దీప్తోదం నామ తత్తీర్థం యత్రతే ప్రతితామహః। భృగుర్దేవయుగే రామ తప్తవానుత్తమం తపః
భరత వంశజా, అక్కడ దీప్తోదం అనే పవిత్ర స్థలం ఉంది. అక్కడ దేవతల యుగంలో భృగు మహర్షి గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
తత్తథా కృతవాన్రామః కౌన్తేయ వచనాత్పితుః। ప్రాప్తవాంశ్చ పునస్తేజస్తీర్థేఽస్మిన్పాణ్డునన్దన
పాండవ కుమారా, అక్కడ రాముడు తన తండ్రి మాట ప్రకారం అలాగే తపస్సు చేసి, ఈ తీర్థంలో మళ్లీ గొప్ప తేజస్సు పొందాడు.
ఏతదీదృశకం తాత రామేణాక్లిష్టకర్మణా। ప్రాప్తమాసీన్మహారాజ విష్ణుమాసాద్య వై పురా
ప్రియమైనవాడా, పాపరహితుడైన రాముడు ఇక్కడ విష్ణువును చేరి, ఇంత గొప్ప ఫలితాన్ని昔కాలంలో సంపాదించాడు, రాజా.
భూయ ఏవాహమిచ్ఛామి మహర్షేస్తస్య ధీమతః। కర్మణాం విస్తరం శ్రోతుమగస్త్యస్య ద్విజాత్తమ
మహర్షి అగస్త్యుని గొప్ప కార్యాలను మళ్లీ పూర్తిగా వినాలని నాకు కోరిక ఉంది, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా.
శృణు రాజన్కథాం దివ్యామద్భుతామతిమానుషీమ్। అగస్త్యస్య మహారాజ ప్రభావమమితౌజసః
రాజా, అపారమైన శక్తిగల అగస్త్యుని అద్భుతమైన, దివ్యమైన కథను విను.
ఆసన్కృతయుగే ఘోరా దానవా యుద్ధదుర్మదాః। కాలకేయా ఇతిఖ్యాతా గణాః పరమదారుణాః
కృతయుగంలో కలకేయులు అనే భయంకరమైన, యుద్ధానికి మోజుపడిన దానవులు ఉండేవారు. వారు చాలా క్రూరులు.
తే తు వృత్రం సమాశ్రిత్య నానాప్రహరణోద్యతాః। సమన్తాత్పర్యధావన్త మహేన్ద్రప్రముఖాన్సురాన్
వారు వృత్రాసురుని ఆశ్రయించి, అనేక ఆయుధాలతో సిద్ధమై, మహేంద్రుడు ముందుండి దేవతలపై అన్ని వైపులా దాడి చేశారు.
తతో వృత్రవధే యత్నమకుర్వంస్త్రిదశాః పురా। పురందరం పురస్కృత్య బ్రహ్మాణముపతస్థిరే
అప్పుడు వృత్రాసురుని సంహరించేందుకు దేవతలు ప్రయత్నాలు చేసి, పురందరుడు ముందుండగా బ్రహ్మను ఆశ్రయించారు.
కృతాఞ్జలీంస్తు తాన్సర్వాన్పరమేష్ఠీత్యువాచ హ। విదితం మే సురాః సర్వం యద్వః కార్యం చికీర్షితమ్
అందరూ చేతులు జోడించి నిలబడగా, పరమేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: 'దేవతలారా, మీరు చేయదలచిన కార్యం నాకు తెలుసు.'
తముపాయం ప్రవక్ష్యామి యథా వృత్రం వధిష్యథ। దధీచ ఇతివిఖ్యాతో మహానృషిరుదారధీః
'మీరు వృత్రుని ఎలా సంహరిస్తారో చెప్పుతాను. దధీచి అని ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప మహర్షి ఉన్నాడు, అతడు ఉదారమైన మనసుగలవాడు.'
తం గత్వా సహితాః సర్వేవరం వై సంప్రయాచత। స వో దాస్యతి ధర్మాత్మా సుప్రీతేనాన్తరాత్మనా
'మీరు అందరూ కలసి అతని వద్దకు వెళ్లి, ఆ మహాత్ముడిని ప్రార్థించండి. అతను ధర్మాత్ముడై, హృదయపూర్వకంగా సంతోషించి మీ కోరికను నెరవేర్చుతాడు.'
స వాచ్యః సహితైః సర్వైర్భవద్భిర్జయకాఙ్క్షిభిః। స్వాన్యస్థీని ప్రయచ్ఛేతి త్రైలోక్యస్ హితాయ వై
'విజయం కోరుతున్న మీరందరూ కలసి, మూడు లోకాల మంగళార్థం అతను తన ఎముకలు ఇవ్వమని అడగాలి.'
స శరీరం సముత్సృజ్య స్వాన్యస్థీని ప్రదాస్యతి। తస్యాస్థిభిర్మహాఘోరం వజ్రం సంస్క్రియతాం దృఢమ్
'అతను తన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, తన ఎముకలు మీకు ఇస్తాడు. ఆ ఎముకలతో బలమైన, భయంకరమైన వజ్రాయుధాన్ని తయారు చేయండి.'
మహచ్ఛత్రుహణం ఘోరం ష़డశ్చం భీమనిఃస్వనమ్। తేన వజ్రేణ వై వృత్రం వధిష్యతి శతక్రతుః
'అది గొప్ప శత్రు సంహారిణి, భయంకరమైన, ఆరు మూలలతో, భయపెట్టే శబ్దంతో ఉండే ఆయుధం. ఆ వజ్రాయుధంతో శతక్రతువు వృత్రుని సంహరిస్తాడు.'
ఏతద్వః సర్వమాఖ్యాతం తస్మాచ్ఛీఘ్రం విధీయతామ్। ఏవముక్తాస్తతో దేవా అనుజ్ఞాప్య పితామహమ్
'ఇవన్నీ నేను చెప్పాను. కాబట్టి త్వరగా ఇది జరగాలి.' అని బ్రహ్మ చెప్పగా, దేవతలు ఆయనకు అనుమతి తీసుకుని,
నారాయణం పురస్కృత్య దధీచస్యాశ్రమం యయుః। సరస్వత్యాః పరే పారే నానాద్రుమలతావృతమ్
నారాయణుడు ముందుండగా, వారు సరికొత్త చెట్లు, లతలతో నిండిన సరస్వతీ నది దాటి, దధీచి ఆశ్రమానికి వెళ్లారు.
షట్పదోద్గీతనినదైర్విఘుష్టం సామగైరివ। పుంస్కోకిలరవోన్మిశ్రం జీవంజీవకనాదితమ్
అక్కడ ఆ ప్రదేశం తేనెటీగల గుంపులు సామవేద గానం లా మధురంగా గానాలు చేస్తూ, పురుష కోయిలలు, జీవజీవక పక్షుల కూళ్లతో మారుమోగింది.
మహిషైశ్చ వరాహైశ్చ సృమరైశ్చమరైరపి। తత్ర తత్రానుచరితం శార్దూలభయవర్జితైః
అక్కడ అక్కడ మహిషులు, పందులు, జింకలు, చమరి జంతువులు స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తూ, పులుల భయం లేకుండా ఉండేవి.
కరేణుభిర్వారణైశ్చ ప్రభిన్నకరటాముఖైః। సరోవగాఢైః క్రీడద్భిః సమన్తాదనునాదితమ్
ఆ సరస్సు చుట్టూ, ఆడుకుంటూ నీళ్లలో మునిగిపోతూ, తమ తుంగాలు, నోటులు మట్టిలో కలిపేస్తూ, ఏనుగులు చేసే గొంతెత్తు గోలతో మారుమోగిపోయింది.
సింహవ్యాఘ్రైర్మహానాదాన్నదద్భిరనునాదితమ్। అపరైశ్చాపి సంలీనైర్గుహాకన్దరశాయిభిః
అక్కడ సింహాలు, పులులు గర్జిస్తూ, కొందరు గుహల్లో, కొండ పొరల్లో దాగి పడుకుని ఉండగా, వాటి భయంకరమైన అరుపులతో ఆ ప్రాంతం మారుమోగింది.
తేషు తేష్వవకాశేషు శోభితం సుమనోరమమ్। త్రివిష్టపసమప్రఖ్యం దధీచాశ్రమమాగమన్
ఆ అందమైన, హర్షభరితమైన ప్రదేశాల్లో, పరలోకానికి సమానంగా మెరిసిపోతూ, వారు దధీచి ఆశ్రమాన్ని చేరుకున్నారు.
తత్రాపశ్యన్దధీచం తే దివాకరసమద్యుతిమ్। జాజ్వల్యమానం వపుషా యథా సాక్షాత్పితామహమ్
అక్కడ వారు దధీచిని, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, తన రూపంలో బ్రహ్మదేవుడిని తలపిస్తూ, వెలిగిపోతూ చూశారు.
తస్య పాదౌ సురా రాజన్నభివాద్య ప్రణమ్య చ। అయాచన్త వరం సర్వే యథోక్తం పరమేష్ఠినా
అప్పుడా దేవతలు, రాజా, దధీచి పాదాలకు నమస్కరించి, పరమేశ్వరుడు చెప్పినట్లు అందరూ కోరిన వరాన్ని అడిగారు.
తతో దధీచః పరమప్రతీతః సురోత్తమాంస్తానిదమభ్యువాచ। కరోమి యద్వో హితమద్య దేవాః స్వం చాపి దేహంస్వయముత్సృజామి
అప్పుడు దధీచి ఎంతో సంతోషంతో ఆ ఉత్తమ దేవతలతో ఇలా అన్నాడు: "దేవతలారా! మీకు మేలు కలిగే పని నేను ఈ రోజు చేస్తాను. నా శరీరాన్ని కూడా సంతోషంగా వదిలేస్తాను."
స ఏవముక్త్వా ద్విపదాంవరిష్ఠః ప్రాణాన్వశీ స్వాన్సహసోత్ససర్జ। తతః సురాస్తే జగృహుః పరాసో- రస్థీని తస్యాథ యథోపదేశమ్
అలా చెప్పి, ఆ మహోన్నతుడు తన ప్రాణాలను నియంత్రించి, వెంటనే విడిచిపెట్టాడు. ఆ తరువాత దేవతలు, ఆయన చెప్పినట్లు, ఆయన ఎముకలను తీసుకున్నారు.
ప్రహృష్టరూపాశ్చ జయాయ దేవా- స్త్వష్టారమాగమ్ తమర్థమూచుః। త్వష్టా తు తేషాం వచనం నిశమ్య ప్రహృష్టరూపః ప్రయతః ప్రయత్నాత్
దేవతలు ఆనందంతో, విజయానికి ఉత్సాహంగా, త్వష్టను దగ్గరికి వెళ్లి తమ ఉద్దేశాన్ని చెప్పారు. త్వష్టుడు వారి మాటలు విని, హర్షంతో, శ్రద్ధగా పని చేయడం ప్రారంభించాడు.
చకార వజ్రం భృశముగ్రరూపం కృత్వా చ శక్రం స ఉవాచ హృష్టః। అనేన వజ్రప్రవరేణ దేవ భస్మీకురుష్వాద్య సురారిముగ్రమ్
అతడు భయంకరమైన రూపంలో వజ్రాయుధాన్ని తయారు చేసి, శక్రుడిని చూసి ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు: "దేవా! ఈ గొప్ప వజ్రంతో నీవు ఈ రోజు భయంకరమైన శత్రువును బూడిద చేయి."
తతో హతారిః సగణః సుఖం వై ప్రశాధికృత్స్నం త్రిదివం దివిష్ఠః। త్వష్ట్రా తథోక్తస్తు పురందరస్త- ద్వజ్రం ప్రహృష్టః ప్రయతో హ్యగృహ్నాత్
అప్పుడు శత్రువును, అతని సైన్యాన్ని సంహరించి, వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన వాడు పరలోకాన్ని సుఖంగా పాలించాడు. త్వష్టుడు చెప్పినట్లు, పురందరుడు ఆ వజ్రాన్ని ఆనందంగా, భక్తితో స్వీకరించాడు.
తతః స వజ్రీ బలభిద్దైవతైరభిరక్షితః। ఆససాద తతో వృత్రం స్థితమావృత్య రోదసీ
అప్పుడు వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన వాడు, దేవతలు రక్షణలో, భూమి-ఆకాశాలను ఆవరించి నిలిచిన వృత్రుడి దగ్గరకు వెళ్లాడు.
కాలకేయైర్మహాకాయై సమన్తాదభిరక్షితమ్। సముద్యతప్రహరణైః సశృఙ్గైరివ పర్వతైః
వృత్రుడు చుట్టూ, మహా దేహాలు కలిగిన కాలకేయులు, ఆయుధాలతో సిద్ధంగా, కొండలు కొమ్ములతో ఉన్నట్టు, రక్షణగా నిలిచారు.