యజమానస్య వై దేవాఞ్జమదగ్నేర్మహాత్మనః। ఆగమ్య సరితో విప్రాన్మధునా సమతర్పయన్
దేవతలు, మహాత్ముడైన జమదగ్ని యజ్ఞానికి వచ్చి, నదులు తెచ్చిన తేనెతో బ్రాహ్మణులను సంతృప్తిపర్చారు.
గన్ధర్వయక్షరక్షోబిరప్సరోభిశ్చ సేవితమ్। కిరాతకిన్నరావాసం శైలం శిఖరిణాంవరమ్
ఆ పర్వతం, శిఖరాల్లో శ్రేష్ఠమైనది, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, అప్సరసలు అక్కడ సంచరిస్తారు; కిరాతులు, కిన్నరులు అక్కడ నివసిస్తారు.
బిభేద తరసా గఙ్గా గఙ్గాద్వారం యుధిష్ఠిర। పుణ్యం తత్ఖ్యాయతే రాజన్బ్రహ్మర్షిగణసేవితమ్
యుదిష్ఠిరా, గంగా తన బలంతో గంగాద్వారాన్ని చీల్చింది; ఆ పవిత్ర స్థలం రాజా, బ్రహ్మర్షులు తరచూ సందర్శించే ప్రసిద్ధి గాంచింది.
సనత్కుమారః కౌరవ్య పుణ్యం కనఖలం తథా। పర్వతశ్చ పురుర్నామ యత్రయాతః పురూరవాః
కౌరవ వంశజా, అక్కడే సనత్కుమారుడు, పవిత్రమైన కనఖలము, ఇంకా పురురవుడు వెళ్లిన పురుర్ అనే పర్వతం ఉన్నాయి.
భృగుర్యత్రతపస్తేపే మహర్షిగణసేవితే। రాజన్స ఆశ్రమః ఖ్యాతో భృగుతుఙ్గో మహాగిరిః
అక్కడ భృగు మహర్షి తపస్సు చేసి, మహర్షులు సేవించిన స్థలం; రాజా, ఆ ఆశ్రమం భృగుతుంగం అనే మహాపర్వతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
యః స భూతం భవిష్యచ్చ భవచ్ భరతర్షభ। నారాయణః ప్రభుర్విష్ణుః శాశ్వతః పురుషోత్తమః
భరత వంశశ్రేష్ఠా, గతం, భవిష్యత్తు, వర్తమానం అన్నీ ఆయనే; నారాయణుడు, ప్రభువు, విష్ణువు, శాశ్వతుడు, పరమపురుషుడు.
తస్యాతియశసః పుణ్యాం విశాలాం బదరీమను। ఆశ్రమః ఖ్యాయతే పుణ్యస్త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః
అతని అపారమైన కీర్తితో ప్రసిద్ధమైన, విశాలమైన పవిత్రమైన బదరీ ఆశ్రమం మూడు లోకాల్లో పవిత్రంగా, ప్రసిద్ధిగా నిలిచింది.
ఉష్ణతోయవహా గఙ్గా శీతతోయవహా పురా। సువర్ణసికతా రాజన్విశాలాం బదరీమను
రాజా, గంగా ఒకప్పుడు వేడినీరు, మరొకప్పుడు చల్లని నీరు ప్రవహించింది; బదరీ విశాలంగా, బంగారు మట్టితో అలంకరించబడి ఉంది.
ఋషయో యత్రదేవాశ్చ మహాభాగా మహౌజసః। ప్రాప్య నిత్యం నమస్యన్తి దేవం నారాయణం ప్రభుమ్
అక్కడ మహాభాగ్యులు, మహాతేజస్సు కలిగిన ఋషులు, దేవతలు వచ్చి, నిత్యం నారాయణుడైన దేవుని పూజిస్తారు.
యత్రనారాజణో దేవః పరమాత్మా సనాతనః। తత్ర కృత్స్నం జగత్సర్వం తీర్థాన్యాయతనాని చ
అక్కడే నారాయణుడు, పరమాత్మ, శాశ్వతుడు నివసిస్తాడు; అక్కడే ఈ లోకమంతా, అన్ని తీర్థాలు, ఆలయాలు ఉన్నాయి.
తత్పుణ్యం పరమం బ్రహ్మ తత్తీర్థం త్తపోవనమ్। తత్పరం పరమం దేవం భూతానాం పరమేశ్వరమ్
ఆ పవిత్ర స్థలం పరబ్రహ్మ, ఆ తీర్థం, ఆ తపోవనం; అదే భూతాలకన్నా ఉన్నతుడైన పరమదేవుడు.
శాశ్వతం పరమం చైవ ధాతారం పరమం పదమ్। యం విదిత్వాన శోచన్తి విద్వాంసః శాస్త్రదృష్టయః
ఆయనే శాశ్వతుడు, పరముడు, ధారకుడు, పరమపదము; ఆయనను తెలుసుకున్న జ్ఞానులు, శాస్త్రాన్ని గ్రహించిన వారు ఇక దుఃఖించరు.
తత్ర దేవర్షయః సిద్ధాః సర్వే చైవ తపోధనాః। ఆదిదేవో మహాయోగీ యత్రాస్తే మధుసూదనః
అక్కడ దేవర్షులు, సిద్ధులు, తపస్సు సంపన్నులైన వారు అందరూ నివసిస్తున్నారు. అక్కడే ఆదిదేవుడు, మహాయోగి అయిన మధుసూదనుడు ఉన్నాడు.
పుణ్యానామపి తత్పుణ్యమత్ర తే సంశయేస్తు మా। ఏతాని రాజన్పుణ్యాని పృథివ్యాం పృథివీపతే। కీర్తితాని నరశ్రేష్ఠ తీర్థాన్యాయతనాని చ
పుణ్యక్షేత్రాలలో కూడా అది అత్యంత పవిత్రమైనది, నీవు ఇందులో ఏమాత్రం సందేహించకూడదు, ఓ భూమిపతి! భూమిపై ఉన్న ఈ పవిత్రమైన తీర్థాలు, ఆలయాలు అన్నీ నీకు వివరించబడ్డాయి, ఓ మానవశ్రేష్ఠా.
ఏతాని వసుభిః సాధ్యైరాదిత్యైర్మరుదశ్విభిః। ఋషిభిర్దేవకల్పైశ్చ సేవితాని మహాత్మభిః
ఈ తీర్థాలను వసువులు, సాధ్యులు, ఆదిత్యులు, మరుత్లు, అశ్వినులు, దేవతలకు సమానమైన మహర్షులు అందరూ సందర్శించారు.
చరన్నేతాని కౌన్తేయ సహితో బ్రాహ్మణర్షభైః। భ్రాతృభిశ్చ మహాభాగైరుత్కణ్ఠాం విజయిష్యసి
కౌంతేయా! నీవు బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులైనవారితో, మహోత్కృష్టమైన నీ సోదరులతో కలిసి ఈ తీర్థాలను సందర్శిస్తే, నీ మనస్సులో ఉన్న తపతిని తప్పక జయిస్తావు.
ఏవం సంభాషమాణే తు ధౌమ్యే కౌరవనన్దన। లోమశః స మహాతేజా ఋషిస్తత్రాజగామ హ
ధౌమ్యుడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, కౌరవ వంశానందుడా, మహాతేజస్సుతో కూడిన లోమశ మహర్షి అక్కడికి వచ్చాడు.
తం పాణ్డవాగ్రజో రాజా సగణో బ్రాహ్మణాశ్చ తే। ఉపాతిష్ఠన్మహాభాగం దివి శక్రమివామరాః
పాండవులలో పెద్దవాడు అయిన రాజు, తన సహచరులతో పాటు బ్రాహ్మణులతో కూడి, ఆ మహాభాగుడిని పరమాదరంతో సేవించాడు. ఆకాశంలో అమరులు ఇంద్రుని సేవించునట్లు వారు సేవించారు.
సమభ్యర్చ్య యథాన్యాయం ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః। పప్రచ్ఛాగమనే హేతుమటనే చ ప్రయోజనమ్
ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, యథావిధిగా ఆ మహర్షిని పూజించి, ఆయన రాకకు కారణం ఏమిటో, ప్రయాణానికి ఉద్దేశ్యం ఏమిటో అడిగాడు.
స పృష్టః పాణ్డుపుత్రేణ ప్రీయమాణో మహామనాః। ఉవాచ శ్లక్ష్ణయా వాచా హర్షయన్నివ పాణ్డవాన్
పాండుపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుడు అడిగినప్పుడు, ఆ మహామనస్కుడు సంతోషంతో, మృదువైన మాటలతో పాండవులను ఆనందింపజేస్తూ మాట్లాడాడు.
సంచరన్నస్మి కౌన్తేయ సర్వాంల్లోకాన్యదృచ్ఛయా। గతః శక్రస్య భవనం తత్రాపశ్యం సురేశ్వరమ్
కౌంతేయా! నేను యాదృచ్ఛగా అన్ని లోకాల్లో సంచరిస్తూ, శక్రుని నివాసానికి చేరుకొని, అక్కడ దేవతాధిపతిని దర్శించాను.
తవ చ భ్రాతరం వీరమపశ్యం సవ్యసాచినమ్। శక్రస్యార్ధాసనగతం తత్ర మే విస్మయో మహాన్
అక్కడ నీ వీరుడైన సోదరుడు, ఎడమ చేతితో బాణం సంధించే అర్జునుడు, శక్రుని సింహాసనంలో సగం భాగంలో కూర్చున్నాడని చూచి నాకు గొప్ప ఆశ్చర్యం కలిగింది.
ఆసీత్పురుషశార్దూల దృష్ట్వా పార్థం తథాగతమ్। ఆహ మాం తత్ర దేవేశో గచ్ఛ పాణ్డుసుతాన్ప్రతి
పురుషశార్దూలా! అలా అర్జునుడు అక్కడికి వచ్చినప్పుడు, దేవతాధిపతి నన్ను చూసి, 'పాండవుల దగ్గరకు వెళ్లి రా' అని చెప్పాడు.
సోఽహమభ్యాగతః క్షిప్రం దిదృక్షస్త్వాం సహానుజమ్। వచనాత్పురుహూతస్య పార్థస్ చ మహాత్మనః
అందువల్లనే, పురుహూతుడు మరియు మహాత్ముడైన అర్జునుడు చెప్పిన ప్రకారం, నీతో పాటు నీ సోదరులను చూడాలని ఆశించి నేను త్వరగా వచ్చాను.
ఆఖ్యాస్యే తే ప్రియం తాత మహత్పాణ్డవనన్దన। భ్రాతృభిః సహితో రాజన్కృష్ణయా చైవ తచ్ఛృణు
పాండవ వంశానందుడా! నీకు ఎంతో ఇష్టమైన విషయాన్ని నేను చెబుతాను. రాజా! నీవు నీ సోదరులతో, కృష్ణతో కలిసి విను.
యత్త్వయోక్తో మహాబాహురస్త్రార్థం భరతర్షభ। తదస్త్రమాప్తం పార్థేన రుద్రాదప్రతిమం విభో
భరతశ్రేష్ఠా! నీవు ఆయుధాల కోసం అడిగిన ఆ అద్భుతమైన ఆయుధాన్ని అర్జునుడు రుద్రుని నుండి సంపాదించాడు.
యత్తద్బ్రహ్మశిరో నామ తపసా రుద్రమాగమత్। అమృతాదుత్థితం రౌద్రం తల్లబ్ధం సవ్యసాచినా
బ్రహ్మశిరస్సు అనే ఆ మహాయుద్ధాన్ని, రుద్రుడు తపస్సుతో ప్రసాదించినదాన్ని, అమృతంలా ఉద్భవించిన ఆ భయంకరమైన ఆయుధాన్ని అర్జునుడు పొందాడు.
తత్సమన్త్రం ససంహారం సప్రాయశ్చిత్తమఙ్గలమ్। వజ్రమస్త్రాణి చాన్యాని దణ్డాదీని యుధిష్ఠిర
దాని మంత్రాలు, ఉపసంహరణ విధానం, ప్రాయశ్చిత్త పూజలు, వజ్రాయుధం వంటి ఇతర ఆయుధాలు, దండాది ఆయుధాలు అన్నీ యుధిష్ఠిరా, అర్జునుడు సంపాదించాడు.
యమాత్కుబేరాద్వరుణాదిన్ద్రాచ్చ కురునన్దన। అస్త్రాణ్యధీతవాన్పార్థో దివ్యాన్యమితవిక్రమః
కురునందనా! యముడు, కుబేరుడు, వరుణుడు, ఇంద్రుడు వీరి నుండి అర్జునుడు దివ్యాయుధాలను నేర్చుకున్నాడు. అతడు నిశ్చయబుద్ధితో ఉన్నవాడు.
విశ్వావసోస్తు తనయాద్గీతం నృత్యం చ సామ చ। వాదిత్రం చ యథాన్యాయం ప్రత్యవిన్దద్యథావిధి
విశ్వావసువు కుమారుని నుండి అర్జునుడు గానం, నృత్యం, సామవేద గానం, వాద్యాలు అన్నింటిని యథావిధిగా నేర్చుకున్నాడు.