ఇచ్ఛామి త్వాం స్రగ్విణం చ భూషణైశ్చ విభూషితమ్। ఉపసర్తుం యథాకామం దివ్యాభరణభూషితా
నేను పూలహారాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించుకుని, నా ఇష్టానుసారం నిన్ను చేరాలనుకుంటున్నాను. నువ్వు కూడా దివ్యాభరణాలతో అలంకరించుకోవాలి.
అన్యథా నోపతిష్ఠేయం చీరకాషాయవాసినీ। నైవాపవిత్రో విప్రర్షే భూషణోయం కథంచన
లేకపోతే, నేను ఈ వృక్షచర్మ వస్త్రాలతో నిన్ను చేరను. మహర్షీ, నీవు ఆభరణాలు ధరించడం ఎప్పుడూ తప్పు కాదు.
న తే ధనాని విద్యన్తే లోపాముద్రే తథా మమ। యథావిధాని కల్యాణి పితుస్తవ సుమధ్యమే
లోపాముద్రా, నా దగ్గర అలాంటి ధనం లేదు, నీ దగ్గర కూడా లేదు. నీ తండ్రి ఇంట్లో ఉన్నట్లుగా మనిద్దరికీ లేదు.
ఈశోసి తపసా సర్వం సమాహర్తుం తపోధన। క్షణేన జీవలోకే యద్వసు కించన విద్యతే
ఓ తపస్సు సంపాదించినవాడా, నీవు తపస్సు ద్వారా లోకంలో ఉన్న ఏ సంపదను అయినా క్షణంలో పొందగలవు.
ఏవమేతద్యథాఽఽత్థ త్వం తపోవ్యయకరం తు తత్। యథా తు మే న నశ్యేత తపస్తన్మాం ప్రయోదయ
నీవు చెప్పినది నిజమే. కానీ దీనికి తపస్సు ఖర్చు అవుతుంది. నా తపస్సు నశించకుండా ఎలా చేయాలో నన్ను దారి చూపు.
అల్పావశిష్టః కాలోఽయమృతోర్మమ తపోధన। న చాన్యథాఽహమిచ్ఛామి త్వాముపైతుం కథంచన
నా తపస్సు ముగిసేందుకు తక్కువ సమయం మిగిలింది. నేను ఇంకే విధంగా నిన్ను చేరాలని అనుకోవడం లేదు.
న చాపి ధర్మమిచ్ఛామి విలోప్తుం తే కథంచన। ఏవం తు మే యథాకామం సంపాదయితుమర్హసి
నీ ధర్మాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ భంగం చేయాలని నేను కోరడం లేదు. అయినా నా కోరికను ఈ విధంగా నెరవేర్చాలి.
యద్యేష కామ సుభగే తవ బుద్ధ్యా వినిశ్చితః। హర్తుం గచ్ఛామ్యహం భద్రే చర కామమిహ స్థితా ।। ఆరస్తే తేజస్వినీ కన్యా రోహిణీవ దివిప్రభా
ఓ సౌభాగ్యవతీ, నీ మనసులో ఈ కోరిక నిశ్చయంగా ఉంటే, నేను దాన్ని సంపాదించడానికి వెళ్తాను. నీవు ఇక్కడ నీ ఇష్టానుసారం ఉండు. ఆ తేజోవంతురాలైన యువతి ఆకాశంలో రోహిణిలా ప్రకాశించింది.
తతో జగామ కౌరవ్య సోఽగస్త్యో భిక్షితుం వసు। శ్రుతర్వాణం మహీపాలం యం వేదాభ్యధికం నృపైః
అప్పుడు అగస్త్యుడు, ఓ కౌరవ్యా, ధనం కోసం రాజు శ్రుతర్వాన్ వద్దకు వెళ్లాడు. ఆ రాజును ఇతర రాజులు వేదాలకంటే ఎక్కువగా గౌరవించేవారు.
స విదిత్వా తు నృపతిః కుమ్భయోనిముపాగతమ్। విషయాన్తే సహామాత్యః ప్రత్యగృహ్ణాత్సుసత్కృతమ్
ఆయన కుంభయోని వచ్చినట్టు తెలుసుకుని, తన మంత్రి లతో కలిసి తన రాజ్య సరిహద్దుకు వెళ్లి, అతనికి గొప్ప గౌరవంతో ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
తస్మై చార్ఘ్యం థాన్యాయమానీయ పృథివీపతిః। ప్రాఞ్జలిః ప్రయతో భూత్వాపప్రచ్ఛాగమనేఽర్థితామ్
ఆ అతిథికి, భూమిపతి సంప్రదాయ ప్రకారం అర్ఘ్యం తీసుకొచ్చి, చేతులు ముడుచుకొని, భక్తితో నిలబడి, అతని రాకకు కారణం ఏమిటో అడిగాడు.
విత్తార్థినమనుప్రాప్తం విద్ధి మాం పృథివీపతే। థాశక్త్యవిహింస్యాన్యాన్సంవిభాగం ప్రయచ్ఛ మే
రాజా! నేను ధనం కోరుకుని ఇక్కడికి వచ్చాను అని తెలుసుకో. మీకు ఎంత శక్తి ఉంటే, ఇతరులకు హాని చేయకుండా, నాకు ఒక భాగం ఇవ్వండి.
తత ఆయవ్యయౌ పూర్ణో తస్మై రాజా న్యవేదయత్। అతో విద్వన్నుపాదత్స్వ యదత్రవ్యతిరిచ్యతే
అప్పుడా రాజు, ఆదాయ వ్యయాలను పూర్తిగా చూపించి, 'పండితుడా! ఇక్కడ మిగిలినది ఏదైనా ఉంటే, దాన్ని మీరు తీసుకోండి' అని చెప్పాడు.
తత ఆయవ్యయౌ దృష్ట్వా సమౌ సమమతిర్ద్విజః। సర్వథా ప్రాణినాం పీడాముపాదానాదమన్యత
ఆ తరువాత, ఆదాయం, ఖర్చు రెండూ సమానంగా ఉన్నాయని చూసిన ద్విజుడు, ఏదైనా తీసుకుంటే అన్ని జీవులకు బాధ కలుగుతుందని భావించాడు.
స శ్రుతర్వాణమాదాయ బ్రధ్నశ్వమగమత్తతః। స చ తౌ విషయస్యాన్తే ప్రత్యగృహ్ణాద్యథావిధి
తర్వాత, శ్రుతర్వాణుని తీసుకుని, బ్రధ్నశ్వుని వద్దకు వెళ్లాడు. బ్రధ్నశ్వుడు తన రాజ్య సరిహద్దులో వారిని సంప్రదాయమార్గంలో ఆహ్వానించాడు.
తయోరర్ధ్యం చ పాద్యం చ బ్రధ్నశ్వః ప్రత్యవేదయత్। అనుజ్ఞాప్యచ పప్రచ్ఛ ప్రయోజనముపక్రమే। `వద కామం మునిశ్రేష్ఠ ధన్యోస్మ్యాగమనేన తే
వారిద్దరికి బ్రధ్నశ్వుడు పాద్యార్ఘ్యాలు సమర్పించి, అనుమతి ఇచ్చి, వచ్చిందేంటి అని అడిగాడు: 'మహర్షీ, మీ కోరిక చెప్పండి. మీరు వచ్చి నాకు భాగ్యం కలిగింది.'
విత్తకామావిహ ప్రాప్తౌ విద్ధ్యావాం పృథివీపతే। యథాశక్త్యవిహింస్యాన్యాన్సంవిభాగం ప్రయచ్ఛ నౌ
రాజా! మేమిద్దరం ధనం కోసం ఇక్కడికి వచ్చామని తెలుసుకో. మీ శక్తికి తగ్గట్టు, ఇతరులకు హాని చేయకుండా, మాకు ఒక భాగం ఇవ్వండి.
తత ఆయవ్యయౌ పూర్ణౌ తాభ్యాం రాజా న్యవేదయత్। అతో జ్ఞాత్వా తు గృహ్ణీతం యదత్రవ్యతిరిచ్యతే
ఆ రాజు, ఆదాయ వ్యయాలను పూర్తిగా చూపించి, 'ఇక్కడ మిగిలినది ఏదైనా ఉంటే, దాన్ని తెలుసుకుని తీసుకోండి' అని చెప్పాడు.
తత ఆయవ్యయౌ దృష్ట్వాసమౌ సమమతిర్ద్విజః। సర్వథా ప్రాణినాం పీడాముపాదానాదమన్యత
ఆ తరువాత, ఆదాయం, ఖర్చు రెండూ సమానంగా ఉన్నాయని చూసిన ద్విజుడు, ఏదైనా తీసుకుంటే అన్ని జీవులకు బాధ కలుగుతుందని భావించాడు.
పౌరుకుత్సం తతో జగ్ముస్త్రసదస్యుం మహాధనమ్। అగస్త్యశ్చ శ్రుతర్వా చ బ్రధ్నశ్వశ్చ మహీపతిః
తర్వాత, అగస్త్యుడు, శ్రుతర్వా, బ్రధ్నశ్వ మహారాజు కలిసి, అపారమైన ధనవంతుడు అయిన పౌరుకుత్సుని, త్రసదస్యుని వద్దకు వెళ్లారు.
త్రసదస్యుస్తు తాన్దృష్ట్వా ప్రత్యగృహ్ణాద్యథావిధి। అభిగమ్య మహారాజ విషయాన్తే మహామనాః
త్రసదస్యుడు వారిని చూసి, సంప్రదాయమార్గంలో ఆహ్వానించి, మహారాజా! వారు తన రాజ్య సరిహద్దులోకి వచ్చినప్పుడు, ఎంతో గౌరవంతో స్వాగతించాడు.
అర్చయిత్వా యథాన్యాయమైక్ష్వాకో రాజసత్తమః। సమస్తాంశ్చ తతోఽపచ్ఛత్ప్రయోజనముపక్రమే
ఇక్ష్వాకువంశంలో పుట్టిన ఆ మహారాజు, వారందరినీ యథావిధిగా సత్కరించి, వచ్చిన పని ఏమిటో ముందుగా అడిగాడు.
విత్తకామానిహ ప్రాప్తాన్విద్ధి నః పృథివీపతే। యథాశక్త్యవీహింస్యాన్యాన్సంవిభాగం ప్రయచ్ఛ నః
రాజా! మేమంతా ధనం కోసం ఇక్కడికి వచ్చామని తెలుసుకో. మీ శక్తికి తగ్గట్టు, ఇతరులకు హాని చేయకుండా, మాకు ఒక భాగం ఇవ్వండి.
తత ఆయవ్యయౌ పూర్ణౌ తేషాం రాజా న్యవేదయత్। ఏతజ్జ్ఞాత్వా హ్యుపాదద్ధ్వం యదత్రవ్యతిరిచ్యతే
ఆ రాజు, ఆదాయ వ్యయాలను పూర్తిగా చూపించి, 'ఇక్కడ మిగిలినది ఏదైనా ఉంటే, దాన్ని తెలుసుకుని తీసుకోండి' అని చెప్పాడు.
తత ఆయవ్యయౌ దృష్ట్వాసమౌ సమమతిర్ద్విజః। సర్వథా ప్రాణినాం పీడాముపాదానాదమన్యత
ఆ తరువాత, ఆదాయం, ఖర్చు రెండూ సమానంగా ఉన్నాయని చూసిన ద్విజుడు, ఏదైనా తీసుకుంటే అన్ని జీవులకు బాధ కలుగుతుందని భావించాడు.
తతః సర్వే సమేత్యాథ తే నృపాస్తం మహామునిమ్। ఇదమూచుర్మహారాజ సమవేక్ష్య పరస్పరమ్
ఆ తరువాత, ఆ రాజులు అందరూ కలిసి, పరస్పరం మాట్లాడుకుని, మహామునికి ఇలా అన్నారు: 'మహారాజా!'
అయం వై దానవో బ్రహ్మన్నిల్వలో వసుమాన్భువి। తమతిక్రమ్య సర్వేఽద్యవయం చార్తామహే వసు
'బ్రహ్మన్! ఈ ఇల్వలుడు భూమిపై ధనవంతుడైన దానవుడు. మనమంతా అతన్ని దాటి, మనకు కావలసిన ధనం పొందుదాం.'
తేషాం తదాసీదుచితమిల్వలస్యైవ భిక్షణమ్। తతస్తే సహితా రాజన్నిల్వలం సముపాద్రవన్
అప్పుడు వారందరూ కలిసి, ఇల్వలుని వద్ద భిక్ష అడగాలని నిర్ణయించుకుని, ఓ రాజా! అందరూ కలసి ఇల్వలుని వద్దకు వెళ్లారు.
ఇల్వలస్తాన్విదిత్వా తు మహర్షిసహితాన్నృపాన్। ఉపస్థితాన్సహామాత్యో విషయాన్తే హ్యపూజయత్
ఇల్వలుడు, మహర్షులతో పాటు వచ్చిన రాజులు, వారి అమాత్యులను తన రాజ్య సరిహద్దులో ఆహ్వానించి, గౌరవంగా ఆదరించాడు.
తేషాం తతోఽసురశ్రేష్ఠస్త్వాతిథ్యమకరోత్తదా। సుసంస్కృతేన కౌరవ్య భ్రాత్రా వాతాపినా తదా
ఆ సమయంలో, కౌరవుడా, అసురులలో శ్రేష్ఠుడైన ఇల్వలుడు తన సోదరుడు వాతాపితో కలిసి, వారికి ఎంతో ఘనతతో అతిథి సేవ చేశాడు.