యౌవనస్థామపి చ తాం శీలాచారసమన్వితామ్। న వవ్రే పురుషః కశ్చిద్భయాత్తస్య మహాత్మనః
ఆమె యవ్వనంలోకి వచ్చినా, మంచి స్వభావం, మంచి ఆచారంతో ఉండినా, ఆమె తండ్రి మహాత్ముడని భయంతో ఎవ్వరూ ఆమెను వరించలేదు.
సా తు సత్యవతీ కన్యా రూపేణాప్సరసోప్యతి। తోషయామాస పితరం శీలేన స్వజనం తథా
ఆ సత్యవతి అనే కన్య, అందంలో అప్సరసులను కూడా మించిపోయింది; తన మంచి స్వభావంతో తండ్రిని, అలాగే తన బంధువులను సంతోషపరిచింది.
వైదర్భీ తు తథాయుక్తాం యువతీం ప్రేక్ష్య వై పితా। మనసా చిన్తయామాస కస్మై దద్యామిమాంసుతామ్
విదర్భ రాజు తన కుమార్తె యవ్వనంలోకి వచ్చి, అన్ని గుణాలతో ఉండటాన్ని చూసి, 'ఈ కుమార్తెను ఎవరికిచ్చితే మంచిదో?' అని మనసులో ఆలోచించాడు.
యదాత్వమన్యతాగస్త్యో గార్హస్థ్యే తాం క్షమామితి। తదాఽభిగమ్య ప్రోవాచ వైదర్భం పృథివీపతిమ్
అప్పుడు అగస్త్యుడు వివాహం గురించి ఆలోచిస్తూ, 'ఆమె దీనికి తగినవారు' అని భావించి, విదర్భ రాజును కలిసి ఇలా అన్నాడు.
రాజన్నివేశే బుద్ధిర్మే వర్తతే పుత్రకారణాత్। వరయేత్వాం మహీపాల లోపాముద్రాం ప్రయచ్ఛ మే
ఓ రాజా! సంతానం కోసం గృహస్థాశ్రమంలో ప్రవేశించాలనే సంకల్పం నాకు కలిగింది. ఓ భూపాలా! లోపాముద్రను నాకు వరంగా ఇచ్చి, దయచేయి.
ఏవముక్తః స మినినా మహీపాలో విచేతనః। ప్రత్యాఖ్యానాయ చాశక్తః ప్రదాతుం చైవ నైచ్ఛత
మహర్షి ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ రాజు అయోమయంగా, తిరస్కరించలేక, ఇవ్వాలనికీ మనసు ఒప్పుకోలేదు.
తతః స భార్యామభ్యేత్య ప్రోవాచ పృథివీపతిః। మహర్షిర్వీర్యవానేష క్రుద్ధః శాపాగ్నినా దహేత్
అంతట రాజు తన భార్యను దగ్గరకు తీసుకుని, 'ఈ మహర్షి గొప్ప శక్తివంతుడు. కోపించినట్లయితే తన శాపంతో మనలను కాల్చగలడు' అని అన్నాడు.
తం తథా దుఃఖితం దృష్ట్వా సభార్యం పృథివీపతిమ్। లోపాముద్రాఽభిగమ్యేదం కాలే వచనమబ్రవీత్
రాజు భార్యతో కలసి బాధపడుతున్నాడని చూసి, లోపాముద్ర సరైన సమయంలో దగ్గరకు వచ్చి ఇలా చెప్పింది.
న మత్కృతే మహీపాల పీడామభ్యేతుమర్హసి। ప్రయచ్ఛ మామగస్త్యాయ త్రాహ్యాత్మానం మయా పితః
నాన్నా! నా కోసం మీరు బాధపడకండి. నన్ను అగస్త్యునికి ఇచ్చి, నా ద్వారా మీరు మీను రక్షించుకోండి.
దుహితుర్వచనాద్రాజా సోఽగస్త్యాయ మహాత్మనే। లోపాముద్రాం తతః ప్రాదాద్విధిపూర్వం విశాంపతే
కుమార్తె మాటలు విని, రాజు విధిపూర్వకంగా లోపాముద్రను మహాత్ముడైన అగస్త్యునికి ఇచ్చాడు, ఓ ప్రజలాధిపతి!
ప్రాప్య భార్యామగస్త్యస్తు లోపాముద్రామభాషత। మహార్హాణ్యుత్సృజైతాని వాసాంస్యాభరణాని చ
భార్యను పొందిన తరువాత, అగస్త్యుడు లోపాముద్రను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ విలువైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు వదిలేయి.'
తతః సా దర్శనీయాని మహార్హాణి తనూని చ। సముత్ససర్జ రమ్భోరూర్వసనాన్యాయతేక్షణా
అప్పుడా మృదువైన తొడలు, మృగనయనమైన లోపాముద్ర, అందమైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు అన్నీ విడిచిపెట్టింది.
తతశ్చీరాణి జగ్రాహ వల్కలాన్యజినాని చ। సమానవ్రతచర్యా చ బభూవాయతలోచనా
ఆమె వెంట్రుకలతో చేసిన వస్త్రాలు, మృగచర్మాలు, తపస్సు చేసే దుస్తులు ధరించి, విశాలమైన కళ్లతో, భర్తతో సమానంగా తపస్సు ఆచరించసాగింది.
గఙ్గాద్వారమథాగమ్య భగవానృషిసత్తమః। ఉగ్రమాతిష్ఠత తపః సహ పత్న్యాఽనుకూలయా
తర్వాత, గంగాద్వారం వద్దకు వచ్చి, ఆ మహర్షి తన భక్తిపూర్వకమైన భార్యతో కలిసి కఠినమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
సా ప్రీత్యా బహుమానాచ్చ పతిం పర్యచరత్తదా। అగస్త్యశ్చ పరాం ప్రీతిం భార్యాయామగమత్ప్రభుః
ఆమె ప్రేమతో, గౌరవంతో తన భర్తకు సేవ చేసింది. అగస్త్యుడు తన భార్యలో పరమానందాన్ని పొందాడు.
తతో బహుతిథే కాలే లోపాముద్రాం విశాంపతే। తపసా ద్యోతితాం స్నాతాం దదర్శ భగవానృషిః
బహుకాలం గడిచిన తరువాత, ఓ రాజా, ఆ మహర్షి తపస్సుతో ప్రకాశించేలా, స్నానం చేసి పవిత్రురాలైన లోపాముద్రను చూశాడు.
స తస్యాః పరిచారేణ శౌచేన చ దమేన చ। శ్రియా రూపేణ చ ప్రీతో మైథునాయాజుహావ తామ్
ఆమె చేసిన సేవ, పరిశుద్ధత, నియమం, కాంతి, అందం చూసి సంతుష్టుడై, ఆమెను సాన్నిహిత్యానికి ఆహ్వానించాడు.
తతః సా ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా లజ్జమానేవ భామినీ। తదా సప్రణయం వాక్యం భగవన్తమథాబ్రవీత్
అప్పుడు ఆమె చేతులు జోడించి, కొంచెం సిగ్గుతో, ప్రేమతో ఆ మహర్షిని ఇలా అడిగింది.
అసంశయం ప్రజాహేతోర్భార్యాం పతిరవిన్దత। పా తు త్వయి మమ ప్రీతిస్తామృషే కర్తుమర్హసి
భర్త సంతానం కోసం భార్యను తీసుకుంటాడు అనడంలో సందేహం లేదు. నా ప్రేమ నిత్యంగా నీపై ఉంది. మహర్షీ, దయచేసి దాన్ని నెరవేర్చాలి.
యథా పితుర్గృహే విప్ర ప్రాసాదే శయనం మమ। తథావిధే త్వం శయనే మాముపైతుమిహార్హసి
ఓ బ్రాహ్మణా, నా తండ్రి ఇంట్లో ఉన్నట్లే ఇక్కడ కూడా అలాంటి మంచంలో నన్ను చేరవచ్చావు.
ఇచ్ఛామి త్వాం స్రగ్విణం చ భూషణైశ్చ విభూషితమ్। ఉపసర్తుం యథాకామం దివ్యాభరణభూషితా
నేను పూలహారాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించుకుని, నా ఇష్టానుసారం నిన్ను చేరాలనుకుంటున్నాను. నువ్వు కూడా దివ్యాభరణాలతో అలంకరించుకోవాలి.
అన్యథా నోపతిష్ఠేయం చీరకాషాయవాసినీ। నైవాపవిత్రో విప్రర్షే భూషణోయం కథంచన
లేకపోతే, నేను ఈ వృక్షచర్మ వస్త్రాలతో నిన్ను చేరను. మహర్షీ, నీవు ఆభరణాలు ధరించడం ఎప్పుడూ తప్పు కాదు.
న తే ధనాని విద్యన్తే లోపాముద్రే తథా మమ। యథావిధాని కల్యాణి పితుస్తవ సుమధ్యమే
లోపాముద్రా, నా దగ్గర అలాంటి ధనం లేదు, నీ దగ్గర కూడా లేదు. నీ తండ్రి ఇంట్లో ఉన్నట్లుగా మనిద్దరికీ లేదు.
ఈశోసి తపసా సర్వం సమాహర్తుం తపోధన। క్షణేన జీవలోకే యద్వసు కించన విద్యతే
ఓ తపస్సు సంపాదించినవాడా, నీవు తపస్సు ద్వారా లోకంలో ఉన్న ఏ సంపదను అయినా క్షణంలో పొందగలవు.
ఏవమేతద్యథాఽఽత్థ త్వం తపోవ్యయకరం తు తత్। యథా తు మే న నశ్యేత తపస్తన్మాం ప్రయోదయ
నీవు చెప్పినది నిజమే. కానీ దీనికి తపస్సు ఖర్చు అవుతుంది. నా తపస్సు నశించకుండా ఎలా చేయాలో నన్ను దారి చూపు.
అల్పావశిష్టః కాలోఽయమృతోర్మమ తపోధన। న చాన్యథాఽహమిచ్ఛామి త్వాముపైతుం కథంచన
నా తపస్సు ముగిసేందుకు తక్కువ సమయం మిగిలింది. నేను ఇంకే విధంగా నిన్ను చేరాలని అనుకోవడం లేదు.
న చాపి ధర్మమిచ్ఛామి విలోప్తుం తే కథంచన। ఏవం తు మే యథాకామం సంపాదయితుమర్హసి
నీ ధర్మాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ భంగం చేయాలని నేను కోరడం లేదు. అయినా నా కోరికను ఈ విధంగా నెరవేర్చాలి.
యద్యేష కామ సుభగే తవ బుద్ధ్యా వినిశ్చితః। హర్తుం గచ్ఛామ్యహం భద్రే చర కామమిహ స్థితా ।। ఆరస్తే తేజస్వినీ కన్యా రోహిణీవ దివిప్రభా
ఓ సౌభాగ్యవతీ, నీ మనసులో ఈ కోరిక నిశ్చయంగా ఉంటే, నేను దాన్ని సంపాదించడానికి వెళ్తాను. నీవు ఇక్కడ నీ ఇష్టానుసారం ఉండు. ఆ తేజోవంతురాలైన యువతి ఆకాశంలో రోహిణిలా ప్రకాశించింది.
తతో జగామ కౌరవ్య సోఽగస్త్యో భిక్షితుం వసు। శ్రుతర్వాణం మహీపాలం యం వేదాభ్యధికం నృపైః
అప్పుడు అగస్త్యుడు, ఓ కౌరవ్యా, ధనం కోసం రాజు శ్రుతర్వాన్ వద్దకు వెళ్లాడు. ఆ రాజును ఇతర రాజులు వేదాలకంటే ఎక్కువగా గౌరవించేవారు.
స విదిత్వా తు నృపతిః కుమ్భయోనిముపాగతమ్। విషయాన్తే సహామాత్యః ప్రత్యగృహ్ణాత్సుసత్కృతమ్
ఆయన కుంభయోని వచ్చినట్టు తెలుసుకుని, తన మంత్రి లతో కలిసి తన రాజ్య సరిహద్దుకు వెళ్లి, అతనికి గొప్ప గౌరవంతో ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.