తస్య జిష్ణోర్బృసీం దృష్ట్వా సూన్యత్రేవ నివేశనే। హృదయం మే మహారాజ న శామ్యాత్రకదాచన
మహారాజా! జిష్ణువు విల్లు ఇక్కడ ఖాళీగా పడివుండడం చూసి, నా మనసు ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా ఉండదు.
వినాదస్మాద్వివాసం తు రోచయేఽహమరిందమ। న హి నస్తమృతే వీరం రమణీయమిదం వనమ్
అరిమర్దన! ఇతడు లేకుండా ఈ అడవి మనకు అందంగా అనిపించదు; ఇతడిని వదిలి వేరే జీవితం నాకిష్టం లేదు.
ధనఞ్జయోత్సుకాస్తే తు వనే తస్మిన్మహారథాః। న్యవసన్త మహాభాగా ద్రౌపద్యా సహ కృష్ణయా
ధనంజయుడి కోసం తపిస్తూ, ఆ మహారథులు, మహాభాగులు, కృష్ణగా పిలవబడే ద్రౌపదితో కలిసి ఆ అడవిలో నివసించారు.
ధనం జయోత్సుకానాం తు భ్రాతౄణాం కృష్ణయా సహ। శ్రుత్వా వాక్యాని విమనా ధర్మరాజోప్యజాయత
ధనంజయుడి కోసం తపిస్తున్న అన్నదమ్ములు, కృష్ణతో కలిసి మాట్లాడిన మాటలు విని, ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుడు మనసు మాడిపోయాడు.
అథాపశ్యన్మహాత్మానం దేవర్షిం తత్ర నారదమ్। దీప్యమానం శ్రియా బ్రాహ్మ్యా దీప్తాగ్నిసమతేజసమ్
అప్పుడు ఆ మహాత్ముడు, బ్రాహ్మణ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, అగ్నిలా వెలిగే దేవర్షి నారదునిని అక్కడ చూశాడు.
తమాగతమభిప్రేక్ష్య భ్రాతృభిః సహ ధర్మరాట్। ప్రత్యుత్థాయ యథాన్యాయం పూజాం చక్రే మహాత్మనే
ఆయన వచ్చాడని గమనించి, యుదిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా లేచి, ఆ మహాత్మునికి పూజ చేశాడు.
స తైః పరివృతః శ్రీమాన్భ్రాతృభిః కురుసత్తమః। విబభావతిదీప్తౌజా దేవైరివ శతక్రతుః
తన అన్నదమ్ములతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ కురువంశశ్రేష్ఠుడు అపారమైన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, దేవతలలో ఇంద్రుడిలా కనబడాడు.
యథా చ వేదాన్సావిత్రీ యాజ్ఞసేనీ తథా పతీన్। న జహౌ ధర్మతః పార్థాన్మేరుమర్కప్రభా యథా
సావిత్రి వేదాలను ఎప్పుడూ వదలని విధంగా, యాజ్ఞసేనీ అయిన ద్రౌపది కూడా ధర్మబద్ధంగా తన భర్తలను ఎప్పుడూ వదలలేదు; సూర్యుని కాంతి మెరుపు మెరుపుగా మేరు పర్వతాన్ని వదలని విధంగా.
అర్ధ్యం పాద్యమథానీయ త్వభ్యవాయదచ్యుతః। నారదస్తు మహాతేజాః స్వస్త్యస్త్విత్యభ్యభాషత
తర్వాత అర్ఘ్యం, పాద్యాన్ని తీసుకొచ్చి, అచ్యుతుడు భోజనం పెట్టాడు; కానీ మహాతేజస్వి నారదుడు 'మీకందరికీ శుభం కలుగుగాక' అని అన్నాడు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా దృష్ట్వా దేవర్షిసత్తమమ్। యథార్హం పూజయామాస విధివత్కురునన్దనః
తర్వాత యుదిష్ఠిరుడు, ఆ దేవర్షి శ్రేష్ఠుడిని చూసి, కురువంశానందుడైన వాడు, యథావిధిగా అర్హతకు తగినట్లు పూజ చేశాడు.
ప్రతిగృహ్య చ తాం పూజాం నారదో భగవానృషిః। ఆశ్వాసయద్ధర్మసుతం యుక్తరూపమివానఘ
ఆ పూజను స్వీకరించిన నారద మహర్షి, ధర్మపుత్రుడైన యుదిష్ఠిరుడిని సమయానుకూలంగా ఓదార్చాడు, ఓ పాపరహితుడా!
ఉవాచ చ మహాత్మానం ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరమ్। బ్రూహి ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠ కేనార్థః కిం దదాని తే
ఆయన మహాత్ముడైన ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు: 'ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో నీవు శ్రేష్ఠుడు, నేను ఎందుకు వచ్చానో చెప్పు; నీకు ఏమివ్వాలని కోరుకుంటున్నావో చెప్పు.'
అథ ధర్మసుతో రాజా ప్రణమ్య భ్రాతృభిః సహ। ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా నారదం దేవసంమితమ్
అప్పుడు ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, దేవతలందరికీ గౌరవనీయుడైన నారదుని సంబోధించాడు.
న్వయి తుష్టే మహాభాగ సర్వలోకాభిపూజితే। కృతమిత్యేవ మన్యేఽహం ప్రసాదాత్తవ సువ్రత
అన్నీ లోకాలు గౌరవించే మహాభాగుడా, నీవు సంతుష్టుడైతే, నీ కృప వల్ల నా కోరిక నెరవేరిందని నేను భావిస్తున్నాను.
యది త్వహమనుగ్రాహ్యో భ్రాతృభిః సహితోఽనఘ। సందేహం మే సునిశ్రేష్ఠ తత్వతశ్ఛేత్తుమర్హసి
పాపరహితుడా, నేను నా అన్నదమ్ములతో కలిసి నీ అనుగ్రహానికి పాత్రుడనైతే, సద్గుణాలయుడవైన నీవు నా సందేహాన్ని పూర్తిగా తొలగించాలి.
ప్రదక్షిణాం యః కురుతే పృథివీం తీర్థతత్పరః। కిం ఫలం తస్య కార్త్స్న్యేన తద్భవాన్వక్తుమర్హతి
తీర్థయాత్రకు మనసు పెట్టి, భూమిని ప్రదక్షిణగా చేసే వానికి పూర్తిగా కలిగే ఫలం ఏమిటో, దయచేసి నీవు చెప్పాలి.
శృణు రాజన్నవహితో యథా భీష్మేణ ధీమతా। పులస్త్యస్య సకాశాద్వై సర్వమేతదుపశ్రుతమ్
ఓ రాజా, ధ్యానంగా విను. ధీరుడైన భీష్ముడు పులస్త్యుని వద్ద వినిన సంగతులన్నిటిని నేను నీకు వివరించబోతున్నాను.
పురా భాగీరథీతీరే భీష్మో ధర్మభృతాంవరః। పిత్ర్యం వ్రతం సమాస్థాయ న్యవసన్మునిభిః సహ
పూర్వం భాగీరథి నది తీరంలో, ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు పితృవ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ, మునులతో కలిసి అక్కడ నివసించాడు.
శుభే దేశే తథా రాజన్పుణ్యే దేవర్షిసేవితే। గఙ్గాద్వారే మహాభాగ దేవగన్ధర్వసేవితే
అందమైన ఆ పవిత్ర ప్రదేశంలో, దేవర్షులు, దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే గంగాద్వారంలో, భీష్ముడు ఉండేవాడు.
స పితౄంస్తర్పయామాస దేవాంశ్చ పరమద్యుతిః। ఋషీంశ్చ తర్పయామాస విధిదృష్టేన కర్మణా
ఆ మహాత్ముడు పితృదేవతలకు, దేవతలకు, మునులకు, సంప్రదాయ ప్రకారం కర్మలు చేసి తృప్తిపరిచాడు.
కస్య చిత్త్వథ కాలస్య జపన్నేవ మహాయశాః। దదర్శాద్భుతసంకాశం పులస్త్యమృషిసత్తమమ్
ఒక సందర్భంలో, భీష్ముడు జపం చేస్తూ ఉండగా, అతని ముందు అద్భుతంగా కనిపించే మహర్షి పులస్త్యుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
స తం దృష్ట్వోగ్రతపసం దీప్యమానమివ శ్రియా। ప్రహర్షమతులం లేభే విస్మయం పరమం యయౌ
తపస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, మహిమాన్వితుడై ఉన్న ఆ మునిని చూసి, భీష్ముడు అపూర్వమైన ఆనందంతో, గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు.
ఉపస్థితం మహాభాగం పూజయామాస భారత। భీష్మో ధర్మభృతాం శ్రేష్ఠో విధిదృష్టేన కర్మణా
భారత వంశజుడా, ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు, వచ్చిన ఆ మహాభాగుడైన మునికి విధిగా ఆతిథ్యాన్ని చేశాడు.
శిరసా చాఘమాదాయ శుచిః ప్రయతమానసః। నామ సంకీర్తయామాస తస్మిన్బ్రహ్మర్షిసత్తమే
శుద్ధమైన హృదయంతో, మనస్సును నియంత్రించి, భీష్ముడు తల వంచి, ఆ బ్రహ్మర్షిలోకంలో శ్రేష్ఠుడైన పులస్త్యుని నామాన్ని జపించాడు.
భీష్మోఽహమస్మి భద్రం తే దాసోఽస్మి తవ సువ్రత। తవ సందర్శనాదేవ ముక్తోఽహం సర్వకిల్వపైః
"నేను భీష్ముడను, నీకు మంగళం కలగాలి. ఓ సువ్రతుడా, నేను నీ సేవకుడను. నిన్ను దర్శించడమే నాకు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి కలిగించింది."
రఏవముక్త్వా మహారాజ భీష్మో ధర్మభృతాంవరః। వాగ్యతః ప్రాఞ్జలిర్భూత్వాతూష్ణీమాసీద్యుధిష్ఠిర
ఓ మహారాజా, ఇలా చెప్పిన తరువాత, ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు మాటలు ఆపి, చేతులు జోడించి, మౌనంగా కూర్చున్నాడు, యుధిష్ఠిరా.
తం దృష్ట్వా నియమేనాథ స్వాధ్యాయామ్నాయకర్శితమ్। భీష్మం కురుకులశ్రేష్ఠం మునిః ప్రీతమనాఽభవత్
నియమాన్ని పాటిస్తూ, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నమై, కురు వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడిని చూసి, ఆ మునికి హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది.
తతః స మధురేణాథ స్వరేణ సుమహాతపాః। ఉవాచ వాక్యం ధర్మజ్ఞః పులస్త్యః ప్రీతమానసః
అప్పుడు మహాతపస్వి పులస్త్యుడు, హర్షంతో తీయదైన స్వరంతో, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడిగా, భీష్మునితో మాటలు చెప్పాడు.
అథ సన్ధ్యాం సమాసాద్య సంవేద్యే తీర్థ ఉత్తమే। ఉపస్పృశ్య నరో విద్యాం లభతే నాత్ర సంశయః
తర్వాత సంధ్యాసమయం వచ్చేసరికి, ఉత్తమమైన తీర్థాన్ని చేరి, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు తప్పకుండా జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
రామస్య చ ప్రసాదేన తీర్థం రాజన్కృతం పురా। తల్లౌహిత్యం సమాసాద్య విన్ద్యాద్బహు సువర్ణకమ్
రాముని కృప వల్ల, ఓ రాజా, ఆ ప్రదేశం పురాతన కాలంలో తీర్థంగా మారింది. ఆ లౌహిత్యాన్ని చేరితే, ఎంతో బంగారం లభిస్తుంది.