అమాత్యాన్సుహృదశ్చైవ ప్రోవాచ స నరాధిపః। భక్షయన్తు భవన్తో వై స్వాదూనీమాని సర్వశః
ఆ రాజు తన మంత్రులు, స్నేహితులతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ మధురమైన పండ్లను మీరు అందరూ తినండి.'
తాపసైరుపనీతాని ఫలాని సహితా మయా। తతో రాజా ససచివః ఫలాన్యాదాతుమైచ్ఛత
ఆ తపస్వులు తీసుకొచ్చిన పండ్లు నాకు ఇచ్చారు. తరువాత రాజు తన మంత్రులతో కలిసి ఆ పండ్లు తినాలని కోరుకున్నాడు.
విధినా సంప్రయుక్తో వై ఋషివాక్యేన తేన తు। యస్మిన్నేవ ఫలే నాగస్తమేవాభక్షయత్స్వయమ్
విధి ప్రకారం, ముని మాటను పాటిస్తూ, ఆ పండులో ఉన్న పామును రాజు తానే తిన్నాడు.
తతో భక్షయతస్తస్య ఫలాత్కృమిరభూదణుః। హ్రస్వకః కృష్ణనయనస్తామ్రవర్ణోఽథ శౌనక
రాజు ఆ పండు తినగా, అందులోంచి చిన్న పురుగు బయటపడింది. అది చిన్నదిగా, నల్ల కళ్లతో, రాగి వర్ణంతో కనిపించింది, ఓ Shaunaka.
స తం గృహ్య నృపశ్రేష్ఠః సచివానిదమబ్రవీత్। అస్తమభ్యేతి సవితా విషాదద్య న మే భయమ్
ఆ పురుగును పట్టుకుని, ఆ మహారాజు తన మంత్రులతో ఇలా అన్నాడు: 'సూర్యుడు అస్తమిస్తున్నాడు; నేడు నాకు విషం గురించి భయం లేదు.'
సత్యవాగస్తు స మునిః కృమిర్మాం దశతామయమ్। తక్షకో నామ భూత్వా వై తథా పరిహృతం భవేత్
అయితే, నిజమైన మాట చెప్పే ఆ ముని ఇలా అన్నాడు: 'ఈ పురుగు నన్ను కరిస్తుంది; అది తక్షకుడిగా మారి, నా విధి పూర్తవుతుంది.'
తే చైనమన్వవర్తన్త మన్త్రిణః కాలచోదితాః। ఏవముక్త్వా స రాజేన్ద్రో గ్రీవాయాం సన్నివేశ్యహ
కాలం తగిలించగా మంత్రులు ఆయన వెంట నడిచారు. అప్పుడు రాజు ఆ పురుగును తన మెడపై పెట్టాడు.
కృమికం ప్రాహసత్తూర్ణం ముమూర్షుర్నష్టచేతనః। ప్రహసన్నేవ భోగేన తక్షకేణాభివేష్టితః
చనిపోవాలని కోరుకుంటూ, చైతన్యం కోల్పోయిన రాజు నవ్వుతూ ఆ పురుగును వేగంగా పెట్టాడు. నవ్వుతూనే తక్షకుడు తన పుట్టుతో రాజును చుట్టేసాడు.
తస్మాత్ఫలాద్వినిష్క్రమ్య యత్తద్రాజ్ఞే నివేదితమ్। వేష్టయిత్వా చ భోగేన వినద్య చ మహాస్వనమ్। అదశత్పృథివీపాలం తక్షకః పన్నగేశ్వరః
ఆ పండులోంచి బయటికి వచ్చిన తక్షకుడు, రాజుకు తెలియజేసినట్లే, తన పుట్టుతో చుట్టేసి, గట్టిగా అరుస్తూ, భూమిపతిని కరిచాడు.
తం తథా మన్త్రిణో దృష్ట్వా భోగేన పరివేష్టితమ్। విషణ్ణవదనాః సర్వే రురుదుర్భృశదుఃఖితాః
రాజును అలా పుట్టుతో చుట్టేసిన దృశ్యం చూసి, మంత్రులందరూ బాధతో ముఖాలు వాడిపోయి, తీవ్రంగా విలపించారు.
తం తు నాగం తతో దృష్ట్వా మన్త్రిణస్తే ప్రదుద్రువుః। అపశ్యన్త తథా యాన్తమాకాశే నాగమద్భుతమ్
ఆ పామును చూసి మంత్రులు భయంతో పారిపోయారు. ఆ అద్భుతమైన పాము ఆకాశంలో వెళ్తున్నదాన్ని వారు చూశారు.
సీమన్తమివ కుర్వాణం నభసః పద్మవర్చసమ్। తక్షకం పన్నగశ్రేష్ఠం భృశం శోకపరాయణాః
ఆకాశానికి అంచు లాగా మెరిసే, పద్మవర్ణంతో ఉన్న పాములలో శ్రేష్ఠుడైన తక్షకుడిని వారు చూశారు. వారు తీవ్ర దుఃఖంలో మునిగిపోయారు.
తతస్తు తే తద్గృహమగ్నినా వృతం ప్రదీప్యమానం విషజేన భోగినః। భయాత్పరిత్యజ్య దిశః ప్రపేదిరే పపాత తచ్చాశనితాడితం యథా
ఆ ఇంటిని పాము విషంతో మండుతున్న అగ్నితో చుట్టుముట్టగా, భయంతో అందరూ దిక్కులు విడిచి పారిపోయారు. ఆ ఇల్లు మెరుపు పడినట్టు కూలిపోయింది.
తతో నృపే తక్షకతేజసాహతే ప్రయుజ్య సర్వాః పరలోకసత్క్రియాః। శుచిర్దిజో రాజపురోహితస్తదా తథైవ తే తస్య నృపస్య మన్త్రిణః
తక్షకుని శక్తికి రాజు బలహీనపడిన తర్వాత, అన్ని అంత్యక్రియలు సక్రమంగా నిర్వహించబడ్డాయి. పవిత్రమైన బ్రాహ్మణుడు, రాజపురోహితుడు, అలాగే రాజు మంత్రులు కూడా ఆ విధంగా చేశారు.
నృపం శిశుం తస్య సుతం ప్రచక్రిరే సమేత్య సర్వే పురవాసినో జనాః। నృపం యమాహుస్తమమిత్రఘాతినం కురుప్రవీరం జనమేజయం జనాః
అప్పుడా పట్టణంలో ఉన్న ప్రజలు అందరూ కలిసి, ఆ బాలుడైన అతని కుమారుని రాజుగా ప్రకటించారు. శత్రువులను సంహరించేవాడు, కురు వంశంలో గొప్పవాడైన జనమేజయుడే తమ రాజు అని వారు పిలిచారు.
స బాల ఏవార్యమతిర్నృపోత్తమః సహైవ తైర్మన్త్రిపురోహితైస్తదా। శశాస రాజ్యం కురుపుంగవాగ్రజో యథాఽస్య వీరః ప్రపితామహస్తథా
ఆ బాలుడు అయినా, మంచి మనసున్న గొప్ప రాజు, తన మంత్రులు, పురోహితులతో కలిసి, తన ప్రపితామహుడు统ే ధైర్యంగా రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
తతస్తు రాజానమమిత్రతాపనం సమీక్ష్య తే తస్య నృపస్య మన్త్రిణః। సువర్ణవర్మాణముపేత్య కాశిప వపుష్టమార్థం వరయాంప్రచక్రముః
ఆ శత్రువులకు భయంకరుడైన రాజును చూసి, అతని మంత్రులు కాశీ దేశానికి చెందిన సువర్ణవర్ముని దగ్గరకు వెళ్లి, వంశాన్ని కొనసాగించేందుకు అతని కుమార్తెను అడిగారు.
తతః స రాజా ప్రదదౌ వపుష్టమాం కురుప్రవీరాయ పరీక్ష్య ధర్మతః। స చాపి తాం ప్రాప్య ముదా యుతోఽభవ- న్న చాన్యనారీషు మనో దధే క్వచిత్
ఆ రాజు, ధర్మాన్ని పరిశీలించి, తన కుమార్తె అయిన వపుష్టమను కురు వంశంలో గొప్పవాడైన జనమేజయునికి ఇచ్చాడు. ఆమెను పొందిన జనమేజయుడు ఎంతో ఆనందించాడు, ఇంకెవరినీ మనసులో పెట్టుకోలేదు.
సరఃసు ఫుల్లేషు వనేషు చైవ ప్రసన్నచేతా విజహార వీర్యవాన్। తథా స రాజన్యవరో విజహ్రివాన్ యథోర్వశీం ప్రాప్య పురా పురూరవాః
ఆ ధైర్యవంతుడైన రాజు, హృదయం సంతోషంతో, పుష్పించిన సరస్సులు, అరణ్యాలలో విహరించాడు. పురూరవుడు ఉర్వశిని పొందిన తరువాత ఎలా ఆనందించాడో, అలా ఆ రాజు కూడా ఆనందించాడు.
వపుష్టమా చాపి వరం పతివ్రతా ప్రతీతరూపా సమవాప్య భూపతిమ్। భావేన రామా రమయాంబభూవ తం విహారకాలేష్వవరోధసున్దరీ
వపుష్టమ కూడా మంచి లక్షణాలు కలిగి, భర్తకు అంకితమై, అందంగా మెరిసిపోతూ, రాజును పొందిన తరువాత, రామా దేవిలా, అంతఃపురంలో అందమైనవారిలా, విహార సమయాల్లో భర్తను సంతోషపరిచింది.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు జరత్కారుర్మహాతపాః। చచార పృథివీం కృత్స్నాం యత్రసాయంగృహో మునిః
అదే సమయంలో, మహా తపస్సు కలిగిన జరత్కారుడు అనే ముని, ఎక్కడా స్థిరంగా ఉండకుండా, భూమి అంతటా సంచరించేవాడు.
చరన్దీక్షాం మహాతేజా దుశ్చరామకృతాత్మభిః। తీర్థేష్వాప్లవనం కుర్వన్పుణ్యేషు విచచార హ
ఆ మహాతేజస్వి, సాధారణ మనుషులకు చేయడం కష్టమైన కఠిన వ్రతాలు ఆచరిస్తూ, పవిత్రమైన తీర్థాలలో స్నానం చేస్తూ తిరిగేవాడు.
వాయుభక్షో నిరాహారః శుష్యన్నహరహర్మునిః। సం దదర్శ పితౄన్గర్తే లమ్బమానానధోముఖాన్
ఆ ముని, ఆహారం లేకుండా, గాలిని మాత్రమే భక్షిస్తూ, రోజురోజుకూ క్షీణించుతూ, ఒక గోతిలో తలకిందుగా వేలాడుతున్న తన పితృదేవతలను చూశాడు.
ఏకతన్త్వవశిష్టం వై వీరణస్తమ్బమాశ్రితాన్। తం తన్తుం చ శనైరాఖుమాదదానం బిలేశయమ్
వారు ఒక వృత్తిలో చివరికి మిగిలిన ఒక తంతువును పట్టుకుని ఉండగా, ఒక బిలంలో నివసించే ఎలుక ఆ తంతువును నెమ్మదిగా కొరుకుతూ ఉండింది.
నిరాహారాన్కృశాన్దీనాన్గర్తే స్వత్రాణమిచ్ఛతః। ఉపసృత్య స తాన్దీనాన్దీనరూపోఽభ్యభాషత
ఆ పితృదేవతలు, ఆహారం లేక, బలహీనంగా, దుఃఖంతో, తమ రక్షణ కోసం ఆశిస్తూ, ఆ ముని దగ్గరకు వచ్చారు. అతను కూడా వారిలా దుఃఖంతో వారిని అడిగాడు.
కే భవన్తోఽవలమ్బన్తే వీరమస్తమ్బమాశ్రితాః। దుర్బలం ఖాదితైర్మూలైరాఖునా బిలవాసినా
మీరు ఎవరు? ఈ బలహీనమైన వృత్తిని పట్టుకుని, బిలంలో ఉండే ఎలుక కొరికే ఈ మూలాన్ని ఆశ్రయించి వేలాడుతున్నారు?
వీరణస్తమ్బకే మూలం యదప్యేకమిహ స్థితమ్। తద్భప్యయం శనైరాఖురాదత్తే దశనైః శితైః
ఈ వృత్తిలో చివరికి మిగిలిన ఒక్క మూలాన్ని కూడా, ఆ ఎలుక తన పదునైన పళ్లతో నెమ్మదిగా కొరుకుతూ ఉంది.
ఛేత్స్యతేఽల్పావశిష్టత్వాదేతదప్యచిరాదివ। తతస్తు పతితారోఽత్ర గర్తే వ్యక్తమధోముఖాః
ఇంకొంత కాలంలో, అది కూడా పూర్తిగా తరిగిపోతుంది. అప్పుడు మీరు అందరూ తలకిందుగా ఈ గోతిలో పడిపోతారు.
అత్ర మే దుఃఖముత్పన్నం దృష్ట్వా యుష్మానధోముఖాన్। కృచ్ఛ్రామాపదమాపన్నాన్ప్రియం కిం కరవాణి వః
మీరు తలకిందుగా వేలాడుతూ, ఇంతటి కష్టంలో ఉన్నదాన్ని చూసి నాకు దుఃఖం కలిగింది. మీ కోసం నేను ఏం చేయగలను చెప్పండి.
తపసోఽస్య చతుర్థేన తృతీయేనాథ వా పునః। అర్ధేన వాపి నిస్తర్తుమాపదం బ్రూత మా చిరమ్
నా తపస్సులో నాలుగవ భాగాన్ని, లేక మూడవ భాగాన్ని, లేదా సగాన్ని ఉపయోగించి మీరు ఈ కష్టాన్ని తప్పించుకోవాలనుకుంటే, వెంటనే చెప్పండి.