పర్వతం పడిపోవడం లాంటిది.
తస్మిన్హతే దైత్యవరే భయార్తః శక్రః ప్రదుద్రావ సరః ప్రవేష్టుమ్। వజ్రం న మేనే స్వకరాద్విముక్తం వృత్రం భయాచ్చాపి హతం న మేనే
ఆ గొప్ప దైత్యుడు చనిపోవడంతో, శక్రుడు భయంతో ఒక సరస్సులోకి పారిపోయాడు. తన చేతిలో నుండి వజ్రం పోయిందని, వృత్రుడు నిజంగా చనిపోయాడని అతడు నమ్మలేకపోయాడు.
సర్వే చ దేవా ముదితాః ప్రహృష్టా మహర్షయశ్చన్ద్రమభిష్టువన్తః। `వృత్రం హతం సందదృశుః పృథివ్యాం వజ్రాహతం శైలమివావదీర్ణమ్
అందరు దేవతలు ఆనందంతో ఉల్లాసంగా, మహర్షులు చంద్రుని స్తుతిస్తూ, భూమిపై వజ్రాయుధంతో చీలిపోయిన పర్వతంలా పడిపోయిన వృత్రుని చూశారు.
సర్వాంశ్చ దైత్యాంస్త్వరితాః సమేత్య జఘ్నుః సురా వృత్రవధాభితప్తాన్। తే వధ్యమానాస్త్రిదశైః సమేతైః సముద్రమేవావివిశుర్భయార్తాః
వృత్రుని మరణంతో బాధపడుతూ, దేవతలు వెంటనే చేరి, అందరు దైత్యులను సంహరించారు. దేవతలు కలసి వారిని చంపుతుండగా, ఆ దైత్యులు భయంతో సముద్రంలోకి పారిపోయారు.
ప్రవిశ్య చైవోదధిమప్రమేయం ఝషాకులం నక్రసమాకులం చ। తదా స్మ మన్త్రం సహితాః ప్రచక్రు- స్త్రైలోక్యనాశార్థమభిప్రయత్నాత్
అపారమైన, చేపలు మొసళ్ళతో నిండిన సముద్రంలోకి ప్రవేశించిన ఆ దైత్యులు, అక్కడ ఒక్కటై, మూడు లోకాలను నాశనం చేయాలని సంకల్పించి యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు.
తత్రస్మ కేచిన్మతినిశ్చయజ్ఞా- స్తాంస్తానుపయానుపవర్ణయన్తి। తేషాం తు తత్రక్రమకాలయోగా- ద్ధోరా మతిశ్చిన్తయతాం బభూవ
అక్కడ, బలమైన సంకల్పం, జ్ఞానం ఉన్న కొందరు, అనేక మార్గాలు, విధానాలు వివరించారు. కాలక్రమానుసారం, పరిస్థితుల వల్ల, వారిలో భయంకరమైన ఆలోచన పుట్టింది.
యే సన్తి విద్యాతపసోపపన్నా- స్తేషాం వినాశః ప్రథమం తు కార్యః। లోకా హి సర్వే తపసా ధ్రియన్తే తస్మాత్త్వరధ్వం తపసః క్షయాయ
విద్య, తపస్సుతో ఉన్నవాళ్లను ముందుగా సంహరించాలి. ఎందుకంటే ఈ లోకాలు అన్నీ తపస్సుతో నిలబడుతున్నాయి. అందుకే తపస్సు నశించేందుకు త్వరగా చర్య తీసుకోండి.
యేసన్తి కేచిచ్చ వసుంధరాయాం తపస్వినో ధర్మవిదశ్ తజ్జ్ఞాః। తేషాం వధః క్రియతాం క్షిప్రమేవ తేషు ప్రనష్టేషు జగత్ప్రనష్టమ్
భూమిపై ఉన్న తపస్సు, ధర్మాన్ని తెలిసిన తపస్వులను వెంటనే సంహరించాలి. వారు నశిస్తే, ఈ లోకం కూడా నశిస్తుంది.
ఏవం హి సర్వే గతబుద్ధిభావా జగద్వినాశే పరమప్రహృష్టాః। దుర్గం సమాశ్రిత్య మహోర్మిమన్తం రత్నాకరం వరుణస్యాలయం స్మ
ఇలా అందరూ లోకనాశనంలో మనస్సు పెట్టి, అత్యంత ఆనందంతో, పెద్ద అలలు, లోతైన సముద్రం అయిన వరుణుని నివాసమైన సముద్రాన్ని ఆశ్రయించారు.
సముద్రం తే సమాశ్రిత్య వరుణం నిధమమ్భసః। కాలేయాః సంప్రవర్తన్త త్రైలోక్యస్య వినాశనే
కాళేయులు సముద్రాన్ని ఆశ్రయించి, వరుణుని నీటిలో దాగి, మూడు లోకాలను నాశనం చేయాలని పూనుకున్నారు.
తే రాత్రౌ సమభిక్రుద్ధా భక్షయన్తి సదా మునీన్। ఆశ్రమేషు చ యే సన్తి పుణ్యేష్వాయతనేషు చ
వారు రాత్రిపూట కోపంతో ఎప్పుడూ మునులను తినేస్తూ, ఆశ్రమాల్లో, పవిత్ర స్థలాల్లో ఉన్నవారిని కూడా భక్షిస్తున్నారు.
వసిష్ఠస్యాశ్రమే విప్రా భక్షితాస్తైర్దురాత్మభిః। అశీతిః శతమష్టౌ చ నవ చాన్యే తపస్వినః
వసిష్ఠుని ఆశ్రమంలో, ఆ దురాత్ములు ఎనభై ఎనిమిది మంది, మరో తొమ్మిది మంది తపస్వులను భక్షించారు, ఓ బ్రాహ్మణులారా!
చ్యవనస్యాశ్రమం గత్వా పుణ్యం ద్విజనిషేవితమ్। ఫలమూలాశనానాం హి మునీనాం భక్షితం శతమ్
చ్యవనుని ఆశ్రమానికి వెళ్లి, పవిత్రమైనదిగా, ద్విజులు సేవించే చోట, పండ్లు, కందులు తినే వంద మంది మునులను ఆ దానవులు తినివేశారు.
ఏవం రాత్రౌ స్మ కుర్వన్తి వివిశుశ్చార్ణవం దివా। `కాలేయాస్తే దురాత్మానో భక్షయన్తస్తపోధనాన్
అలా రాత్రిపూట వారు ఈ పనులు చేసేవారు, పగలు సముద్రంలోకి దూరిపోతారు. ఆ దుష్టమైన కాలేయులు తపస్సుతో ఉన్న మునులను తినేవారు.
భరద్వాజాశ్రమే చైవ నియతా బ్ర్హమచారిణః। వాయ్వాహారామ్బుభక్షాశ్చ వింశతిః సంనిషూదితాః
భరద్వాజుని ఆశ్రమంలో కూడా, నియమంగా బ్రహ్మచర్యం పాటించే, గాలిని, నీటిని మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకునే ఇరవై మంది మునులు హతమయ్యారు.
ఏవం క్రమేణ సర్వాంస్తానాశ్రమాన్దానవాస్తదా। నిశాయాం పరిబాధన్తే సముద్రామ్బుబలాశ్రయాత్। కాలోపసృష్టాః కాలేయా ఘ్నన్తో ద్విజగణాన్బహూన్
అలా, ఆ కాలేయ దానవులు రాత్రిపూట సముద్రజల శక్తిని ఆధారంగా చేసుకుని, అన్ని ఆశ్రమాలపైనా దాడి చేసి, అనేక మంది ద్విజులను చంపారు.
న చైనానన్వబుధ్యన్త మనుజా మనుజోత్తమ। ఏవం ప్రవృత్తాన్దైత్యాంస్తాంస్తాపసేషు తపస్విషు
ఓ మానవులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ దైత్యులు తపస్సు చేస్తున్న మునులపై ఇలా దాడి చేస్తున్నారని మనుషులు గ్రహించలేకపోయారు.
క్షయాయ జగతః క్రూరాః పర్యటన్తి స్మ మేదినీమ్
ఆ క్రూరమైన వారు, లోకాన్ని నాశనం చేయడానికి భూమిపై సంచరించేవారు.