తస్మాల్లమ్బామహే గర్తే నష్టసంజ్ఞా హ్యనాథవత్। స వక్తవ్యస్త్వయా దృష్టో హ్యస్మాకం నాథవత్తయా
అందుకే మేము ఈ అగాధంలో వేలాడుతున్నాము, మనస్సు కోల్పోయినవారిలా, ఆదరణ లేని వారిలా. నీవు మమ్మల్ని ఇలా చూసావు కాబట్టి అతడికి చెప్పాలి.
పితరస్తేఽవలమ్బన్తే గర్తే దీనా అధోముఖాః। సాధు దారాన్కురుష్వేతి ప్రజాయస్వేతి చాభి భోః
నీ పితృదేవతలు ఈ అగాధంలో వేలాడుతూ, నిరాశతో, తలవంచి నిన్నే ఆశ్రయిస్తున్నారు. ఓ సద్గుణవంతుడా, దయచేసి పెళ్లి చేసుకుని సంతానం పొందు అని మనం వేడుకుంటున్నాము.
కులతన్తుర్హి నః శిష్టః స ఏకైకస్తపోధన। యం తు పశ్యసి నో బ్రహ్మన్వీరణస్తమ్బమాశ్రయమ్
మన వంశంలో ఒక్క తంతువే మిగిలింది, ఒక్క తపస్వి మాత్రమే ఉన్నాడు బ్రాహ్మణా, నీవు గడ్డి కాండాన్ని ఆశ్రయించిన వాడిని చూస్తున్నావు.
ఏషోఽస్మాకం కులస్తమ్బ ఆస్తే స్వకులవర్ధనః। యాని పశ్యసి వై బ్రహ్మన్మూలానీహాస్య వీరుధః
ఇతడే మన వంశానికి ఆధారం, మన వంశాన్ని పెంచే వాడు. నీవు ఇక్కడ చూస్తున్న వేర్లు బ్రాహ్మణా, ఇవన్నీ అతని మొక్కలు.
ఏతే నస్తన్తవస్తాత కాలేన పరిభక్షితాః। యత్త్వేతత్పశ్యసి బ్రహ్మన్మూలమస్యార్ధభక్షితమ్
ఇవి మన వంశపు తంతువులు తండ్రి, కాలం వాటిని తినేసింది. నీవు చూస్తున్న ఈ వేరు బ్రాహ్మణా, ఇది కూడా అర్ధం తినబడింది.
యత్ర లమ్బామహే గర్తే సోఽప్యేకస్తప ఆస్థితః। యమాఖుం పశ్యసి బ్రహ్మన్కాల ఏష మహాబలః
మేము వేలాడుతున్న అగాధంలో, ఆ ఒక్కరే తపస్సులో ఉన్నాడు. నీవు చూస్తున్న ఎలుక బ్రాహ్మణా, అదే మహాబలమైన కాలం.
స తం తపోరతం మన్దం శనైః క్షపయతే తుదన్। జరత్కారుం తపోలుబ్ధం మన్దాత్మానమచేతసమ్
ఆ ఎలుక ఆ తపస్సు చేసే బలహీనుడిని నెమ్మదిగా కొరికి తినేస్తోంది. జరత్కారు తపస్సులో మునిగిపోయి, మూర్ఖుడై, జ్ఞానం కోల్పోయాడు.
న హి నస్తత్తపస్తస్య తారయిష్యతి సత్తమ। ఛిన్నమూలాన్పరిభ్రష్టాన్కాలోపహతచేతసః
ఓ ఉత్తముడా, అతని తపస్సు మమ్మల్ని రక్షించదు. మేము వేరు తెగిపోయి, పడిపోయి, మనస్సు కాలంతో బాధపడుతున్నాము.
అధః ప్రవిష్టాన్పశ్యాస్మాన్యథా దుష్కృతినస్తథా। అస్మాసు పతితేష్వత్ర సహ సర్వైః సబాన్ధవైః
మేము పాపులు, ఈ లోతులో పడిపోయాము, చూడు. మేము ఇక్కడ పడిపోతే, మా బంధువులందరూ కూడా మనతో పాటు పడిపోతారు.
ఛిన్నః కాలేన సోఽప్యత్ర గన్తా వై నరకం తతః। తపో వాఽప్యథ చా యజ్ఞో యచ్చాన్యత్పావనం మహత్
ఆ ఒక్కరినీ కాలం తెగతీసినప్పుడు, అతడూ ఇక్కడి నుండి నరకానికి వెళ్ళిపోతాడు. తపస్సైనా, యజ్ఞమైనా, ఇంకేదైనా పవిత్రమైన కార్యమైనా, ఏదీ మాపై ప్రయోజనం చేయదు.
తత్సర్వం న సమం తాత సంతత్యేతి సతాం మతమ్। స తాత దృష్ట్వా బ్రూయాస్తం జరత్కారుం తపోధన
తాత, ఈ లోకంలో వంశ పరంపర కొనసాగడం కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదని మంచి వారు భావిస్తారు. అందుకే, నీవు ఆ తపస్సు చేసిన జరత్కారుని చూసిన వెంటనే, అతనితో ఈ మాట చెప్పు.
యథా దృష్టమిదం చాత్ర త్వయాఽఽఖ్యేయమశేషతః। యథా దారాన్ప్రకుర్యాత్స పుత్రానుత్పాదయేద్యథా
నీవు ఇక్కడ చూసినదాన్ని పూర్తిగా వివరంగా అతనికి చెప్పు. అప్పుడు అతను పెళ్లి చేసుకుని, సంతానం కలిగి వంశాన్ని కొనసాగించగలడు.
వా బ్రహ్మంస్త్వయా వాచ్యః సోఽస్మాకం నాథవత్తయా। బాన్ధవానాం హితస్యేహ యథా చాత్మకులం తథా
లేదా బ్రాహ్మణా, నీవు మా తరఫున అతనికి చెప్పవచ్చు. అతను మా రక్షకుడిగా, తన కుటుంబానికి మేలు జరగాలనే మనసుతో, ఇక్కడ తన బంధువుల కోసం కూడా ఇదే చేయాలని చెప్పు.
కస్త్వం బన్ధుమివాస్మాకమనుశోచసి సత్తమ। శ్రోతుమిచ్ఛామ సర్వేషాం కో భవానిహ తిష్ఠతి
మహానుభావా, నీవెవరు? మా బంధువులా బాధపడుతూ ఇక్కడ నిలబడి ఉన్నావు. మేమంతా వినాలని కోరుకుంటున్నాం—ఇక్కడ నిలబడి ఉన్న నీవెవరు?
ఏతచ్ఛ్రుత్వా జరత్కారుర్భృశం శోకపరాయణః। ఉవాచ తాన్పితౄన్దుఃఖాద్బాష్పసందిగ్ధయా గిరా
ఇలా ancestors మాటలు విని, జరత్కారు తీవ్రమైన దుఃఖంతో కన్నీటి గొంతుతో వారితో ఇలా అన్నాడు.
మమ పూర్వే భవన్తో వై పితరః సపితామహాః। తద్బ్రూత యన్మయా కార్యం భవతాం ప్రియకామ్యయా
మీరు నా పూర్వీకులు, తాతలు. మీకు ఇష్టమైనది నెరవేర్చడానికి నేను ఏం చేయాలో నాకు చెప్పండి.
అహమేవ జరత్కారుః కిల్బిషీ భవతాం సుతః। తే దణ్డం ధారయత మే దుష్కృతేరకృతాత్మనః
నేనే మీకు పాపాత్ముడైన కుమారుడిని—జరత్కారు. నా తప్పులకు శిక్షను నేను భరిస్తాను.
పుత్ర దిష్ట్యాఽసి సంప్రాప్త ఇమం దేశం యదృచ్ఛయా। కిమర్థం చ త్వయా బ్రహ్మన్న కృతో దారసఙ్గ్రహః
కుమారా, అదృష్టవశాత్తూ నువ్వు యాదృచ్ఛికంగా ఇక్కడికి వచ్చావు. బ్రాహ్మణా, నీవు పెళ్లి ఎందుకు చేసుకోలేదు?
మమాయం పితరో నిత్యం హృద్యర్థః పరివర్తతే। ఊర్ధ్వరేతాః శరీరం వై ప్రాపయేయమముత్ర వై
నా పూర్వీకుల విషయం ఎప్పుడూ నా మనసులో నిండుగా ఉంటుంది. బ్రహ్మచర్యంలో ఉండి, ఈ శరీరాన్ని పరలోకానికి పంపాలని అనుకున్నాను.
న దారాన్వై కరిష్యేఽహమితి మే భావితం మనః। ఏవం దృష్ట్వా తు భవతః శకున్తానివ లమ్బతః
నేను పెళ్లి చేసుకోను అని నా మనసులో పక్కాగా నిర్ణయించుకున్నాను. కానీ, పక్షుల్లా వేలాడుతూ ఉన్న మిమ్మల్ని చూసి నా మనసు మారింది.
మయా నివర్తితా బుద్ధిర్బ్రహ్మచర్యాత్పితామహాః। కరిష్యే వః ప్రియం కామం నివేక్ష్యేఽహమసంశయమ్
తాతలు, బ్రహ్మచర్యం వల్ల నా మనసు పెళ్లి వైపు తిరగలేదు. కానీ ఇప్పుడు మీకు ఇష్టమైనదాన్ని తప్పకుండా చేస్తాను.
సనామ్నీం యద్యహం కన్యాముపలప్స్యే కదాచన। భవిష్యతి చ యా కాచిద్భైక్ష్యవత్స్వయముద్యతా
ఎప్పుడైనా నా పేరుతో ఉన్న అమ్మాయిని, ఆమె స్వయంగా ముందుకు వచ్చి, దానం చేసినట్టు నాకు దొరికితే—
ప్రతిగ్రహీతా తామస్మి న భరేయం చ యామహమ్। ఏవంవిధమహం కుర్యాం నివేశం ప్రాప్నుయాం యది। అన్యథా న కరిష్యేఽహం సత్యమేతత్పితామహాః
ఆమెను నేను అంగీకరిస్తాను, కానీ పోషించను. అలాంటి పరిస్థితి వస్తేనే పెళ్లి చేసుకుంటాను. లేదంటే, నేను చేయను—ఇది నిజం, తాతలు.
తత్ర చోత్పత్స్యతే జన్తుర్భవతాం తారణాయ వై। శాశ్వతాశ్చావ్యయాశ్చైవ తిష్ఠన్తు పితరో మమ
ఆ కలయిక వల్ల మీకు రక్షణ కలిగించే సంతానం పుడుతుంది. నా పూర్వీకులు ఎప్పటికీ నిలిచిపోవాలి, తగ్గిపోవద్దు.
ఏవముక్త్వా తు స పితౄంశ్చచార పృథివీ మునిః। న చ స్మ లభతే భార్యాం వృద్ధోఽయమితి శానక
ఇలా తన తాతలతో చెప్పి, ఆ ముని భూమి మీద తిరిగాడు. కానీ, వయస్సు ఎక్కువగా ఉండడంతో భార్యను కనుగొనలేకపోయాడు, శౌనకా.
యదా నిర్వేదమాపన్నః పితృభిశ్చోదిస్తథా। తదాఽరణ్యం స గత్వోచ్చైశ్చుక్రోశ భృశదుఃఖితః
తాతలు ప్రేరేపించగా, నిరుత్సాహంతో అడవికి వెళ్లి, తీవ్రమైన దుఃఖంతో గట్టిగా అరవసాగాడు.
సత్వరణ్యగతః ప్రాజ్ఞః పితౄణా హితకామ్యయా। ఉవాచ కన్యాం యాచామి తిస్రో వాచః శనైరిమాః
తన తాతల మేలు కోసం, తెలివిగా, త్వరగా అడవిలోకి వెళ్లి, 'నాకు ఒక అమ్మాయి కావాలి' అని మూడు సార్లు మెల్లగా పలికాడు.
యాని భూతాని సన్తీహ స్థావరాణి చరాణి చ। అన్తర్హితాని వా యాని తాని శృణ్వన్తు మే వచః
ఇక్కడ ఉన్న స్థావర జంగమ జంతువులు, దాగి ఉన్నవన్నీ నా మాట వినాలి.
ఉగ్రే తపసి వర్తన్తం పితరశ్చోదయన్తి మామ్। నివిశస్వేతి దుఃఖార్తాః సన్తానస్య చికీర్షయా
నేను ఘోరమైన తపస్సులో లీనమై ఉన్నప్పుడు, నా పితృదేవతలు బాధతో, వంశం కొనసాగాలని ఆకాంక్షిస్తూ, 'ఇల్లాలి జీవితం ప్రారంభించు' అని నన్ను ప్రేరేపించారు.
నివేశాయాఖిలాం భూమిం కన్యాభైక్ష్యం చరామి భోః। దరిద్రో దుఃఖశీలశ్చ పితృభిః సన్నియోజితః
ఇల్లు స్థాపించాలనే ఉద్దేశంతో, నేలంతా తిరుగుతూ కన్యను అడుగుతున్నాను. దరిద్రుడిగా, కష్టాల్లో ఉన్నవాడిగా, నా పితృదేవతల ఆజ్ఞతో ఇలా చేస్తున్నాను.