గృహే భీమస్య నృపతేః పరస్పరసుఖైషిణౌ। వసేతాం హృష్టసంకల్పౌ వైదర్భీ చ నలశ్ హ
భీముని ఇంట్లో, ఒకరినొకరు సంతోషపెట్టాలని కోరుకుంటూ, నళుడు మరియు వైదర్భి ఆనందంగా నివసించారు.
స చతుర్థే తతో వర్షే సంగమ్య సహ భార్యయా। సర్వకామైః సుసిద్ధార్థో లబ్ధవాన్పరమాం ముదమ్
నాలుగో సంవత్సరంలో, భార్యతో కలసి, అన్ని కోరికలు తీరిన నళుడు పరమానందాన్ని పొందాడు.
దమయన్త్యపి భర్తారమాసాద్యాప్యాయితా భృశమ్। అర్ధసంజాతసస్యేవ తోయం ప్రాప్య వసుంధరా
దమయంతి కూడా భర్తను తిరిగి పొందిన తరువాత, పాక్షికంగా సాగు చేసిన భూమి వాన నీరు పొందినట్లు, ఎంతో ఆనందంతో నిండిపోయింది.
సైవం సమేత్య వ్యపనీయ తన్ద్రాం శాన్తజ్వరా హర్షవివృద్ధసత్త్వా। రరాజ భైమీ సమవాప్తకామా శీతాంశునా రాత్రిరివోదితేన
అలా కలిసిన తర్వాత, అలసటను దూరం చేసి, జ్వరం శాంతించి, ఆనందంతో ఉత్సాహంగా, కోరికలు నెరవేరిన భీమి, ఉదయించిన చంద్రుని వెలుతురుతో ప్రకాశించే రాత్రిలా మెరిసింది.
అథ తాం వ్యుషితో రాత్రిం నలో రాజా స్వలంకృతః। వైదర్భ్యా సహితః కాల్యం దదర్శ వసుధాధిపమ్
ఆ రాత్రి గడిపిన తరువాత, అలంకరించుకున్న నళుడు, వైదర్భి కుమార్తెతో కలిసి, ఉదయాన్నే భూమిపతిని దర్శించాడు.
తతోఽభివాదయామాస ప్రయతః శ్వశురం నలః। తతో ను దమయన్తీ చ వవన్దే పితరం శుభా
తర్వాత నళుడు శ్రద్ధతో తన మామను నమస్కరించాడు. దమయంతి కూడా తన తండ్రిని వినయంగా వందనం చేసింది.
తం భీమః ప్రతిజగ్రాహ పుత్రవత్పరయా ముదా। యథార్హం పూజయిత్వా చ సమాశ్వాసయత ప్రభుః
భీముడు అతడిని కుమారుడిలా అత్యంత ఆనందంతో ఆహ్వానించి, యథావిధిగా గౌరవించి, హృదయపూర్వకంగా ఆదరించాడు.
నలేన సహితాం తత్రదమయన్తీం పతివ్రతామ్। `అనుజగ్రాహ మహతా సత్కారేణ క్షితీశ్వరః
అక్కడ భూమిపతి, భర్తను భక్తిగా సేవించే దమయంతిని నళునితో కలిసి, గొప్ప గౌరవంతో ఆహ్వానించాడు.
తామర్హణాం నలో రాజా ప్రతిగృహ్య యథావిధి। పరిచర్యాం స్వకాం తస్మై యథావత్ప్రత్యవేదయత్
తామరహణాలు స్వీకరించిన నళుడు రాజు, అతిథికి యథావిధిగా తన సేవను సమర్పించాడు.
తతో బభూవ నమరే సుమహాన్హర్షజః స్వనః। జనస్య సంప్రహృష్టస్య నలం దృష్ట్వా తథాఽఽగతమ్
నళుడు అలా తిరిగి వచ్చిన దృష్టికి ప్రజలు ఎంతో ఆనందంతో ఉల్లాసంగా హర్షధ్వని చేశారు.
అశోభయచ్చ నగరీం పతాకాధ్వజమాలినీమ్। సిక్తాః సుమృష్టపుష్పాఢ్యా రాజమార్గాః స్వలంకృతాః
పతాకలు, జెండాలతో అలంకరించబడిన నగరం ప్రకాశంగా మెరిసింది; రాజమార్గాలు పుష్పాలతో అలంకరించి, నీరు చల్లి, అందంగా తీర్చిదిద్దారు.
ద్వారిద్వారి చ పౌరాణాం పుష్పభఙ్గః ప్రకల్పితః। అర్చితాని చ సర్వాణి దేవతాయతనాని చ
ప్రజల ఇంటి ప్రతి గేటు వద్ద పుష్పాల అలంకరణ చేశారు; దేవతల ఆలయాలన్నీ పూజించి గౌరవించారు.
ఋతుపర్ణోఽపిశుశ్రావ బాహుకచ్ఛద్మినం నలమ్। దమయన్త్యా సమాయుక్తం జహృషే చ నరాధిపః
ఋతుపర్ణుడు కూడా బాహుకుని రూపంలో ఉన్న నళుడు, దమయంతితో కలిసినట్టు విని, రాజు హర్షంతో ఆనందించాడు.
తమానాయ్య నలం రాజా క్షమయామాస పార్థివః। స చ తం క్షమయామాస హేతుభిర్బుద్ధిసంమితః
రాజు నళుని పిలిపించుకొని క్షమించాడు; నళుడు కూడా వివేకంతో అతనిని క్షమించాడు.
స సత్కృతోమహీపాలో నైషధం విస్మితాననః। దిష్ట్యా సమేతో దారైః స్వైర్భవానిత్యభ్యనన్దత
ఆ గౌరవప్రదమైన రాజు, ఆశ్చర్యంతో నిండిన ముఖంతో, నైషధుని చూసి, 'నీ భార్యతో మళ్లీ కలిసినందుకు ధన్యమైనది' అని ఆనందంగా పలికాడు.
కచ్చిత్తు నాపరాధం తే కృతవానస్మి నైషధ। అజ్ఞాతవాసే వసతో మద్గృహేవసుధాధిప
నైషధా, నీవు నా ఇంట్లో గుర్తు తెలియకుండా ఉన్నప్పుడు, నేను నీకు ఏదైనా తప్పు చేయలేదని ఆశిస్తున్నాను.
యది వాఽబుద్ధిపూర్వాణి యది బుద్ధ్యాఽపి కానిచిత్। మయా కృతాన్యకార్యాణి తాని త్వం క్షన్తుమర్హసి
నేను తెలియక, లేదా తెలిసీ ఏదైనా తప్పు చేసినా, వాటిని నీవు క్షమించాలి.
న మేఽపరాధం కృతవాంస్త్వం స్వల్పమపి పార్థివ। కృతేఽపి చ న మే కోపః క్షన్తవ్యం హి మయా తవ
రాజా, నీవు నాకు చిన్న తప్పు కూడా చేయలేదు; చేసినా కూడా నాకు కోపం ఉండదు, నేను నిన్ను క్షమించాలి.
పూర్వం హ్యాపి సఖా మేఽసి సంబన్ధీ చ జనాధిప। అత ఊర్ధ్వం తు భూయస్త్వం ప్రీతిమాహర్తుమర్హసి
నీవు నా స్నేహితుడవు, బంధువవు; ఇకపై మరింత ప్రేమతో ఉండాలి.
సర్వకామైః సువిహితైః సుఖమస్మ్యుషితస్త్వయి। న తథా స్వగృహేరాజన్యథా తవ గృహే సదా
నీ దగ్గర అన్ని సౌఖ్యాలతో సంతోషంగా ఉన్నాను; నా ఇంట్లో కన్నా నీ ఇంట్లోనే ఎక్కువ ఆనందంగా గడిపాను.
ఇదం చైవ హయజ్ఞానం త్వదీయం మయి తిష్ఠతి। తదుపాకర్తుమిచ్ఛామి మన్యసే యది పార్థివ
ఈ గుర్రాల విద్య నీదే, అది నా దగ్గర ఉంది; నీవు అనుకుంటే, దాన్ని నీకు తిరిగి ఇవ్వాలని కోరుతున్నాను, రాజా.
ఏవముక్త్వా దదౌ విద్యామృతుపర్ణాయ నైషధః। స చ తాం ప్రతిజగ్రాహ విధిదృష్టేన క్రమణా
అలా చెప్పి, నైషధుడు ఋతుపర్ణునికి ఆ విద్యను ఇచ్చాడు; ఋతుపర్ణుడు కూడా విధిగా ఆ విద్యను స్వీకరించాడు.
గృహీత్వా చాశ్వహృదయం ప్రీతో భాగస్వరిర్నృప। నిషధాధిపతేశ్చాపి దత్తాఽక్షహృదయం నృపః। సూతమన్యముపాదాయ యయౌ స్వపురమేవ హ
గుర్రాల విద్యను పొందిన రాజు ఆనందించాడు; పైగా, పాశక విద్యను నైషధునికి ఇచ్చాడు. తరువాత, మరో రథసారథిని తీసుకొని తన నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.
ఋతుపర్ణే గతే రాజన్నలో రాజా విశాంపతే। నగరే కుణ్డినే కాలం నాతిదీర్గమివావసత్
ఋతుపర్ణుడు వెళ్లిన తర్వాత, రాజా నళుడు కుండిన నగరంలో కొంతకాలం మాత్రమే ఉన్నాడు.
స మాసముష్య కౌన్తేయ భీమమామన్త్ర్య నైషధః। పురాదల్పపరీవారో జగామ నిషధాన్ప్రతి
ఒక నెల గడిపిన తర్వాత, కుంతీ కుమారుడా, నైషధుడు భీముని వీడ్కోలు చెప్పి, కొద్దిమంది తోడుగా తీసుకొని నిషధకు బయలుదేరాడు.
రథేనైకేన శుభ్రేణ దన్తిభిః పరిషోడశై। పఞ్చాశద్భిర్హయైశ్చైవ షట్శతైశ్చ పదాతిభిః
ఒక అందమైన రథం, పదహారు ఏనుగులు, యాభై గుర్రాలు, ఆరు వందల కాలాళ్లతో బయలుదేరాడు.
స కమ్పయన్నివ మహీం త్వరమాణో మహాపురీమ్। ప్రవివేశాథ సంరబ్ధస్తరసైవ మహామనాః
భూమిని కంపించించినట్టు వేగంగా నలుడు, గొప్ప మనసున్నవాడు, ఆ మహానగరంలోకి ఉత్సాహంగా ప్రవేశించాడు.
తతః పుష్కరమాసాద్య వీరసేనసుతో నలః। ఉవాచ దీవ్యావ పునర్బహువిత్తం మయాఽర్జితమ్
తర్వాత పుష్కరుని దగ్గరకు చేరిన వీరసేన కుమారుడు నలుడు, 'నేను చాలా ధనం సంపాదించాను, మళ్ళీ పాశా ఆట ఆడదాం' అని అన్నాడు.
దమయన్తీ చ యచ్చాన్యన్మమ కించన విద్యతే। ఏష వై మమ సంన్యాసస్తవ రాజ్యంతు పుష్కర
దమయంతి సహా నాకు ఉన్నది అన్నీ నీకే అర్పిస్తున్నాను; రాజ్యం కూడా నీదే కావచ్చు, పుష్కరా.
పునః ప్రవర్తతాం ద్యూతమితి మే నిశ్చితా మతిః। ఏకపాణేన భద్రం తే ప్రాణయోశ్చ పణావహే
మళ్ళీ పాశా ఆట మొదలవాలని నా నిశ్చయమైన మనసు; మనిద్దరం ఒక్క చేతితో, మన ప్రాణాలనే పణంగా పెట్టి ఆడదాం. నీకు మేలు కలగాలి.