భీష్మశ్చ కురుశార్దూల శాస్త్రతత్త్వార్థదర్శివాన్। పులస్త్యవచనాచ్చైవ పృథివీం పరిచక్రమే
కురువంశశార్దూలా! భీష్ముడు, శాస్త్రార్థాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, పులస్త్యుడు చెప్పిన మాటల ప్రకారం భూమిని చుట్టెను.
ఏవమేషా మహాభాగా ప్రతిష్ఠానే ప్రతిష్ఠితా। తీర్థయాత్రా మహాపుణ్యా సర్వపాపప్రమోచనీ
ఇలా ప్రతిష్ఠానంలో స్థాపించబడిన ఈ మహాపుణ్యమైన తీర్థయాత్ర, అన్ని పాపాలను తొలగించేది.
అనేన విధినా యస్తు పృథివీం సంచరిష్యతి। అశ్వమేధశతం సాగ్రం ఫలం ప్రేత్య స భోక్ష్యతి
ఈ విధంగా భూమి చుట్టేవాడు, మరణానంతరం వంద అశ్వమేధ యాగాల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
తతశ్చాష్టగుణం పార్థ ప్రాప్స్యసే ధర్మముత్తమమ్। భీష్మః కురూణాం ప్రవరో యథా పూర్వమవాప్తవాన్
పార్థా! అప్పుడు నీవు ఎనిమిది రెట్లు ఉత్తమమైన ధర్మఫలాన్ని పొందుతావు. భీష్ముడు, కురువంశంలో గొప్పవాడు, ముందు పొందినట్లే.
నేతా చ త్వమృషీన్యస్మాత్తేన తేఽష్టగుణం ఫలమ్। రక్షోగణబికీర్ణాని తీర్థాన్యేతాని భారత। అగమ్యాని మనుష్యేన్ద్రైస్త్వామృతే కురునన్దన
కురునందనా! నీవే ఋషులందరికీ నాయకుడవవు. అందుకే నీకు ఎనిమిది రెట్లు ఫలం లభిస్తుంది. ఈ తీర్థాలు రాక్షసులతో నిండిపోయి, మానవులకు అందనివి. నీవు తప్ప మరెవ్వరూ వీటిని చేరలేరు.
ఇదం దేవర్షిచరితం సర్వతీర్తాభిసంవృతమ్। యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాఽపిసర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
దేవతలు, ఋషుల చరిత్రతో కూడిన ఈ తీర్థయాత్రను ఎవరు చదువుతారో, వినుతారో వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు.
ఋషిముఖ్యాః సదా యత్రవాల్మీకిస్త్వథ కశ్యపః। ఆత్రేయః కుణ్డజఠరో విశ్వామిత్రోఽథ గౌతమః
ఎప్పుడూ అక్కడ వాల్మీకి, కశ్యపుడు, ఆత్రేయుడు, కుండజఠరుడు, విశ్వామిత్రుడు, గౌతముడు వంటి ప్రముఖ ఋషులు ఉంటారు.
అసితో దేవలశ్చైవ మార్కణ్డేయోఽథ గాలవః। భరద్వాజో వసిష్ఠశ్చ మునిరుద్దాలకస్తథా
అసితుడు, దేవలుడు, మార్కండేయుడు, గాలవుడు, భరద్వాజుడు, వశిష్ఠుడు, అలాగే ముని ఉద్దాలకుడు కూడా అక్కడ ఉంటారు.
శౌనకః సహ పుత్రేణ వ్యాసశ్చ తపతాంవరః। దుర్వాసాశ్చ మునిశ్రేష్ఠో జాబాలిశ్చ మహాతపాః
శౌనకుడు తన కుమారుడితో పాటు, తపస్సులో ప్రసిద్ధుడైన వ్యాసుడు, మునుల్లో శ్రేష్ఠుడైన దుర్వాసుడు, మహాతపస్వి జాబాలీ కూడా అక్కడే ఉంటారు.
ఏతే ఋషివరాః సర్వే త్వత్ప్రతీక్షాస్తపోధనాః। ఏభిః సహ మహారాజ తీర్థాన్యేతాన్యనువ్రజ
ఈ ఋషిశ్రేష్ఠులు అందరూ తపస్సుతో నిండినవారు, నిన్ను ఎదురుచూస్తున్నారు. రాజా! వీరితో కలిసి ఈ తీర్థాలను సందర్శించు.
ఏష తే లోమశో నామ మహర్షిరమితద్యుతిః। సమేష్యతి మహారాజ తేన సార్ధమనువ్రజ
ఇతడు అమిత తేజస్సుతో ఉన్న లోమశ మహర్షి. రాజా! ఇతడు నిన్ను కలుస్తాడు. ఇతనితో కలిసి సాగు.
మయాఽపిసహ ధర్మజ్ఞ తీర్థాన్యేతాన్యనుక్రమాత్। ప్రాప్స్యసే మహతీం కీర్తిం యథా రాజా మహాభిషక్
ధర్మజ్ఞా! నాతో కూడి, ఈ తీర్థాలను క్రమంగా సందర్శిస్తావు. అప్పుడు నీవు మహా వైద్యుల రాజు లాగా గొప్ప కీర్తిని పొందుతావు.
యథా యయాతిర్ధర్మాత్మా యథా రాజా పురూరవాః। తథా త్వం కురుశార్దూల స్వేన ధర్మేణ శోభసే
ధర్మాత్ముడైన యయాతి, పురూరవుడు ఎలా తమ ధర్మంతో వెలిగారో, కురువంశశార్దూలా! నీవు కూడా నీ స్వధర్మంతో ప్రకాశిస్తున్నావు.
యథా భగీరథో రాజా యథా రామశ్చ విశ్రుతః। తథా త్వం సర్వరాజభ్యో భ్రాజసే రశ్మివానివ
భగీరథుడు, ఖ్యాతిగాంచిన రాముడు ఎలా ఇతర రాజులందరిని మించిపోయారో, నీవు కూడా సూర్యుడిలా అందరిని మించిపోతున్నావు.
యథా మనుర్యథేక్ష్వాకుర్యథా పూరుర్మహాయశాః। యథా వైన్యో మహారాజ తథా త్వమపి విశ్రుతః
మనువు, ఇక్ష్వాకుడు, మహాప్రఖ్యాతుడైన పురువు, వైన్యుడు ఎలా ప్రసిద్ధులయ్యారో, మహారాజా! నీవు కూడా అలాగే ఖ్యాతిని పొందుతున్నావు.
యథా చ వృత్రహా సర్వాన్సపత్నాన్నిర్దహన్పురా। త్రైలోక్యం పాలయామాస దేవరాడ్విగతజ్వరః
వృత్రాసురుడిని సంహరించిన ఇంద్రుడు, తన శత్రువులను నాశనం చేసి, మూడు లోకాలను రక్షించినట్లే, దేవేంద్రుడు బాధలేని వాడై పాలించినట్లే,
తథా శత్రుక్షయం కృత్వా త్వం ప్రజాః పాలయిష్యసి। స్వధర్మవిజితాముర్వీం ప్రాప్య రాజీవలోచన। ఖ్యాతిం యాస్యసి ధర్మేణ కార్తవీర్యార్జునో యథా
శత్రువులను సంహరించి, నీ ప్రజలను నీవు రక్షిస్తావు. నీ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ఈ భూమిని పొందిన తర్వాత, కమలదృష్టుడా, నీవు ధర్మమార్గంలో పేరుపొందుతావు. అది కార్తవీర్యార్జునుడు పొందిన కీర్తిలా ఉంటుంది.
ఏవమాశ్వాస్య రాజానం నారదో భగవానృషిః। అనుజ్ఞాప్య మహారాజ తత్రైవాన్తరధీయత
ఇలా రాజును ధైర్యపరిచిన నారదుడు, మహారాజుని అనుమతి తీసుకుని, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
యుధిష్ఠిరోషి ధర్మాత్మా తమేవార్థం విచిన్తయన్। తీర్థయాత్రాశ్రితం పుణ్యమృషీణాం ప్రత్యవేదయత్
ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుడు, ఆ విషయాన్ని మనసులో ఆలోచిస్తూ, ఋషులు చేసిన పవిత్ర తీర్థయాత్ర గురించి వారికి తెలియజేశాడు.
భ్రాతౄణాం మతమాజ్ఞాయ నారదస్య చ ధీమతః। పితామహసమం ధౌమ్యం ప్రాహ రాజా యుధిష్ఠిరః
తమ్ముళ్ల అభిప్రాయాన్ని, తెలివైన నారదుని మాటను తెలుసుకున్న యుధిష్ఠిరుడు, పితామహుడి వంటి ధౌమ్యునితో మాట్లాడాడు.
మయా స పురుషవ్యాఘ్రో జిష్ణుః సత్యపరాక్రమః। అస్త్రహేతోర్మహాబాహురమితాత్మా వివాసితః
పురుషవృశభుడైన జిష్ణువు, నిజమైన పరాక్రమశాలి, గొప్ప బాహుబలుడు, అపారమైన మనస్సు కలవాడు. ఆయుధాల కోసం అతడిని నేను పంపించాను.
స హి వీరోఽనురక్తశ్ సమర్థశ్చ తపోధనః। కృతీ చ భృశమప్యస్త్రే వాసుదేవ ఇవ ప్రభుః
ఆ వీరుడు భక్తితో కూడినవాడు, శక్తివంతుడు, తపస్సులో ధనికుడు. ఆయుధ విద్యలో అతడు వాసుదేవుడి లాంటి పరాక్రమవంతుడు.
అహం హ్యేతావుభౌ బ్రహ్మన్కృష్ణావరివిఘాతినౌ। అభిజానామి విక్రాన్తౌ తథా వ్యాసః పరన్తపౌ
బ్రహ్మన్, ద్రౌపదిని అవమానించడాన్ని అడ్డుకున్న వీరిద్దరూ మహాశక్తులు, వీరులు అని నేను కూడా, వ్యాసుడు కూడా, బాగా తెలుసు.
త్రియుగౌ పుణ్డరీకాక్షౌ వాసుదేవధనంజయౌ। నారదోఽపితథా వేద యోష్యశంసత్సదా మమ
మూడు యుగాల్లో ప్రసిద్ధులైన కమలనేత్రులు వాసుదేవుడు, ధనంజయుడు ఇద్దరూ అలా ప్రసిద్ధి చెందారు. నారదుడు కూడా ఎప్పుడూ నాకు ఇదే చెప్పేవాడు.
తథాఽహమపి జానామి నరనారాయణావృషీ। శక్తోఽయమిత్యతో మత్వా మయా స ప్రేషితోఽర్జునః
అలాగే, వీరిద్దరూ నరనారాయణ ఋషులని నేను కూడా తెలుసు. అలా భావించి, శక్తివంతుడని తెలుసుకుని, అర్జునుడిని నేను పంపించాను.
ఇన్ద్రాదనవరః శక్రం సురసూనుః సురాధిపమ్। ద్రష్టుమస్త్రాణి చాదాతుమిన్ద్రాదితి వివాసితః
ఇంద్రునికి సమానమైన వాడు, దేవేంద్రుడిని దర్శించి ఆయుధాలు పొందేందుకు, అతడిని నేను వనవాసానికి పంపించాను.
భీష్మద్రోణావతిరథౌ కృపో ద్రౌణిశ్చ దుర్జయః। ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రేణ సుధృతాః సుమహాబలాః
భీష్ముడు, ద్రోణుడు మహారథులు. కృపుడు, ద్రోణుని కుమారుడు దుర్జయుడు కూడా అపారబలశాలి. వీరంతా ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడి పక్షాన నిలిచారు.
సర్వే వేదవిదః శూరాః సర్వేఽస్త్రకుశలాస్తథా। `సర్వే మహారథా ముఖ్యాః సర్వే జితపరిశ్రమాః'। యోద్ధుకామాశ్చ పార్థేన సతతం యే మహాబలాః
వీరందరూ వేదాలు తెలిసినవారు, వీరులు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు. వీరందరూ మహారథులలో ముఖ్యులు, శ్రమను జయించినవారు. వీరందరూ పరాక్రమశాలి పార్థుడితో యుద్ధం చేయాలని ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటారు.
స చ దివ్యాస్త్రవిత్కర్ణః సూతపుత్రో మహారథః। యోఽస్త్రవేగానిలబలః శరార్చిస్తలనిఃస్వనః। రజోధూమోఽస్త్రసంపాతో ధార్తరాష్ట్రానిలోద్ధతః
కర్ణుడు, సూతపుత్రుడు, మహారథుడు, దివ్యాస్త్రాలలో నిపుణుడు. అతని బాణాలు మెరుపులా మిన్ను కొడతాయి, ధృతరాష్ట్రుని పక్షాన గాలిలా దూసుకుపోతాయి.
నిసృష్ట ఇవ కాలేన యుగాన్తజ్వలనో యథా। మమ సైన్యమయం కక్షం ప్రధక్ష్యతి న సంశయః
కాలచక్రం చివరలో అగ్ని ఎలా అరణ్యాన్ని కాల్చేస్తుందో, అలాగే కర్ణుడు నా సైన్యాన్ని నిస్సందేహంగా కాల్చేస్తాడు.