వేణా భీమరథీ చైవ నద్యౌ పాపభయాపహే। మృగద్విజసమాకీర్ణే తాపసాలయభూషితే
వేణా, భీమరథీ అనే నదులు పాపాన్ని, భయాన్ని తొలగిస్తాయి. ఆ నదుల చుట్టూ జంతువులు, పక్షులు విరివిగా ఉన్నాయి, తపస్వుల ఆశ్రమాలతో ఆ ప్రాంతం అలంకరించబడి ఉంది.
రాజర్షేస్తస్ చ సరిన్నృగస్య భరతర్షభ। రమ్యతీర్థా బహుజలా పయోష్ణీ ద్విజసేవితా
భరత వంశశ్రేష్ఠుడా, రాజర్షి నృగునది అయిన పయోష్ణి, అందమైన తీరాలు, విస్తారమైన నీరు కలిగి, ద్విజులు పూజించే పవిత్ర నది.
అపి చాత్ర మహాయోగీ మార్కణ్డేయో మహాయశాః। అనువంశ్యాం జగౌ గాథాం నృగస్య ధరణీపతేః
ఇక్కడే గొప్ప యోగి, మహా కీర్తిశాలి మార్కండేయుడు, రాజ నృగుని వంశ గాథను ఆలపించాడు, ఓ భూమిపతి.
నృగస్ యజమానస్య ప్రత్యక్షమితి నః శ్రుతమ్। `మరుతః పరివేష్టారః సదస్యాశ్చ దివౌకసః
నృగుడు యజ్ఞం చేసే సమయంలో ప్రత్యక్షంగా కనిపించాడని మేము విన్నాము. ఆ యజ్ఞంలో మరుతులు పరిచారకులుగా, దేవతలు సభ్యులుగా పాల్గొన్నారు.
పయోష్ణ్యాం యజమానస్య వారాహే తీర్థ ఉత్తమే। ఉద్ధృతం భూతలస్థం వావాయునా సముదీరితమ్। పయోష్ణ్యా హరతే తోయం పాపమామరణాన్తికమ్
పయోష్ణి నదిలోని ఉత్తమమైన వారాహ తీర్థంలో, భూమి నుండి పైకి లేచి, గాలితో కలిసిన నీరు, మరణానికి దారితీసే పాపాన్ని కూడా తొలగిస్తుంది.
స్వర్గాదుత్తుఙ్గమమలం విషాణం యత్ర శూలినః। స్వమాత్మవిహితం దృష్ట్వా మర్త్యః శివపురం వ్రజేత్
అక్కడ శివుని పవిత్రమైన, ఎత్తైన శృంగం స్వర్గానికి మించినదిగా వెలుగుతుంది. తన ఆత్మచేత సృష్టించబడిన దాన్ని చూసిన మానవుడు, శివుని నగరాన్ని పొందుతాడు.
ఏకతః సరితః సర్వా గఙ్గాద్యాః సలిలోచ్చయాః। పయోష్ణీ చైకతః పుణ్యా తీర్థేభ్యో హి మతా మమ
ఒకవైపు గంగా మొదలైన అన్ని నదులు విస్తారమైన నీటితో ఉన్నాయి. మరొకవైపు ఒక్క పయోష్ణి మాత్రమే పవిత్రమైనదిగా నేను భావిస్తున్నాను.
మాఠరస్య వనం పుణ్యం బహుమూలఫలం శివమ్। యూపశ్చ భరతశ్రేష్ఠ వరుణస్రోతసే గిరౌ
మాఠరుని పవిత్రవనంలో విస్తారంగా మూలికలు, పండ్లు ఉన్నాయి. వరుణ నదికి సమీపంలోని పర్వతంపై యజ్ఞస్తంభం ఉంది, ఓ భరత వంశశ్రేష్ఠుడా.
ప్రవేణ్యుత్తరపార్స్వే తు పుణ్యే కణ్వాశ్రమే తథా। తాపసానామరణ్యాని కీర్తితాని యథాశ్రుతి
ప్రవేణి నదికి ఉత్తర భాగంలో పవిత్రమైన కణ్వాశ్రమంలో తపస్వుల అడవులు ఉన్నాయి అని విన్నాం.
వేదీ శూర్పారకే తాత జమదగ్నేర్మహాత్మనః। రమ్యా పాషాణతీర్థా చ పురశ్చన్ద్రా చ భారత
ఓ ప్రియమైనవాడా, శూర్పారకంలో మహాత్ముడు జమదగ్నికి సంబంధించిన యజ్ఞవేదిక, అందమైన రాయితీర్థం, పురచంద్రం అనే ప్రదేశం ఉన్నాయి, ఓ భారత.
అశోకతీర్థం తత్రైవ కౌన్తే య బహులాశ్రమమ్। అగస్త్యతీర్థం పాణ్డ్యేషు వారుణం చ యుధిష్ఠిర
అక్కడే, ఓ కుంతీపుత్రా, అశోక తీర్థం ఉంది, అనేక ఆశ్రమాలతో. పాండ్యదేశంలో అగస్త్య తీర్థం, వరుణ తీర్థం కూడా ఉన్నాయి, ఓ యుధిష్ఠిరా.
కుమార్యః కథితాః పుణ్యాః పాణ్డ్యేష్వేవ నరర్షభ। తామ్రపర్ణీ తు కౌన్తేయ కీర్తయిష్యామి తాం శృణు
పాండ్యదేశంలో పవిత్రమైన కుమార్య తీర్థాలు చెప్పబడ్డాయి, ఓ నరశ్రేష్ఠుడా. ఇప్పుడు తాంబ్రపర్ణి నదిని వివరించబోతున్నాను, విను, ఓ కుంతీపుత్రా.
యత్ర దేవైస్తపస్తప్తం మహదిచ్ఛద్భిరాశ్రమే। గోకర్ణమితి విఖ్యాతం త్రిషు లోకేషు భారత
మహోన్నతిని కోరుతూ దేవతలు ఆశ్రమంలో తపస్సు చేసిన ప్రదేశం, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన గోకర్ణం, ఓ భారత.
శీతతోయో బహుజలః పుణ్యస్తాత శివశ్చ సః। హ్రదః పరమదుష్ప్రాపో మానుషైరకృతాత్మభిః
అక్కడ చల్లని నీరు, విస్తారమైన జలంతో కూడిన పవిత్రమైన, శుభ్రమైన సరస్సు ఉంది. ఆ సరస్సు నియమం లేని మనుషులకు చేరుకోలేనంత కష్టమైనది.
తత్ర వృక్షతృణాద్యైశ్చ సంపన్నః ఫలమూలవాన్। ఆశ్రమోఽగస్త్యశిష్యస్య పుణ్యో దేవసహే గిరౌ
అక్కడ చెట్లు, గడ్డి, పండ్లు, మూలికలు సమృద్ధిగా ఉన్న పర్వతంపై, అగస్త్యుడి శిష్యుని పవిత్రమైన, దైవికమైన ఆశ్రమం ఉంది.
వైడూర్యపర్వతస్తత్ర శ్రీమాన్మణిమయః శివః। అగస్త్యస్యాశ్రమశ్చైవ బహుమూలఫలోదకః
అక్కడ వైడూర్య పర్వతం ఉంది, అది రత్నాలతో మెరిసిపోతూ, పవిత్రంగా ఉంటుంది. అలాగే అగస్త్యుని ఆశ్రమం కూడా ఉంది, అక్కడ పండ్లు, మూలికలు, నీరు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి.
సురాష్ట్రేష్వపి వక్ష్యామి పుణ్యాన్యాయతనాని చ। ఆశ్రమాన్సరితశ్చైవ సరాంసి చ నరాధిప
సురాష్ట్ర ప్రాంతంలో కూడా పవిత్రమైన క్షేత్రాలు, ఆశ్రమాలు, నదులు, సరస్సులు ఉన్నాయని నేను చెప్పబోతున్నాను, ఓ రాజా.
చమసోద్భేదనం విప్రాస్తత్రాపి కథయన్త్యుత। ప్రభాసం చోదధౌ తీర్థం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్
అక్కడ కమస ఉద్భేదన కథను మునులు చెబుతారు. సముద్రతీరాన ఉన్న ప్రబాస తీర్థం మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
తత్ర పిణ్డారకం నామ తాపసాచరితం శివమ్। ఉజ్జయన్తశ్చ శిఖరీ క్షిప్రం సిద్ధికరో మహాన్
అక్కడ పిండారకము అనే పవిత్రమైన స్థలం ఉంది, అక్కడ తపస్వులు నివసిస్తారు. అలాగే ఉజ్జయంతము అనే గొప్ప శిఖరము ఉంది, అది త్వరగా సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.
తత్ర దేవర్షివీరేణ నారదేనానుకీర్తితః। పురాణః శ్రూయతే శ్లోకస్తం నిబోధ యుధిష్ఠిర
అక్కడ వీరుడైన నారద మహర్షి ఒక పురాతన శ్లోకాన్ని చెప్పాడు. యుధిష్ఠిరా, ఆ శ్లోకాన్ని విను.
పుణ్యే గిరౌ సురాష్ట్రేషు మృగపక్షినిషేవితే। ఉజ్జయన్తే స్మ తప్తాఙ్గో నాకపృష్ఠే మహీయతే
పవిత్రమైన సురాష్ట్ర పర్వతంలో, జంతువులు పక్షులు సంచరించే చోట, ఉజ్జయంతము శిఖరంలో తప్తాంగుడు ఒకప్పుడు ప్రకాశించాడు. అతడు స్వర్గలోకంలో మహిమను పొందాడు.
ఏష నారాయణః శ్రీమాన్క్షీరార్ణవనికేతనః। నాగపర్యఙ్కముత్సృజ్యహ్యాగతో మధురాం పురీమ్
ఈ మహిమగల నారాయణుడు, పాలసముద్రంలో నివసించేవాడు, నాగశయనాన్ని వదిలి మధురా నగరానికి వచ్చాడు.
పుణ్యా ద్వారవతీ తత్రయత్రాసౌ మధుసూదనః। సాక్షాద్దేవః పురాణోసౌ స హి ధర్మః సనాతనః
అక్కడ పవిత్రమైన ద్వారవతి ఉంది, అక్కడ మధుసూదనుడు నివసిస్తున్నాడు. ఆయనే పురాతన దేవుడు, శాశ్వత ధర్మము.
యే చ కవేదవిదో విప్రా యే చాధ్యాత్మవిదో జనాః। తే వదన్తి మహాత్మానం కృష్ణం ధర్మం సనాతనమ్
వేదాలను తెలిసిన బ్రాహ్మణులు, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని తెలిసినవారు, వారు అందరూ మహాత్ముడైన కృష్ణుడే శాశ్వత ధర్మమని చెబుతారు.
పవిత్రాణాం హి గోవిన్దః పవిత్రం పరముచ్యతే। పుణ్యానామపి పుణ్యోసౌ మఙ్గాలానాం చ మఙ్గలమ్। త్రైలోక్యే పుణ్డరీకాక్షో దేవదేవః సనాతనః
పవిత్రమైన వాటిలో గొప్ప పవిత్రుడు గోవిందుడు అని అంటారు. పుణ్యాలలో అత్యంత పుణ్యుడు, మంగళకరమైన వాటిలో మంగళకరమైనవాడు. మూడు లోకాలలో పుండరీకాక్షుడు శాశ్వత దేవదేవుడు.
అవ్యయాత్మా వ్యయాత్మా చ క్షేత్రజ్ఞః పరమేశ్వరః। ఆస్తే హరిరచిన్త్యాత్మా తత్రైవ మధుసూదనః
అవినాశి స్వరూపుడూ, వినాశి స్వరూపుడూ, క్షేత్రజ్ఞుడూ, పరమేశ్వరుడూ అయిన హరి, అక్కడే మధుసూదనుడిగా, అచింత్య స్వరూపంతో ఉన్నాడు.
అవన్తీషు ప్రతీచ్యాం వై కీర్తయిష్యామి తే దిశి। యాని తత్రపవిత్రాణి పుణ్యాన్యాయతనాని చ
అవంతి దేశంలో పడమటి దిశలో ఉన్న పవిత్రమైన, పుణ్యమైన క్షేత్రాలను నేను నీకు చెప్పబోతున్నాను.
ప్రియఙ్గ్వామ్రవణోపేతా వానీరఫలమాలినీ। ప్రత్యక్స్రోతా నదీ పుణ్యా నర్మదా తత్ర భారత
అక్కడ ప్రియంగు, మామిడి తోటలతో, వనీరపండ్లతో అలంకరించబడిన పవిత్రమైన నర్మదా నది ఉంది, భరతా.
త్రైలోక్యే యాని తీర్థాని పుణ్యాన్యాయతనాని చ। సరిద్వనాని శైలేన్ద్రా దేవాశ్చ సపితామహాః
మూడు లోకాలలో ఉన్న అన్ని తీర్థాలు, పవిత్ర క్షేత్రాలు, నదులు, అరణ్యాలు, గొప్ప పర్వతాలు, దేవతలు, పితృదేవతలు—
నర్మదాయాం కురుశ్రేష్ఠ సహసిద్ధర్షిచారణైః। స్నాతుమాయాన్తి పుణ్యౌధైః సదా వారిషు భారత
నర్మదా నదిలో, కురు వంశశ్రేష్ఠుడా, అనేక సిద్ధులు, ఋషులు, చరణులు ఎప్పుడూ పవిత్రమైన నీటిలో స్నానం చేయడానికి వస్తారు, భరతా.