కుఞ్జరద్వీపిమహిషశార్దూలర్క్షమృగానపి। పశ్యామ్యస్మిన్వనే కృత్స్నే హ్యమనుష్యనిషేవితే
'ఈ అడవిలో, ఇక్కడ మనుషులు రానివారు; కానీ ఏనుగులు, దీవులు, ఎద్దులు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు, జింకలు మాత్రం కనిపిస్తున్నాయి.'
ఋతే త్వాం మానుషీం మర్త్యం న పశ్యామి మహావనే। తథా నో యక్షరాడద్య మణిభద్రః ప్రసీదతు
'నిన్ను తప్పించి, ఈ మహా అడవిలో మరొక మనిషిని నేను చూడడం లేదు. ఈ రోజు మనకు యక్షాధిపతి మణిభద్రుడు దయచేయాలని కోరుకుంటున్నాను.'
సాఽబ్రవీద్వణిజః సర్వాన్సార్థవాహం చ తం తతః। క్వను యాస్యతి సార్థోఽయమేతదాఖ్యాతుమర్హసి
ఆమె అందరు వ్యాపారులకు, వారి నాయకుడైన సారథవాహునికి ఇలా అడిగింది: "ఈ వాణిజ్య బృందం ఎక్కడికి వెళ్తోంది? దయచేసి నాకు చెప్పండి."
సార్థోఽయం చేదిరాజస్య సుబాహోః సత్యదర్శినః। క్షిప్రం జనపదం గన్తా లాభాయ మనుజాత్మజే
ఈ వాణిజ్య బృందం సత్యవంతుడైన చేదిరాజు సుబాహునికి చెందింది. మనుష్య కుమార్తె, ఇది లాభం కోసం త్వరలోనే గ్రామ ప్రాంతానికి వెళ్ళబోతుంది.
సా తచ్ఛ్రుత్వాఽనవద్యాఙ్గీ సార్థవాహవచస్తదా। జగామ సహ తేనైవ సార్థేన పతిలాలసా
ఆ సారథవాహుని మాటలు విన్న అనంతరం, అవిన్యసమైన అవయవాలు కలిగిన ఆమె, భర్త కోసం తపిస్తూ, ఆ వాణిజ్య బృందంతో కలిసి ప్రయాణించింది.
అథ కాలే బహుతిథే వనే మహతి దారుణే। తటాకం సర్వతోభద్రం పద్మసౌగన్ధికాయుతమ్
అనేక రోజులు గడిచిన తర్వాత, విస్తారమైన భయంకరమైన అడవిలో, చుట్టూ అందమైన, పద్మపుష్పాలు, సుగంధమైన కలువలతో నిండిన ఒక సరస్సు కనిపించింది.
దదృశుర్వణిజో రమ్యం ప్రభూతయవసేన్ధనమ్। బహుమూలఫలోపేతం నానాపక్షినిషేవితమ్
ఆ వ్యాపారులు అక్కడ చక్కని ప్రదేశాన్ని చూశారు. అక్కడ పుష్కలంగా గడ్డి, మంటకోసం దరువు, విరివిగా మూలికలు, పండ్లు ఉండి, అనేక రకాల పక్షులు సంచరిస్తున్నాయి.
తం దృష్ట్వా మృష్టసలిలం మనోహారి సుశీతలమ్। సుపరిశ్రాన్తవాహాస్తే నివేశాయ మనో దధుః
ఆ మనోహరమైన, చల్లని, స్వచ్ఛమైన నీటిని చూసి, పూర్తిగా అలసిపోయిన తమ జంతువులను విశ్రాంతికి ఉంచాలని వారు నిర్ణయించారు.
సంమతే సార్థవాహస్య వివిశుర్వనముత్తమమ్। ఉవాస సార్థః సుమహాన్నిశామాసాద్య పద్మినీమ్
సారథవాహుని సమ్మతితో, వారు ఆ అద్భుతమైన అడవిలోకి ప్రవేశించారు. ఆ పెద్ద వాణిజ్య బృందం పద్మపుష్పాలతో నిండిన సరస్సు దగ్గర రాత్రి బస చేసింది.
అథార్ధరాత్రసమయే నిఃశబ్దే తిమిరే తదా। సుప్తే సార్థే పరిశ్రాన్తే హస్తియూథముపాగమత్। పానీయార్థం గిరితటాన్మదప్రస్రవణావిలమ్
అర్ధరాత్రి సమయంలో, అక్కడ నిశ్శబ్దం, చీకటి వ్యాపించి ఉండగా, వాణిజ్య బృందం అలసిపోయి నిద్రపోతుండగా, కొండల నుండి మదమత్తమైన ఏనుగుల గుంపు నీటి కోసం అక్కడికి వచ్చింది.
[అథాపశ్యత సార్థం తం సార్థజాన్సుబహూన్గజాన్
ఆ ఏనుగులు ఆ వాణిజ్య బృందాన్ని, వ్యాపారులకు చెందిన అనేక ఏనుగులను చూశాయి.
తే తాన్గ్రామ్యగజాన్దృష్ట్వా సర్వే వనగజాస్తదా। సమాద్రవన్త వేగేన జిఘాంసన్తో మదోత్కటాః
ఆ పల్లెటూరి ఏనుగులను చూసిన అడవి ఏనుగులు, మదమత్తంగా, కోపంతో, వారిని చంపాలని ఉద్దేశంతో వేగంగా దూసుకొచ్చాయి.
తేషామాపతతాం వేగః కరిణాం దుఃసహోఽభవత్। నగాగ్రాదివ శీర్ణానాం శృఙ్గాణాం పతతాం క్షితౌ। స్పన్దతామపి నాగానాం మార్గా నష్టా వనోద్భవాః ।।]
ఆ దూసుకొచ్చిన ఏనుగుల వేగాన్ని తట్టుకోలేకపోయారు. అది కొండ శిఖరాలు నేలపై పడినట్లుగా ఉండింది. అడవి మార్గాలు కూడా వణికిపోయిన ఏనుగులకు కనపడకుండా పోయాయి.
మార్గం సంరుద్ధ్య సంసుప్తం పద్మిన్యాః సార్థముత్తమమ్। తే తం మమర్దుః సహసా వేష్టమానం మహీతలే
మార్గాన్ని మూసివేసి, పద్మసరస్సు దగ్గర నిద్రిస్తున్న ఆ గొప్ప వాణిజ్య బృందాన్ని, అడవి ఏనుగులు అకస్మాత్తుగా నేలపై పడి ఉన్నట్టుగా త్రొక్కి నాశనం చేశాయి.
మహారవం ప్రముఞ్చతో వద్ధ్యన్తే శరణార్థినః। వనగుల్మాంశ్చ ధావన్తో నిద్రయా మహతో భయాత్
శరణార్థులు పెద్దగా అరుస్తూ ఉండగా, కొందరు అక్కడే హతమయ్యారు. మరికొందరు భయంతో, నిద్ర మత్తులో అడవి పొదల్లోకి పరుగెత్తారు.
కేచిద్దన్తైః కరైః కేచిత్కేచిత్పద్భ్యాం హతా గజైః
కొంతమందిని ఏనుగులు తమ దంతాలతో, మరికొంతమందిని తమ కళ్లతో, ఇంకొంతమందిని తమ కాళ్లతో చంపాయి.
నిహతోష్ట్రాశ్వబహులాః పదాతిజసంకులాః। భయాదాధావమానాశ్ పరస్పరహతాస్తదా
ఒంటెలు, గుర్రాలు చనిపోయాయి. అక్కడ కాలినడకవాళ్లు గుంపుగా ఉన్నారు. భయంతో పరుగెత్తుతూ, వారు ఒకరినొకరు తాకి పడిపోయారు.
ఘోరాన్నాదాన్విముఞ్చన్తో నిపేతుర్ధరణీతలే। వృక్షేష్వాసజ్యసంభగ్నాః పతితా విషమేషు చ
భయంకరమైన అరుపులు చేస్తూ, కొందరు నేలపై పడిపోయారు. కొందరు చెట్లకు తగిలి విరిగిపోయారు, మరికొందరు ఎత్తైన ప్రదేశాల్లో పడిపోయారు.
ఏవంప్రకారైర్బహుభిర్దైవేనాక్రమ్య హస్తిభిః। రాజన్వినిహతం సర్వం సమృద్ధం సార్థమణ్డలమ్
ఇలా, రాజా, అనేక విధాలుగా, దైవకృపలతో, ఆ సంపన్నమైన వాణిజ్య బృందాన్ని అడవి ఏనుగులు పూర్తిగా నాశనం చేశాయి.
ఆరావః సుమహాంశ్చాసీత్రైలోక్యభయకారకః। ఏషోఽగ్నిరుత్థితః కష్టస్త్రాయధ్వం ధావతాఽధునా
అక్కడ పెద్ద శబ్దం లేచింది, అది మూడువెళ్లాలకూ భయాన్ని కలిగించింది: "ఇది భయంకరమైన అగ్ని! అందరూ ప్రాణాలు కాపాడుకోండి, వెంటనే పరుగెత్తండి!"
రత్నరాశిర్విశీర్ణోఽయం గృహ్ణీధ్వం కిం ప్రధావత। సామాన్యమేతద్ద్రవిణం న మిథ్యా వచనం మమ
ఇక్కడ రత్నాల గుట్ట చెల్లాచెదురుగా ఉంది—మీరు తీసుకోండి, ఎందుకు పారిపోతున్నారు? ఈ ధనం అందరికీ సర్వసాధారణం; నేను చెప్పింది అబద్ధం కాదు.
పునరేవాభిధాస్యామి చిన్తయధ్వం సుకాతరాః। ఏవమేవాభిభాషన్తో విద్రవన్తి భయాత్తదా
మళ్లీ చెబుతున్నాను—మీరు బాగా ఆలోచించండి, సుఖంగా ఉండాలని ఆశపడేవాళ్లారా. వారు ఇలా మాట్లాడుతూనే, ఆ సమయంలో భయంతో పారిపోయారు.
తస్మింస్తథా వర్తమానే దారుణే జనసంక్షయే। దమయన్తీ చ బుబుధే భయసంత్రస్తమానసా। అపశ్యద్వైశసం తత్ర సర్వలోకభయంకరమ్
అక్కడ అంత భయంకరమైన జనహానీ జరుగుతున్నప్పుడు, దమయంతి భయంతో మనసు కలవరపడి, అందరికీ భయాన్ని కలిగించే ఆ విపత్తును గుర్తించింది.
అదృష్టపూర్వం తద్దృష్ట్వా బాలా పద్మనిభేక్షణా। సంసక్తవదనాశ్వాసా ఉత్తస్థౌ భయవిహ్వలా
ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ చూడని దృశ్యాన్ని చూసి, పద్మపువ్వులాంటి కన్నులున్న ఆ యువతి, ఊపిరి ఆగిపోయి, భయంతో తడబడుతూ లేచింది.
యే తు తత్ర వినిర్ముక్తాః సార్థాత్కేచిదవిక్షతాః। తేఽబ్రువన్సహితాః సర్వే కస్యేదం కర్మణః ఫలమ్
అక్కడ ఆ వాణిజ్యబృందం నుంచి కొంతమంది క్షేమంగా బయటపడ్డవారు, అందరూ కలిసి—'ఇది ఎవరి పాపఫలం?' అని అడిగారు.
నూనం న పూజితోఽస్మాభిర్మణిభద్రో మహాయశాః। తథా యక్షాధిపః శ్రీమాన్న వై వైశ్రవణః ప్రభుః
నిజంగా మనం మణిభద్రుడిని, గొప్ప పేరున్నవాడిని, లేదా యక్షాధిపతిగా ఉన్న వైశ్రవణుడిని గౌరవించలేదు.
న పూజా విఘ్రకర్తౄణామథవా ప్రథమం కృతా
లేదా వాణిజ్యబృందాన్ని కాపాడే దేవతలకు ముందుగా పూజ కూడా చేయలేదు.
శకునానాం ఫలం వాఽథ విపరీతిమిదం ధ్రువమ్। గ్రహా న విపరీతాస్తు కిమన్యదిదమాగతమ్
లేదా పక్షుల సూచనల ఫలితమో, లేక ఎలాంటి విపరీత పరిణామమో అయి ఉండొచ్చు. గ్రహాలు మనకు వ్యతిరేకంగా లేవు—ఇంకా ఏమి జరిగిందో తెలియదు.
అపరే త్వబ్రువన్దీనా జ్ఞాతిద్రవ్యవినాకృతా। యాఽసావద్య మహాసార్థే నారీ హ్యున్మత్తదర్శనా
ఇంకొంతమంది, బంధువులు, ధనం కోల్పోయి దుఃఖంతో—'ఆ మహా వాణిజ్యబృందంలో కనిపించిన ఆ స్త్రీ, పిచ్చివాడిలా కనిపించినది—'
ప్రవిష్టా వికృతాకారా కృత్వా రూపమమానుషమ్। తయైవం విహితా పూర్వం మాయా పరమదారుణా
'ఆమె మనుష్యులకు లేని రూపంతో, వింతగా మారి లోపలికి వచ్చి, ఇంతటి భయంకరమైన మాయను ముందే చేసింది.'