త్వామృతే నహి లోకేఽన్య ఏకాహ్నా పృథివీపతే। సమర్థో యోజనశతం గన్తుమశ్వైర్నరాధిప
ఓ భూమిపతి, నీవు తప్ప ఇంకెవరూ, గుర్రాలు లేకుండా ఒకే రోజు వంద యోజనాలు ప్రయాణించలేరు.
తథాపి మాం మహీపాల భజేతాం చరణౌ తవ।' స్పృశేయం తేన సత్యేన పాదావేతౌ మహీపతే। యథా నాసత్కృతం కించిన్మనసాఽపి చరామ్యహమ్
అయినా రాజా, నీ పాదాలను నేను తాకాలని కోరుకుంటున్నాను. ఈ సత్యంతో నీ పాదాలను తాకుతాను. నేను మనసులో కూడా ఏ తప్పు చేయలేదు.
అయం చరతి లోకేఽస్మిన్భూతసాక్షీ సదాగతిః। ఏష మే ముఞ్చతు ప్రాణాన్యది పాపం చరామ్యహమ్
ఈ లోకంలో ఎల్లప్పుడూ తిరిగే గాలి, అన్ని జీవులకు సాక్షిగా ఉంది. నేను తప్పు చేసి ఉంటే, అది నా ప్రాణాలను తీసుకుపోనివ్వు.
యథా చరతి తిగ్మాంశుః పరితో భువనం సదా। స ముఞ్చతు మమ ప్రాణాన్యది పాపం చరామ్యహమ్
ఎల్లప్పుడూ ప్రపంచాన్ని చుట్టే సూర్యుడు, నేను తప్పు చేసి ఉంటే, నా ప్రాణాలను తీసుకుపోనివ్వు.
చన్ద్రమాః సర్వభూతానామన్తశ్చరతి సాక్షివత్। స ముఞ్చతు మమ ప్రాణాన్యది పాపం చరామ్యహమ్
చంద్రుడు అన్ని జీవుల్లో సాక్షిగా ఉండి తిరుగుతాడు. నేను తప్పు చేసి ఉంటే, అతడు నా ప్రాణాలను తీసుకుపోనివ్వు.
ఏతే దేవాస్త్రయః కృత్స్నం త్రైలోక్యం ధారయన్తి వై। విబ్రువన్తు యథా సత్యమేతద్దేవాస్త్యజన్తు మామ్
ఈ ముగ్గురు దేవతలు మూడు లోకాలను నిలబెడతారు. వారు సత్యాన్ని ప్రకటించాలి. నేను అబద్ధం చెప్పి ఉంటే, దేవతలు నన్ను వదిలిపెట్టాలి.
ఏవముక్తే తతో వాయురన్తరిక్షాదభాషత। నైషా కృతవతీ పాపం నల సత్యం బ్రవీమి తే
ఆమె ఇలా చెప్పిన వెంటనే, ఆకాశంలో నుంచి గాలి ఇలా అన్నది: 'నలా, ఈమె ఎలాంటి తప్పు చేయలేదు. నిజం చెబుతున్నాను.'
రాజఞ్శీలనిధిః స్ఫీతో దమయన్త్యా సురక్షితః। సాక్షిణో రక్షిణశ్చాస్యా వయం త్రీన్పరివత్సరాన్
ఓ రాజా, దమయంతి మంచి లక్షణాలతో, రక్షణతో ఉంది. మేము ముగ్గురు సంవత్సరాలుగా ఆమెకు సాక్షులమూ, రక్షకులమూ అయ్యాము.
ఉపాయో విహితశ్చాయం త్వదర్థమతులోఽనయా। న హ్యేకాహ్నా శతం గన్తా త్వామృతేఽన్యః పుమానిహ
నీ కోసం ఆమె ఈ అపూర్వమైన యుక్తిని ఆలోచించింది. నీవు తప్ప ఇంకెవరూ ఒకే రోజు వంద యోజనాలు ప్రయాణించలేరు.
ఉపపన్నా త్వయా భైమీ త్వం చ భైమ్యా మహీపతే। నాత్ర శఙ్కా త్వయా కార్యా సంగచ్ఛ సహ భార్యయా
భైమీ నీకు తగినవాళ్లు, నువ్వూ ఆమెకు తగినవాడవు, ఓ రాజా. నువ్వు అనుమానం పెట్టుకోకూడదు. భార్యతో కలిసిపో.
తథా బ్రువతి వాయౌ తు పుష్పవృష్టిః పపాత హ। దేవదున్దుభయో నేదుర్వవౌ చ పవనః శివః
అతడు అలా మాట్లాడుతుండగా, గాలిపై పుష్పవర్షం కురిసింది. దేవతల డప్పులు మ్రోగాయి, మంగళకరమైన సుమధురమైన గాలి వీసింది.
తదద్భుతమయం దృష్ట్వా నలో రాజాఽథ భారత। దమయన్త్యాం విశఙ్కాం తాముపాకర్షదరిందమః
ఆ అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని చూసి, నళుడు రాజు, భయంతో ఉన్న దమయంతిని దగ్గరకు లాగుకున్నాడు, ఓ భారతా!
తతస్తద్వస్త్రమరజః ప్రావృణోద్వసుధాధిపః। సంస్మృత్య నాగరాజం తం తతో లేభే స్వకం వపుః
తర్వాత భూమిపతి, ఆ మలరహితమైన వస్త్రాన్ని ధరించి, నాగరాజును స్మరించుకొని, తన అసలైన రూపాన్ని తిరిగి పొందాడు.
స్వరూపిణం తు భర్తారం దృష్ట్వా భీమసుతా తదా। ప్రాక్రోశదుచ్చైరాలిఙ్గ్య పుణ్యశ్లోకమనిన్దితా
ఆ సమయంలో భీముని కుమార్తె తన భర్తను నిజమైన రూపంలో చూసి, గట్టిగా ఆనందంగా అరవడంతో పాటు, అతన్ని ఆలింగనం చేసి, నిందలేని వాడిని ప్రశంసించింది.
భైమీమపి నలో రాజా భ్రాజమానో యథా పురా। సస్వజే స్వసుతౌ చాపి యథావత్ప్రత్యనన్దత
నళుడు రాజు మునుపటిలా ప్రకాశిస్తూ, భీమిని, తన ఇద్దరు పిల్లలను కూడా హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేసి, సంతోషంగా పలకరించాడు.
తతః స్వోరసి విన్యస్య వక్రం తస్య శుభాననా। పరీతా తేన దుఃఖేన నిశశ్వాసాయతేక్షణా
తర్వాత అందమైన ముఖం కలిగిన దమయంతి, తన వంకర గల గన్నెను భర్త ఛాతిపై ఉంచి, ఆ బాధతో బాధపడుతూ, విశాలమైన కన్నులతో లోతుగా ఊపిరి తీసుకుంది.
తథైవ మలదిగ్ధాఙ్గీం పరిష్వజ్య శుచిస్మితామ్। సుచిరం పురుషవ్యాఘ్రస్తస్థౌ శోకపరిప్లుతః
అలాగే, ముద్దుగా నవ్వుతున్న, శరీరమంతా మట్టితో మసకబారిన దమయంతిని నళుడు రాజు ఆలింగనం చేసి, మనసులోని దుఃఖంతో చాలా సేపు నిలబడ్డాడు.
తతః సర్వం యథావృత్తం దమయన్త్యా నలస్య చ। భీమాయాకథయత్ప్రీత్యా వైదర్భ్యా జననీ నృప
తర్వాత, వైదర్భి తల్లి ప్రేమతో, దమయంతి మరియు నళునికి జరిగిన సంగతులన్నీ భీమునికి వివరంగా చెప్పింది.
తతోఽబ్రవీన్మహారాజః కృతశౌచమహంనలమ్। దమయన్త్యా సహోపేతం కల్యే ద్రష్టా సుఖోషితమ్
అప్పుడా మహారాజు, 'నేను శౌచాచరణ పూర్తిచేశాను. రేపు ఉదయం దమయంతితో కలిసిన నళుని సంతోషంగా చూస్తాను' అని అన్నాడు.
తతస్తౌ సహితౌ రాత్రిం కథయన్తౌ పురాతనమ్। వనే విచరితం సర్వమూషతుర్ముదితౌ నృప
తర్వాత వారు ఇద్దరూ ఆనందంగా, అడవిలో జరిగిన అన్ని విషయాలు మాట్లాడుకుంటూ, ఆ రాత్రి గడిపారు, ఓ రాజా!
గృహే భీమస్య నృపతేః పరస్పరసుఖైషిణౌ। వసేతాం హృష్టసంకల్పౌ వైదర్భీ చ నలశ్ హ
భీముని ఇంట్లో, ఒకరినొకరు సంతోషపెట్టాలని కోరుకుంటూ, నళుడు మరియు వైదర్భి ఆనందంగా నివసించారు.
స చతుర్థే తతో వర్షే సంగమ్య సహ భార్యయా। సర్వకామైః సుసిద్ధార్థో లబ్ధవాన్పరమాం ముదమ్
నాలుగో సంవత్సరంలో, భార్యతో కలసి, అన్ని కోరికలు తీరిన నళుడు పరమానందాన్ని పొందాడు.
దమయన్త్యపి భర్తారమాసాద్యాప్యాయితా భృశమ్। అర్ధసంజాతసస్యేవ తోయం ప్రాప్య వసుంధరా
దమయంతి కూడా భర్తను తిరిగి పొందిన తరువాత, పాక్షికంగా సాగు చేసిన భూమి వాన నీరు పొందినట్లు, ఎంతో ఆనందంతో నిండిపోయింది.
సైవం సమేత్య వ్యపనీయ తన్ద్రాం శాన్తజ్వరా హర్షవివృద్ధసత్త్వా। రరాజ భైమీ సమవాప్తకామా శీతాంశునా రాత్రిరివోదితేన
అలా కలిసిన తర్వాత, అలసటను దూరం చేసి, జ్వరం శాంతించి, ఆనందంతో ఉత్సాహంగా, కోరికలు నెరవేరిన భీమి, ఉదయించిన చంద్రుని వెలుతురుతో ప్రకాశించే రాత్రిలా మెరిసింది.
అథ తాం వ్యుషితో రాత్రిం నలో రాజా స్వలంకృతః। వైదర్భ్యా సహితః కాల్యం దదర్శ వసుధాధిపమ్
ఆ రాత్రి గడిపిన తరువాత, అలంకరించుకున్న నళుడు, వైదర్భి కుమార్తెతో కలిసి, ఉదయాన్నే భూమిపతిని దర్శించాడు.
తతోఽభివాదయామాస ప్రయతః శ్వశురం నలః। తతో ను దమయన్తీ చ వవన్దే పితరం శుభా
తర్వాత నళుడు శ్రద్ధతో తన మామను నమస్కరించాడు. దమయంతి కూడా తన తండ్రిని వినయంగా వందనం చేసింది.
తం భీమః ప్రతిజగ్రాహ పుత్రవత్పరయా ముదా। యథార్హం పూజయిత్వా చ సమాశ్వాసయత ప్రభుః
భీముడు అతడిని కుమారుడిలా అత్యంత ఆనందంతో ఆహ్వానించి, యథావిధిగా గౌరవించి, హృదయపూర్వకంగా ఆదరించాడు.
నలేన సహితాం తత్రదమయన్తీం పతివ్రతామ్। `అనుజగ్రాహ మహతా సత్కారేణ క్షితీశ్వరః
అక్కడ భూమిపతి, భర్తను భక్తిగా సేవించే దమయంతిని నళునితో కలిసి, గొప్ప గౌరవంతో ఆహ్వానించాడు.
తామర్హణాం నలో రాజా ప్రతిగృహ్య యథావిధి। పరిచర్యాం స్వకాం తస్మై యథావత్ప్రత్యవేదయత్
తామరహణాలు స్వీకరించిన నళుడు రాజు, అతిథికి యథావిధిగా తన సేవను సమర్పించాడు.
తతో బభూవ నమరే సుమహాన్హర్షజః స్వనః। జనస్య సంప్రహృష్టస్య నలం దృష్ట్వా తథాఽఽగతమ్
నళుడు అలా తిరిగి వచ్చిన దృష్టికి ప్రజలు ఎంతో ఆనందంతో ఉల్లాసంగా హర్షధ్వని చేశారు.