హా వీర ననునామాహమిష్టా కిల తవానఘ। అస్యామటవ్యాం ఘోరాయాం కిం మాం న ప్రతిభాషసే
హాయ్! ఓ వీరా! నిజంగా నేను నీకు ఇష్టురాలిని కదా? ఈ భయంకరమైన అడవిలో నన్ను ఎందుకు పలకడం లేదు?
భర్త్సయత్యేష మాం రౌద్రో వ్యాత్తాస్యో దారుణాకృతిః। అరణ్యరాట్ క్షుధావిష్టః కిం మాం న త్రాతుమర్హసి
ఈ భయంకరమైన రూపం కలిగిన అడవి రాజు, ఆకలితో మూర్ఛించి నన్ను బెదిరిస్తున్నాడు. నీవు నన్ను ఎందుకు రక్షించడంలేదు?
న మే త్వదన్యా కాచిద్ధి ప్రియాఽస్తీత్యబ్రవీస్తదా। తామృతాం కురు కల్యాణ పురోక్తాం భారతీం నృప
"నీవే నాకు అత్యంత ప్రియమైనవాడివి" అని నీవు ఎప్పుడో అన్నావు. ఓ కల్యాణుడు! రాజా! ముందుగా ఇచ్చిన మాటను నెరవేర్చు.
ఉన్మత్తాం విలపన్తీం మాం భార్యామిష్టాం నరాధిప। ఈప్సితామీప్సితోసి త్వం కిం మాం న ప్రతిభాషసే
ఓ నరాధిపా! నేను నీకు ఇష్టురాలిని, నీ భార్యను, బాధతో విలపిస్తున్నాను. నీవు నా మనసు కోరిక అయినవాడివి. అయినా నన్ను ఎందుకు పలకడం లేదు?
కృశాం దీనాం వివర్ణాం చ మలినాం వసుధాధిప। వస్త్రార్ధప్రావృతామేకాం విలపన్తీమనాథవత్
ఓ భూమిపాలకా, నన్ను చూడు — నేను బలహీనంగా, దుఃఖంతో, వర్ణం కోల్పోయి, మురికి దుస్తులతో, అరగంత వస్త్రంతో మాత్రమే కప్పుకుని, ఒంటరిగా, దుఃఖంతో ఏడుస్తూ, అనాధలా ఉన్నాను.
యూథభ్రష్టామివైకాం మాం హరిణీం పృథులోచన। న మానయసి మామార్య రుదన్తీమరికర్శన
ఓ విశాల నేత్రాలవాడా, గుంపు నుంచి విడిపోయిన జింకలా నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను. ఓ మహానుభావా, శత్రువులకు భయంకరుడా, నేను ఏడుస్తున్నా, నన్ను గౌరవించడంలేదు.
మహారాజ మహారణ్యే మామిహైకాకినీం సతీమ్। ఆభాషమాణాం స్వాం పత్నీం కిం మాం న ప్రతిభాషసే
ఓ మహారాజా, ఈ విస్తారమైన అరణ్యంలో నీ సతీమంతుడు అయిన భార్య మాట్లాడుతుంటే, నన్ను ఒంటరిగా వదిలేసి, నాతో మాటలాడకపోవడమెందుకు?
కులశీలోపసంపన్నాం చారుసర్వాఙ్గశోభనామ్। `అనువ్రతాం మహారాజ కిం మాం న ప్రతిభాషసే
ఓ రాజా, నేను మంచి కుటుంబానికి, మంచి ఆచారానికి కలవాడిని, నా అవయవాలన్నీ అందంగా మెరిసిపోతున్నాయి, నీకు నిబద్ధురాలిని. అయినా నాతో మాటలాడకపోవడమెందుకు?
నాద్యత్వాం ప్రతిపశ్యామి గిరావస్మిన్నరోత్తమ। వనే చాస్మిన్మహాధోరే సింహవ్యాఘ్రనిషేవితే
ఓ మానవోత్తమా, ఈ భయంకరమైన, సింహాలు పులులు సంచరించే అరణ్యంలో నాతో మాటలాడుతున్న నిన్ను ఈ రోజు చూడలేకపోతున్నాను.
శయానముపవిష్టం వా స్థితం వా నిషధాధిప। ప్రస్థితం వా నరశ్రేష్ఠ మమ శోకనిబర్హణ
ఓ నిషధాధిపతీ, నీవు పడుకున్నా, కూర్చున్నా, నిలబడ్డా, వెళ్ళిపోతున్నా, ఓ మానవోత్తమా, నా దుఃఖాన్ని తొలగించేవాడివి.
కం ను పృచ్ఛామి దుఃఖార్తా త్వదర్థే శోకకర్శితా। కచ్చిద్దృష్టస్త్వయాఽరణ్యే సంగత్యేతి నలో నృపః
నీ కోసం దుఃఖంతో బాధపడుతూ, ఎవరిని అడగాలి? ఈ అరణ్యంలో నలుడు రాజు ఎవరికైనా కనిపించాడా అని ఎవరి దగ్గర అడగాలి?
కో ను మే కథయేదద్య వనేఽస్మిన్విష్ఠితం నృపమ్। అభిరూపం మహాత్మానం పరవ్యూహవినాశనమ్
ఈ అరణ్యంలో నివసిస్తున్న అందమైన, మహాత్ముడైన, శత్రు సంహారకుడైన రాజు గురించి ఈ రోజు నాకు ఎవరు చెబుతారు?
యమన్వేపసి రాజానం నలం పద్మనిభేక్షణమ్। అయంస ఇతి కస్యాద్య శ్రోష్యామి మధురాం గిరమ్
పద్మపత్రం వంటి కన్నులు గల నలుడు రాజు కోసం వణికిపోతున్నావు. 'ఇతనే నలుడు రాజు' అని ఎవరి నోట ఈ రోజు మధురమైన మాటలు వినగలుగుతాను?
అరణ్యరాడయం శ్రీమాంశ్చతుర్దంష్ట్రో మహాహనుః। శార్దూలోఽభిముఖోఽభ్యేతి పృచ్ఛామ్యేనమశఙ్కితా
ఇక్కడ అరణ్యానికి అధిపతి, నాలుగు పళ్లతో, పెద్ద దవడలతో, కాంతివంతమైన పులి నన్ను ఎదురుగా చూస్తూ వస్తున్నాడు. అయినా భయపడకుండా నేను దానిని అడుగుతున్నాను.
భవాన్మృగాణామధిపస్త్వమస్మిన్కాననే ప్రభుః। విదర్భరాజతనయాం దమయన్తీతి విద్ధి మామ్
ఈ అరణ్యంలో జంతువుల అధిపతివైన నీవు, నేను విదర్భ రాజు కుమార్తె దమయంతిని అని తెలుసుకో.
నిషధాధిపతేర్భార్యాం నలస్యామిత్రఘాతినః। పతిమన్వేషతీమేకాం కృపణాం శోకకర్శితామ్
నేను నిషధాధిపతి, శత్రు సంహారకుడైన నలుని భార్యను. నా భర్తను వెతుకుతూ, ఒంటరిగా, దుఃఖంతో బాధపడుతూ, దయనీయంగా ఉన్నాను.
ఆశ్వాసయ మృగేన్ద్రేహ యది దృష్టస్త్వయా నలః। `సింహస్కన్ధో మహాబాహుః పద్మపత్రనిభేక్షణః
ఓ జంతువుల రాజా, నీవు నలుణ్ణి చూశావా? సింహపు భుజాలు, బలమైన చేతులు, పద్మపత్రం వంటి కన్నులు కలవాడిని. అతన్ని చూశావా? అయితే నన్ను ఇక్కడ ఆదురించు.
అథవాఽరణ్యనృపతే నలం యది న శంససి। మాం ఖాదయ మృగశ్రేష్ఠ దుఃఖాదస్మాద్విమోచయ
లేకపోతే, ఓ అరణ్యాధిపతీ, నలుని గురించి చెప్పలేకపోతే, ఓ జంతువులలో శ్రేష్ఠుడా, నన్ను తినివేయి. ఈ దుఃఖం నుంచి నన్ను విమోచించు.
శ్రుత్వాఽరణ్యే విలపితం మమైష మృగరాట్ స్వయమ్। యాత్యేష మృష్టసలిలామాపగాం సాగరోపమామ్
ఈ అరణ్యంలో నా విలాపం విని, ఈ జంతువుల రాజు తానే స్వయంగా, సముద్రం లాంటి, నిర్మలమైన నదికి వెళ్తున్నాడు.
ఇమం శిలోచ్చయం పృచ్ఛే శృఙ్గైర్బహుభిరుచ్ఛితైః। విరాజితం దివస్పృగ్భిర్నైకవర్ణైర్మనోరమైః
ఈ అనేక ఎత్తైన శిఖరాలతో, ఆకాశాన్ని తాకే, రంగురంగుల, ఆకర్షణీయమైన శిఖరాలతో అలంకరించబడిన ఈ పర్వతాన్ని నేను అడుగుతున్నాను.
నానాధాతుసమాకీర్ణం వివిధోపలభూషితమ్। ఆస్యారణ్యస్య మహతః కేతుభూతమివోచ్ఛితమ్
వివిధ లోహాలతో నిండిన, అనేక రకాల రాళ్లతో అలంకరించబడిన ఈ పర్వతం, ఈ విస్తారమైన అరణ్యంలో ఒక జెండాలా ఎత్తుగా ఉంది.
సింహశార్దూలమాతఙ్గవరాహర్క్షమృగాయుతమ్। పతత్రిభిర్బహువిధైః సమన్తాదనునాదితమ్
సింహాలు, పులులు, ఏనుగులు, పందులు, ఎలుగుబంట్లు, జింకలు, అనేక రకాల పక్షులతో చుట్టూ మారుమోగుతున్న పర్వతం ఇది.
కింశుకాశోకబకులపున్నాగైరుపశోభితమ్। [కర్ణికారధవప్లక్షైః సుపుష్పైరుపశోభితమ్ ।।]
కింశుక, అశోక, బకుల, పున్నాగ వృక్షాలతో అలంకరించబడి, కర్ణికార, ధవ, ప్లక్ష వృక్షాలు సుస్వచ్చమైన పువ్వులతో మరింత అందంగా కనిపిస్తోంది.
సరిద్భిః సవిహఙ్గాభిః శిఖరైశ్చ సమాకులమ్। `పృథివ్యా రుచిరాకారం చూడామణిమివ స్థితమ్'। నిరిరాజమిమం తావత్పృచ్ఛామి నృపతిం ప్రతి
నదులు, పక్షులతో నిండిన శిఖరాలు కలిగి, భూమిపై ఒక మణిపూసలా మెరిసిపోతున్న ఈ అందమైన ప్రదేశం గురించి నేను రాజును అడుగుదామని అనుకుంటున్నాను.
భగవన్నచలశ్రేష్ఠ దివ్యద్రశన విశ్రుత। శరణ్య బహుకల్యాణ నమస్తేఽస్తు మహీధర
ఓ మహిమాన్వితమైన పర్వతమా, దివ్య దర్శనంతో ప్రసిద్ధుడవు, శరణ్యుడవు, అనేక మంచి లక్షణాలు కలిగినవాడవు, నీకు నమస్కారం.
ప్రణమే త్వాఽభిగమ్యాహం రాజపుత్రీం నిబోధ మామ్। రాజస్నుషాం రాజభార్యాం దమయన్తీతి విశ్రుతామ్
నేను నీకు నమస్కరించి వచ్చాను; నన్ను రాజకుమారిగా, రాజుని కోడలిగా, భార్యగా, అందరిలో ప్రసిద్ధమైన దమయంతిగా తెలుసుకో.
రాజా విదర్భాధిపతిః పితా మమ మహారథః। భీమో నామ క్షితిపతిశ్చాతుర్వర్ణ్యస్య రక్షితా
నా తండ్రి విదర్భ దేశానికి రాజు, మహారథి, భీముడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు, భూమికి పాలకుడు, నాలుగు వర్ణాలకు రక్షకుడు.
రాజసూయాశ్వమేధానాం క్రతూనాం దక్షిణావతామ్। ఆహర్తా పార్థివశ్రేష్ఠః పృథుచార్వఞ్చితేక్షణః
ఆ మహారాజు విశాలమైన కళ్ళతో, మహిమాన్వితుడై, రాజసూయ, అశ్వమేధ యాగాలు చేసినవాడు, విరివిగా దానం చేసే వాడు.
బ్రహ్మణ్యః సాధువృత్తశ్చ సత్యవాగనసూయకః। శీలవాన్వీర్యసంపన్నః పృథుశ్రీర్ధర్మవిచ్ఛుచిః
ఆయన బ్రాహ్మణులను గౌరవించే వాడు, మంచివాడై, సత్యవంతుడై, మోసములేని వాడు, మంచి స్వభావం, పరాక్రమం కలవాడు, గొప్ప ఐశ్వర్యంతో, ధర్మాన్ని నిర్మలంగా తెలుసుకున్నవాడు.
సమ్యగ్గోప్తా విదర్భాణాం నిర్జితారిగణః ప్రభుః। తస్య మాం విద్ధి తనయాం భగవంస్త్వాముపస్థితామ్
విదర్భ దేశాన్ని సరిగ్గా పరిరక్షించే వాడు, శత్రువులను జయించిన ప్రభువు; భగవంతుడా, నేను ఆయన కుమార్తెగా నీ ముందుకు వచ్చాను అని తెలుసుకో.