సాన్త్వితో నైషధేనైవం పుష్రరః ప్రత్యువాచ తమ్। పుణ్యశ్లోకం తదా రాజన్నభివాద్య కృతాఞ్జలిః
నళుడు ఇలా ఓదార్చగా, పుష్కరుడు చేతులు జోడించి, పుణ్యశ్లోకుడైన రాజును నమస్కరించి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
కీర్తిరస్తు తవాక్షయ్యా జీవ వర్షాయుతం సుఖీ। యో మే వితరసి ప్రాణానధిష్ఠానం చ పార్థివ
నీ కీర్తి ఎప్పటికీ నిలిచిపోవాలి. రాజా, నువ్వు నాకు ప్రాణాలు, స్థానం ఇచ్చావు. నువ్వు పది వేల సంవత్సరాలు సుఖంగా జీవించు.
స తథా సత్కృతో రాజ్ఞా మాసముష్య తదా నృపః। ప్రయయౌ పుషరో హృష్టః స్వపురం స్వజనావృతః
అలా రాజు గౌరవించగా, పుష్కరుడు ఆనందంతో తన ప్రజలతో కలసి తన ఊరికి వెళ్లిపోయాడు.
మహత్యా సేనయా సార్ధంవినీతైః పరిచారకైః। భ్రాజమాన ఇవాదిత్యో వపుషా పురుషర్షభ
పెద్ద సైన్యం, వినయంగా ఉన్న సేవకులతో కలిసి, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, మానవులలో శ్రేష్ఠుడిగా కనిపించాడు.
ప్రస్థాప్య పుష్కరం రాజా విత్తవన్తమనామయమ్। ప్రవివేశ పురం శ్రీమానత్యర్థముపశోభితామ్
పుష్కరుడిని ధనవంతుడిగా, క్షేమంగా పంపించి, మహిమగల రాజు అత్యంత అందంగా అలంకరించబడిన నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.
ప్రవిశ్య సాన్త్వయామాస పౌరాంశ్చ నిషధాధిపః। `హితేషు చైషాం సతతం పితేవావహితోఽభవత్
నిషధాధిపతి నగరంలోకి వచ్చి, ప్రజలను ఓదార్చాడు. వారి మేలుకోసం ఎప్పుడూ తండ్రిలా శ్రద్ధగా ఉండేవాడు.
పౌరా జానపదాశ్చాపి సంప్రహృష్టతనూరుహాః। ఊచుః ప్రాఞ్జలయః సర్వే సామాత్యప్రముఖా జనాః
నగర ప్రజలు, గ్రామ ప్రజలు, మంత్రులు ముందుండగా అందరూ ఆనందంతో ఒళ్ళు మురిసిపోతూ చేతులు జోడించి మాట్లాడారు.
అద్యస్మ నిర్వృతా రాజన్పురే జనపదేఽపి చ। ఉపాసితుం పునః ప్రాప్తా దేవా ఇవ శతక్రతుమ్
రాజా, ఈ రోజు మేము నగరంలో, గ్రామాల్లో సంతోషంగా ఉన్నాము. మేము మళ్లీ నిన్ను సేవించడానికి వచ్చాము, దేవతలు ఇంద్రుని సేవించునట్లు.
ప్రశాన్తే తు పురే హృష్టే సంప్రవృత్తే మహోత్సవే। మహత్యా సేనయా రాజా దమయన్తీముపానయత్
నగరం ప్రశాంతంగా, ఆనందంగా ఉండగా, పెద్ద పండుగ జరుగుతుండగా, రాజు గొప్ప సైన్యంతో కలిసి దమయంతిని తీసుకొచ్చాడు.
పుణ్యశ్లోకం తు రాజ్యస్థం శ్రుత్వా భీమో మహీపతిః। ముదా పరమయా యుక్తో బభూవ భరతర్షభ
పుణ్యశ్లోకుడైన రాజు తిరిగి తన రాజ్యం పొందాడని విని, భూమిపై పాలకుడైన భీముడు పరమానందంతో నిండిపోయాడు, భరత వంశ శ్రేష్ఠుడా!
అథ హృష్టమనా రాజా మహత్యా సేనయా సహ। సుతాం ప్రస్థాపయామాస పుణ్యశ్లోకాయ ధీమతే
ఆ తరువాత ఆనందంతో ఉన్న రాజు, గొప్ప సైన్యంతో కలసి తన కుమార్తెను పుణ్యశ్లోకుడైన ధీరుడికి పంపించాడు.
దమయన్తీమపి పితా సత్కృత్యపరవీరహా। ప్రాస్థాపయదమేయాత్మా భీమో భీమపరాక్రమః
దమయంతి తండ్రైన భీముడు, అపారమైన ఆత్మబలం, భయంకరమైన పరాక్రమం కలవాడు, ఆమెను గౌరవించి పంపించాడు.
ఆగతాయాం తు వైదర్భ్యాం సపుత్రాయాం నలో నృపః। వర్తయామాస ముదితో దోవరాడివ నన్దనే
వైదర్భి తన కుమారుడితో వచ్చినప్పుడు, నలుడు ఆనందంతో, దోవరాజు నందనవనంలో ఉన్నట్టుగా జీవించాడు.
తథా ప్రకాశతాం యాతో జమ్బూద్వీపే స రాజసు। పునః స్వే చావసద్రాజ్యే ప్రత్యాహృత్య మహాయశాః
అలా నలుని కీర్తి జంబూద్వీపంలోని రాజులందరిలో వ్యాపించింది. మహాయశస్వి నలుడు తన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు, అక్కడే మళ్లీ నివసించాడు.
ఈజే చ వివిధైర్యజ్ఞైర్విధివచ్చాప్తదక్షిణైః। తథా త్వమపి రాజేన్ద్ర ససుహృద్వక్ష్యసే చిరాత్
అతడు విధిగా, సముచితమైన దక్షిణలతో వివిధ యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. రాజేంద్రా! నువ్వు కూడా నీ స్నేహితులతో కలిసి, కొంతకాలం తర్వాత సుఖంగా జీవిస్తావు.
దుఃఖమేతాదృశంప్రాప్తో నలః పరపురంజయః। దేవనేన నరశ్రేష్ఠ సభార్యో భరతర్షభ
పరపురాలను జయించిన నలుడు, దేవతల సంకల్పంతో, భార్యతో కలిసి ఇలాంటి బాధను అనుభవించాడు, నరశ్రేష్ఠుడా! భరతులలో శ్రేష్ఠుడా!
ఏకాకినైవ సుమహన్నలేన పృథివీపతే। దుఃఖమాసాదితం ఘోరం ప్రాప్తశ్చాభ్యుదయః పునః
ఓ భూమిపాలకా! నలుడు ఒంటరిగా ఎంతో ఘోరమైన బాధను అనుభవించాడు. అయినా, మళ్లీ సౌభాగ్యాన్ని పొందాడు.
త్వం పునర్భ్రాతృసహితః కృష్ణయా చైవ పాణ్డవ। కథాశ్చాపి సమాకర్ణ్య ధర్మమేవానుచిన్తయన్
కాని పాండవా! నువ్వు నీ అన్నదమ్ములతో, కృష్ణతో కలసి ఉన్నావు. ఈ కథలు విని, ధర్మాన్ని మాత్రమే ఆలోచిస్తున్నావు.
బ్రాహ్మణైశ్చ మహాభాగైర్వేదవేదాఙ్గపారగైః। నిత్యమన్వాస్యసే రాజంస్తత్ర కా పరిదేవనా
ఓ రాజా! వేదాలు, వేదాంగాలలో నిపుణులైన మహాభాగులైన బ్రాహ్మణులు నిన్ను ఎప్పుడూ సేవిస్తున్నారు. ఇక్కడ నీకు విచారించడానికి ఏముంది?
కర్కోటకస్య నాగస్ దమయన్త్యా నలస్య చ। ఋతుపర్ణస్య రాజర్షేః కీర్తనం కలినాశనమ్
కర్కోటకుడు, దమయంతి, నలుడు, ఋతుపర్ణుడు వీరి కథ కలియుగాన్ని నశింపజేసే శక్తి కలది.
ఇతిహాసమిమం చాపి కలినాశనమచ్యుత। శక్యమాశ్వసితుం శ్రుత్వా త్వద్విధేన విశాంపతే
అచ్యుతా! ఈ పురాతన కథ కూడా కలినాశకమే. నువ్వు వంటివాడైన రాజు దీన్ని విని, మనస్సుకు ఓదార్పు పొందవచ్చు.
అస్థిరత్వం చ సంచిన్త్య పురుషార్థస్ నిత్యదా। తస్యోదయే వ్యయే చాపి న చిన్తయితుమర్హసి
మనుషుల ప్రయత్నం స్థిరంగా ఉండదని ఎప్పుడూ గుర్తుంచుకో. దాని విజయాపజయాల్లో నీకు చింత అవసరం లేదు.
శ్రుత్వేతిహాసం నృషతే సమాశ్వసిహి మా శుచః। వ్యసనే త్వం మహారాజ న విషీదితుమర్హసి
ఈ కథ విని, ఓ రాజా! ధైర్యంగా ఉండు, దుఃఖించవద్దు. కష్టకాలంలో నువ్వు మనసు కోల్పోవద్దు.
విషమావస్థితే దైవే పౌరుషేఽఫలతాం గతే। విషాదయన్తి నాత్మానం సత్త్వాపాశ్రయిణో నరాః
దైవం ప్రతికూలంగా ఉన్నప్పుడు, మనుషుల ప్రయత్నం ఫలించకపోయినా, ధైర్యాన్ని నమ్మినవారు ఎప్పుడూ నిరాశ చెందరు.
యే చేదం కథయిష్యన్తి నలస్ చరితం మహత్। శ్రోష్యన్తి చాప్యభీక్ష్ణం వై నాలక్ష్మీస్తాన్భజిష్యతి
ఈ నలుని గొప్ప కథను ఎవరు చెబుతారో, ఎవరెవరూ తరచూ వింటారో, వారిని లక్ష్మీ ఎప్పుడూ వదలదు.
అర్థాస్తస్యోపపత్స్యన్తే ధన్యతాం చ గమిష్యతి। ఇతిహాసమిమం శ్రుత్వా పురాణం శశ్వదుత్తమమ్
వారికి ధనం లభిస్తుంది, వారు ధన్యులవుతారు. ఈ శాశ్వతమైన పురాతన ఉత్తమ కథను విని వారు సుఖంగా ఉంటారు.
పుత్రాన్పౌత్రాన్పశూంశ్చాపి లభతే నృషు చాగ్ర్యతామ్। ఆరోగ్యప్రీతిమాంశ్చైవ భవిష్తి న సంశయః
వారికి కుమారులు, మనవళ్లు, పశువులు లభిస్తాయి. మనుషులలో గొప్పతనం, ఆరోగ్యం, ఆనందం కూడా కలుగుతాయి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
భయాత్రస్యసి యచ్చ త్వమాహ్వయిష్యతి మాం పునః। అక్షజ్ఞ ఇతి తత్తేఽహం నాశయిష్యామి పార్థివ
నువ్వు మళ్లీ నన్ను పిలుస్తావేమో, నేను అక్షజ్ఞుడిననే భయముంటే, ఓ రాజా! ఆ భయాన్ని నేను నీలో నుంచి పోగొడతాను.
వేదాక్షహృదయం కృత్స్నమహం సత్యపరాక్రమ। ఉపపద్యస్వ కౌన్తేయ ప్రసన్నోఽహం బ్రవీమి తే
నాకు వేదాలూ, అక్షహృదయం అన్నీ తెలుసు. నేను సత్యశీలి, పరాక్రమవంతుడిని. కౌంతేయా! నన్ను ఆశ్రయించు, నేను సంతోషంగా నీతో మాట్లాడుతున్నాను.
తతో హృష్టమనా రాజా బృహదశ్వమువాచ హ। భగవన్నక్షహృదయం జ్ఞాతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః
ఆ తరువాత రాజు ఆనందంతో బృహదశ్వునితో ఇలా అన్నాడు: 'భగవన్! నాకు అక్షహృదయం నిజంగా తెలుసుకోవాలని ఉంది.'