ఇల్వలస్త్వనుగమ్యైనమగస్త్యం హన్తుమైచ్ఛత। భస్మ చక్రే మహాతేజా హుఙ్కారేణ మహాఽసురమ్
ఇల్వలుడు అగస్త్యుని వెంట వెళ్లి అతన్ని చంపాలని యత్నించాడు. కానీ మహాతేజస్సుతో ఉన్న అగస్త్యుడు ఒక్క మాటతో ఆ మహాసురుణ్ని బూడిదగా మార్చేశాడు.
అగస్త్యేనాభ్యనుజ్ఞాతా జగ్మూ రాజర్షయస్తదా। కృతవాంశ్ మునిః సర్వం లోపాముద్రాచికీర్షితమ్
అగస్త్యుడు అనుమతి ఇచ్చిన తర్వాత, రాజర్షులు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు. ముని తన భార్య లోపాముద్ర కోరినదంతా నెరవేర్చాడు.
కృతవానసి తత్సర్వం భగవన్మమ కాఙ్క్షితమ్। ఉత్పాదయ సకృన్మహ్యమపత్యం వీర్యవత్తరమ్
భగవంతుడా, మీరు నా కోరికలన్నీ నెరవేర్చారు. ఇప్పుడు నాకు ఒక్కసారి, గొప్ప బలమున్న సంతానం కలిగించండి.
తుష్టోఽహమస్మి కల్యాణి తవ వృత్తేన శోభనే। విచారణామపత్యే తు తవ వక్ష్యామి తాం శృణు
నీ ప్రవర్తన చూసి నేను సంతోషించాను, మంగళకరమైనవాడివి. సంతానం విషయమై నేను చెప్పేది విను.
సహస్రం తేఽస్తు పుత్రాణఆం శతం వా తత్సమం తవ। దశ వా శతతుల్యాః స్యురేకో వాఽపి సహస్రజిత్
నీకు వెయ్యి మంది కుమారులు కావచ్చు, లేదా వారికి సమానమైన వంద మంది కావచ్చు, లేక వంద మందికి సమానమైన పది మంది కావచ్చు, లేక వెయ్యిమందిని మించిపోయే ఒక్క కుమారుడు కావచ్చు.
సహస్రసంమితః పుత్ర ఏకోప్యస్తు తపోధన। ఏకో హి బహుభిః శ్రేయాన్విద్వాన్సాధురసాధుభిః
ఓ తపస్సు కలవాడా, నీకు వెయ్యిమందికి సమానమైన ఒక్క కుమారుడు కలగాలి. ఎందుకంటే, ఒక్క తెలివైన, మంచి కుమారుడు అనేకమంది నిస్సారమైన వారికంటే మేలైనవాడు.
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ తయా సమగమన్మునిః। సమయే సమశీలిన్యా శ్రద్ధావాన్శ్రద్దధానయా
ఆమె 'అలాగే' అని అంగీకరించి, మునితో కలిసి, శుద్ధతతో, విశ్వాసంతో ఆ నియమాన్ని పాటించింది.
తత ఆధాయ గర్భం తమగమద్వనమేవ సః। తస్మిన్వనగతే గర్భో వవృధే సప్త శారదాన్
అతడు గర్భాన్ని ధరించి, అరణ్యంలోకి వెళ్లాడు. అక్కడ ఉండగా, ఆ గర్భం ఏడు శరదృతువులు పెరిగింది.
సప్తమేఽబ్దే గతే చాపి ప్రాచ్యవత్స మహాకవిః। జ్వలన్నివ ప్రభావేన దృఢస్యుర్నామ భారత
ఏడవ సంవత్సరానికి, ఓ భారతా, మహాకవి ఒకడు జన్మించాడు. అతడు ప్రకాశవంతంగా, దృఢస్యు అనే పేరుతో పుట్టాడు.
సాఙ్గోపనిషదాన్వేదాఞ్జపన్నేవ మహాతపాః। తస్య పుత్రోఽభవదృషేః స తేజస్వీ మహానృషిః
వేదాలు, ఉపనిషత్తులతో కూడిన మంత్రాలను జపిస్తూ, ఆ మహాతపస్వి కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు తేజస్సుతో నిండిన గొప్ప ఋషి అయ్యాడు.
స బాల ఏవతేజస్వీ పితుస్తస్య నివేశనే। ఇధ్మానాం భారమాజహ్రే ఇధ్మవాహస్తతోఽభవత్
అతడు చిన్నపుడే తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ తండ్రి ఇంట్లో ఉండేవాడు. అతడు ఇంధనం మోసేవాడు కావడంతో, 'ఇధ్మవాహ' అని పిలవబడేవాడు.
తథాయుక్తం తు తం దృష్ట్వా ముముదే స మునిస్తదా। ఏవం స జనయామాస భారతాపత్యముత్తమమ్। లేభిరే పితరశ్చాస్య లోకాన్రాజన్యథేప్సితాన్
అతడిని అలా కృషితో ఉన్నాడని చూసి ఆ ముని ఆనందించాడు. ఇలా అతడు ఉత్తమమైన సంతానాన్ని పొందాడు, ఓ భారతా. అతని పితృదేవతలు రాజుల్లా తాము కోరిన లోకాలను పొందారు.
అగస్త్యస్యాశ్రమశ్చాయమత ఊర్ధ్వం విశాంపతే। ఖ్యాతో భువి మహారాజ తేజసా తస్య ధీమతః
ఇదే అగస్త్యుని ఆశ్రమం, ఓ ప్రజల అధిపతీ. ఆ మహాత్ముడి తేజస్సుతో భూమిపై ప్రసిద్ధి పొందింది, మహారాజా.
ప్రాహ్లాదిరేవం వాతాపిర్బ్రహ్మఘ్నో దుష్టచేతనః। ఏవం వినాశితో రాజన్నగస్త్యేన మహాత్మనా। తస్యాయమాశ్రమో రాజన్రమణీయైర్గుణైర్యుతః
ప్రహ్లాదుని వంశస్థుడైన వాతాపి అనే బ్రాహ్మణహంతకుడు, దుష్టచిత్తుడు, అగస్త్య మహాత్ముడిచేత ఇలా నాశనం చేయబడ్డాడు, ఓ రాజా. అతని ఆశ్రమం అద్భుతమైన గుణాలతో నిండి ఉంది.
ఏషా భాగీరథీ పుణ్యా దేవగన్ధర్వసేవితా। వాతేరితా పతాకేవ విరాజతి నభస్తలే
ఇది పవిత్రమైన భాగీరథి నది. దేవతలు, గంధర్వులు ఈమెను సేవిస్తున్నారు. గాలి ఊదుతూ ఎగురుతున్న జెండాలా, ఆకాశంలో ఈమె ప్రకాశిస్తోంది.
ప్రతార్యమాణా కూటేషు యథా నిమ్నేషు నిత్యశః। శిలాతలేషు సంత్రస్తా పన్నగేన్ద్రవధూరివ
ఈ నది ఎప్పుడూ కొండలపై తాకుతూ, లోయల్లోకి ప్రవహిస్తూ, రాళ్లమీద తడబడుతూ, భయంతో వణికే పాము రాజు భార్యలా కనిపిస్తోంది.
దక్షిణాం వై దిశం సర్వాం ప్లావయన్తీ చ మాతృవత్। పూర్వం శంభోర్జటాభ్రష్టా సముద్రమహిషీ ప్రియా। అస్యాం నద్యాం ముపుణ్యాయాం యథేష్టమవగాహ్యతామ్
దక్షిణ దిక్కు అంతటినీ తల్లి లాగా నింపుతూ, శంభు జటల నుండి జారిపడి, సముద్రానికి ప్రియమైన రాణిగా మారింది. ఈ పవిత్ర నదిలో మీకు నచ్చినట్లు స్నానం చేయండి.
యుధిష్ఠిర నిబోధేదం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్। భృగోస్తీర్థం మహారాజ మహర్షిగణసేవితమ్
యుధిష్ఠిరా, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన భృగు తీర్థాన్ని విను. మహర్షులు సేవించే ఈ పవిత్ర స్థలం, మహారాజా!
యత్రోపస్పృష్టవాన్రామో హృతంతేజస్తదాప్తవాన్। అత్ర త్వంభ్రాతృభిః సార్ధం కృష్ణయా చైవ పాణ్డవ
ఇక్కడే రాముడు స్నానం చేసి, తన శక్తిని తిరిగి పొందాడు. పాండవా! నువ్వు నీ అన్నదమ్ములతో, కృష్ణతో కలిసి ఇక్కడ
దుర్యోధనహృతంతేజః పునరాదాతుమర్హసి। కృతవైరేణ రామేణ యథా కచోపహృతం పునః
దుర్యోధనుడు తీసుకున్న శక్తిని మళ్లీ పొందాలి. రాముడు తన శత్రుత్వం తరువాత ఎలా తన శక్తిని తిరిగి పొందాడో, కచుడు ఎలా తిరిగి పొందాడో, అలాగే నువ్వు కూడా పొందాలి.
స తత్రభ్రాతృభిశ్చైవ కృష్ణయా చైవ పాణ్డవః। స్నాత్వా దేవాన్పితౄంశ్చైవ తర్పయామాస భారత
అక్కడ పాండవుడు తన అన్నదమ్ములతో, కృష్ణతో కలిసి స్నానం చేసి, దేవతలకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేశాడు, ఓ భారత వంశీయా!
తస్య తీర్థస్య రూపం వై దీప్తాద్దీప్తతరం బభౌ। అప్రవృష్యతరశ్చాసీచ్ఛాత్రవాణాం నరర్షభ
ఆ తీర్థ స్థలం ప్రకాశవంతమైన వాటిలోకెల్లా మరింత వెలుగుతో మెరిసింది. అది శత్రువుల భూమికన్నా ఎండగా, వర్షం లేకుండా కనిపించింది, ఓ మానవ సింహా!
అపృచ్ఛచ్చైవ రాజేన్ద్ర లోమశం పాణ్డునన్దనః। భగవన్కిమర్థం రామస్య హృతమాసీద్వపుః ప్రభో। కథం ప్రత్యాహృతంచైవ ఏతదాచక్ష్వ పృచ్ఛతః
ఆ సమయంలో పాండునందనుడు, రాజేంద్రుడు, లోమశుడిని అడిగాడు: 'భగవాన్, రాముడి శక్తి ఎందుకు పోయింది? అది ఎలా తిరిగి వచ్చింది? దయచేసి నాకు చెప్పండి.'
శృణు రామస్య రాజేన్ద్ర భార్గవస్య చ ధీమతః। జాతో దశరథస్యాసీత్పుత్రో రామో మహాత్మనః
రాజేంద్రా! భృగు వంశానికి చెందిన ధీమంతుడు రాముడి కథను విను. దశరథునికి మహాత్ముడైన రాముడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.
విష్ణుః స్వేన శరీరేణ రావణస్య వధాయ వై। పశ్యామస్తమయోధ్యాయాం జాతం దాశరథిం తతః
విష్ణువు తన స్వరూపంలో రావణుని సంహారం కోసం అయోధ్యలో దశరథుని కుమారుడిగా జన్మించాడు.
ఋచీకనన్దనో రాభో భార్గవో రేణుకాసుతః। తస్ దాశరథేః శ్రుత్వా రరామస్యాక్లిష్టకర్మణః
ఋచీకుని కుమారుడు, భృగు వంశీయుడు, రేణుకా కుమారుడు రాముడు, దశరథుని కుమారుడు రాముడి పవిత్రమైన కార్యాలను విని ఆనందించాడు.
కౌతూహలాన్వితో రామస్త్వయోధ్యామగమత్పునః। జిజ్ఞాసమానో రామస్య వీర్యం దాశరథేస్తదా
ఆ సమయంలో రాముడు ఆసక్తితో అయోధ్యకు మళ్లీ వెళ్లాడు. దశరథుని కుమారుడైన రాముడి శౌర్యాన్ని తెలుసుకోవాలని ఆశించాడు.
తం వై దశరథః శ్రుత్వా వియాన్తముపాగతమ్। ప్రేషయామాస రామస్య రామం పుత్రం పురస్కృతమ్
ఆయన వస్తున్నాడని విని, దశరథుడు తన కుమారుడైన రాముడిని ఇతరులతో కలిసి అతడిని ఎదుర్కొనమని పంపించాడు.
స తమభ్యాగతం దృష్ట్వా ఉద్యతాస్త్రమవస్థితమ్। ప్రహసన్నివ కోన్తేయ రామో వచనమబ్రవీత్
అతడు దగ్గరకు వచ్చి, ఆయుధంతో సిద్ధంగా ఉన్నాడని చూసి, కౌంతేయా! రాముడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు.
కృతకాలం హి రాజేన్ద్ర ధనురేతన్మయా విభో। సమారోపయ యత్నేన యది శక్నోషి పార్తివ
'ఇదిగో, సమయానికి సిద్ధంగా ఉన్న విల్లు. ఓ రాజా! నువ్వు శక్తివంతుడివైతే, దీన్ని బలంగా ఎక్కించు.'