అథ ప్రజ్వలితస్తత్ర సహసా హవ్యవాహనః। తదద్భుతతమం దృష్ట్వా విస్మితాఽమిహాగతా
అక్కడ అకస్మాత్తుగా అగ్నిదేవుడు వెలిగిపోతాడు. ఆ అద్భుతాన్ని చూసి నేను ఆశ్చర్యపోయి ఇక్కడికి వచ్చాను.
అన్యచ్చ తస్మిన్సుమహదాశ్చర్యం లక్షితం మయా। యదగ్నిమపి సంస్పృశ్య నైవాసౌ దహ్యతే శుభే
ఇంకా ఒక గొప్ప ఆశ్చర్యం నేను గమనించాను. అతడు అగ్నిని తాకినా, ఓ శుభే, అతడికి ఎలాంటి కాలుకూడదు.
ఛన్దేన చోదకం తస్య వహత్యావర్జితం ద్రుతమ్। అతీవ చాన్యత్సుమహదాశ్చర్యం దృష్టవత్యహమ్
అతని సంకల్పంతో నీళ్లు వెంటనే అతని వద్దకు వస్తాయి. ఇంకా ఒక అద్భుతమైన విషయం నేను చూశాను.
యత్స పుష్పాణ్యుపాదాయ హస్తాభ్యాం మమృదే శనైః। మృద్యమానాని పాణిభ్యాం తేన పుష్పాణి నాన్యథా। భూయ ఏవ సుగన్ధీని హృపితాని భవన్తి హి
అతడు పువ్వులు తీసుకుని చేతులతో మృదువుగా నలిపినప్పుడు, అవి ఎండిపోవు. మరింత సువాసనతో, తాజాగా మారిపోతాయి.
ఏతాన్యద్భుతకల్పాని దృష్ట్వాఽహం భృశవిస్మితా। చేష్టితాని విశాలాక్షి బాహుకస్య సమీపతః
బాహుకుడు చేసిన ఈ అద్భుతమైన కార్యాలను చూసి, విశాలమైన కళ్లవాడా, నేను ఎంతో ఆశ్చర్యపోయాను.
దమయన్తీ తు తచ్ఛ్రుత్వా పుణ్యశ్లోకస్య చేష్టితమ్। అమన్యత నలం ప్రాప్తం కర్మచేష్టాభిసూచితమ్
ఈ పుణ్యశ్లోకుని కార్యాలను విని, దమయంతి, అతని ప్రవర్తన ద్వారా నలుడు దొరికాడని భావించింది.
సా శఙ్కమానా భర్తారం నలం బాహుకరూపిణమ్। కేశినీం శ్లక్ష్ణయా వాచా రుదన్తీ పునరబ్రవీత్
తన భర్త నలుడు బాహుకుడి రూపంలో ఉన్నాడేమో అని అనుమానించి, కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, మృదువైన మాటల్లో మళ్లీ ఆ కేశినిని ఇలా అడిగింది.
పునర్గచ్ఛ ప్రమత్తస్య బాహుకస్యోపసంస్కృతమ్। మహానసాచ్ఛ్రితం మాంసమానయస్వేహ భామిని
అమ్మాయీ, మళ్లీ వెళ్ళి, బాహుకుడు అశ్రద్ధగా వంటగదిలో ఉన్నప్పుడు అతనికోసం సిద్ధం చేసిన మాంసాన్ని తీసుకురా.
సా దృష్ట్వాబాహుకే వ్యగ్రే తన్మాంసమపకృష్య చ। అత్యుష్ణమేవ త్వరితా తత్క్షణాత్ప్రియకారిణీ। దమయన్త్యై తతః ప్రాదాత్కేశినీ కురునన్దన
కేశిని బాహుకుడు బిజీగా ఉన్నాడని చూసి, ఆ మాంసాన్ని వేడిగా ఉండగానే త్వరగా తీసుకుని, దమయంతిని సంతోషపెట్టాలని ఆ క్షణంలోనే ఆమెకు ఇచ్చింది.
సాఽశితా నలసిద్ధస్ మాంసస్య బహుశః పురా। ప్రాశ్య మత్వా నలం సూతం ప్రాక్రోశద్భృశదుఃఖితా
నలుడు వండిన మాంసాన్ని ఎన్నోసార్లు తిన్న దమయంతి, అది రుచి చూసి, బాహుకుడు నలుడేనని అనుకుని, తీవ్రమైన బాధతో ఏడ్చింది.
వైక్లవ్యం పరమం గత్వాప్రక్షాల్య చ ముఖం తతః। మిథునం ప్రేషయామాస కేశిన్యా సహ భారత్
తీవ్ర మనోవ్యాకులతతో, ముఖం కడిగి, ఆ ఇద్దరినీ కేశినితో కలిసి పంపించింది, ఓ భారతా.
ఇన్ద్రసేనాం సహ భ్రాత్రా సమభిజ్ఞాయ బాహుకః। అభిద్రుత్య తదా రాజా పరిష్వజ్యాఙ్కమానయత్
బాహుకుడు ఇంద్రసేనతో పాటు ఆమె అన్నను గుర్తించి, పరుగెత్తి వెళ్లి, వారిని ఆలింగనం చేసి膝ంపై కూర్చోబెట్టుకున్నాడు.
బాహుకస్తు సమాసాద్య సుతౌ సురసుతోపమౌ। భృశం దుఃఖపరీతాత్మా సుస్వరం ప్రరురోద హ
బాహుకుడు తన ఇద్దరు పిల్లలను దేవతల పిల్లల్లా చూడగా, అతని హృదయం బాధతో నిండిపోయి, మధురంగా గట్టిగా ఏడ్చాడు.
నైషధో దర్శయిత్వా తు వికారమసకృత్తదా। ఉత్సృజ్య సహసా పుత్రౌ కేశినీమిదమబ్రవీత్
నిషధ రాజు తన మనోవ్యాకులతను పదే పదే చూపించి, అకస్మాత్తుగా పిల్లలను వదిలిపెట్టి, కేశినిని ఇలా అడిగాడు.
ఇదం చ మదృశం భద్రే మిథునం మమ పుత్రయోః। అతో దృష్ట్వైవ సహసా బాష్పముత్సృష్టవానహమ్
అమ్మా, ఈ ఇద్దరు పిల్లలు నా పిల్లల్లా కనిపిస్తున్నారు. అందుకే వారిని ఆకస్మికంగా చూసి నాకు కన్నీళ్లు వచ్చాయి.
బహుశః సంపతన్తీం త్వాం జనః శఙ్కేత దోషతః। వయంచ దేశాతిథయో గచ్ఛ భద్రే యథాసుఖమ్
నువ్వు తరచూ వస్తూ పోతూ ఉండటంతో జనాలు నిన్ను అనుమానిస్తారు. మేము ఈ దేశానికి అతిథులం. కావునా, నువ్వు నీ ఇష్టానుసారం వెళ్లిపోమ్మా.
సర్వం వికారం దృష్ట్వా తు పుణ్యశ్లోకస్య ధీమతః। ఆగత్య కేశినీ క్షిప్రం దమయన్త్యై న్యవేదయత్
పుణ్యశ్లోకుడైన ధీరుడి మనోవ్యాకులతను చూసిన కేశిని వెంటనే వెళ్లి దమయంతికి అన్నీ వివరంగా చెప్పింది.
దమయన్తీ తతో భూయః ప్రేషయామాస కేశినీమ్। మాతుః సకాశం దుఃఖార్తా నలశఙ్కాసముత్సుకా
దమయంతి, బాహుకుడు నలుడేనన్న అనుమానంతో బాధపడుతూ, మళ్లీ కేశినిని తల్లి దగ్గరకు పంపించింది.
పరీక్షితో మే బహుశో బాహుకో నలశఙ్కయా। రూపే మే సంశయస్త్వేకః స్వయమిచ్ఛమి వేదితుమ్
నలుడా అని అనుమానంతో నేను బాహుకుడిని ఎన్నోసార్లు పరీక్షించాను. కానీ అతని రూపం గురించే నాకు ఇంకా సందేహం ఉంది. దాన్ని నేను స్వయంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
స వా ప్రవేశ్యతాం మాతర్మాం వాఽనుజ్ఞాతుమర్హసి। విదితం వాఽథవాఽజ్ఞాతం పితుర్మే సంవిధీయతామ్
అమ్మా, ఆయనను లోపలికి రమ్మని అనుమతించు లేదా నన్ను వెళ్లనివ్వు. ఆయన ఎవరో తెలిసినా తెలియకపోయినా, నాన్నగారే నిర్ణయించాలి.
ఏవముక్తా తు వైదర్భ్యా సా దేవీ భీమమబ్రవీత్। దుహితుస్తమభిప్రాయమన్వజానాత్స పార్థివః
వైదర్భి ఇలా చెప్పగానే, ఆ రాణి భీముడితో మాట్లాడింది. రాజు తన కుమార్తె మనసులోని ఉద్దేశాన్ని గ్రహించాడు.
సా చై పిత్రాఽభ్యనుజ్ఞాతా మాత్రా చ భరతర్షభ। `తయోర్నియోగాత్కౌరవ్య కేశినీమిదమబ్రవీత్
తండ్రి, తల్లి ఇద్దరూ అనుమతి ఇవ్వడంతో, వారి ఆజ్ఞతో ఆమె కేశినిని ఇలా అడిగింది, ఓ కౌరవుడు.
గచ్ఛ కేశిని శీఘ్రం త్వంబాహుకం పితృశాసనాత్। ఆనయస్వ యథా మాతా త్వం తథా కురు మే ప్రియమ్
కేశినీ, నువ్వు త్వరగా వెళ్లి, నాన్నగారి ఆజ్ఞతో బాహుకుడిని తీసుకురా. తల్లి చెప్పింది కూడా పాటించి, నాకు సంతోషం కలిగించు.
గత్వా తు కేశినీ శిఘ్రం బాహుకం వాక్యమబ్రవీత్। భీమస్య శాసనాత్సూతాగతాహం విద్ధి బాహుక
కేశిని త్వరగా వెళ్లి, బాహుకుడితో ఇలా చెప్పింది: 'బాహుకా, భీముని ఆజ్ఞతో నేను వచ్చాను అని తెలుసుకో.'
ప్రవిశ్యతాం రాజవేశ్మ ఇత్యుక్తో భరతర్షభ। బాహుకస్తు చిరం ధ్యాత్వా కేశిన్యా సహ భారత। ప్రవివేశ మహాబాహుర్దమయన్తీనివేశనమ్
రాజమహల్లోకి రా అని చెప్పగానే, భారత వంశీయుడా, బాహుకుడు కేశినితో కలిసి చాలా సేపు ఆలోచించి, తన బలమైన భుజాలతో దమయంతి నివాసంలోకి ప్రవేశించాడు.
నలం ప్రవేశయామాస యత్రతస్యాః ప్రతిశ్రయః
అతడు నలుని, ఆమె ఉన్న ఆశ్రయ స్థలానికి తీసుకెళ్లాడు.
తాం స్మ దృష్ట్వైవ సహసా దమయన్తీం నలో నృపః। ఆవిష్టః శోకదుఃఖాభ్యాం బభూవాశ్రుపరిప్లుతః
దమయంతిని అకస్మాత్తుగా చూసిన వెంటనే, రాజు నలుడు బాధతో, దుఃఖంతో మునిగిపోయి, కన్నీళ్లు ఆపుకోలేకపోయాడు.
తం తు దృష్ట్వాతథాయుక్తం దమయన్తీ నలం తదా। తీవ్రశోకసమావిష్టా బభూవ వరవర్ణినీ
అప్పుడు నలుని అలాంటి స్థితిలో చూసిన దమయంతి, అందమైన వర్ణంతో ఉన్న ఆమె, తీవ్రమైన దుఃఖానికి లోనయ్యింది.
తతః కాషాయవసనా జటిలా మలపఙ్కినీ। దమయన్తీ మహారాజ బాహుకం వాక్యమబ్రవీత్
అంతట దమయంతి, మహారాజా, గోధుమ రంగు వస్త్రాలు ధరించి, జటలు వేసుకుని, మురికి పూసుకుని, బాహుకునితో ఇలా మాట్లాడింది.
పూర్వం దృష్టస్త్వయా కశ్చిద్ధర్మజ్ఞో నామ బాహుక। సుప్తాముత్సృజ్యవిపినే గతో యః పురుషః స్త్రియమ్
బాహుకా, నువ్వు ఒకసారి ధర్మజ్ఞుడు అనే వ్యక్తిని చూశావు. అతడు అడవిలో నిద్రిస్తున్న ఒక స్త్రీని వదిలేసి వెళ్లిపోయాడు.