సా సమీక్ష్య తు తాన్దేవాన్పుణ్యశ్లోకం చ భారత। నైషధం వరయామాస భైమీ ధర్మేణ పాణ్డవ
ఆమె ఆ దేవతలను, పుణ్యశ్లోకుడైన నైషధుడిని చూసి, భీముడి కుమార్తె ధర్మబద్ధంగా నైషధుణ్ణే వరంగా ఎంచుకుంది.
విలజ్జమానా వస్త్రాన్తం జగ్రాహాయతలోచనా। స్కన్ధదేశేఽసృజత్తస్య స్రజం పరమశోభనామ్
అతని వైపు చూడక, లజ్జతో తలవంచి, తన వస్త్రాంతాన్ని తీసుకుని, అతని భుజంపై అద్భుతమైన పుష్పమాల వేసింది.
వరయామాస చైవైనం పతిత్వే వరవర్ణినీ। తతో హాహేతి సహసా ముక్తః శబ్దో నరాధిపైః
ఆ కాంతివంతమైన యువతి అతనిని భర్తగా ఎంచుకుంది. వెంటనే అక్కడున్న రాజులందరి నుండి 'అయ్యో!' అని పెద్ద అరుపు వినిపించింది.
దేవైర్మహర్షిభిస్తత్ర సాధుసాధ్వితి భారత। విస్మితైరీరితః శబ్దః ప్రశంసద్భిర్నలం నృపమ్
అక్కడ దేవతలు, మహర్షులు ఆశ్చర్యంతో 'బాగుంది, బాగుంది!' అని పలికారు. వారు నలుని ప్రశంసిస్తూ ఆనందించారు.
దమయన్తీం తు కౌరవ్య వీరసేనసుతో నృపః। ఆశ్వాసయద్వరారోహాం ప్రహృష్టేనాన్తరాత్మనా
వీరసేనుని కుమారుడు, హృదయంలో ఆనందంతో, అద్భుతమైన రూపం గల దమయంతిని ఆదురంగా ఓదార్చాడు.
యత్త్వం భజసి కల్యాణి పుమాంసం దేవసన్నిధౌ। తస్మాన్మాం విద్ధి భర్తారమేతత్తే వచనే రతమ్
నీవు దేవతల సమక్షంలో నన్ను ఎంచుకున్నావు కదా, కల్యాణిని! అందుకే నన్ను నీ భర్తగా తెలుసుకో. నీ మాటకే నేను నిబద్ధుడిని.
యావచ్చ మే ధరిష్యన్తి ప్రాణా దేహే శుచిస్మితే। తావత్త్వయి భవిష్యామి సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
నాలో ప్రాణం ఉన్నంతవరకు, నవ్వుతూ ముచ్చటగా ఉన్నదామా, నేను నీవే. ఇది నిజమని నీకు చెప్పుతున్నాను.
దమయన్తీ తథా వాగ్భిరభినన్ద్య కృతాఞ్జలిః
దమయంతి చేతులు జోడించి, ఆనందంగా కృతజ్ఞతతో మాటలు పలికింది.
తౌ పరస్పరతః ప్రీతౌ దృష్ట్వా త్వగ్నిపురోగమాన్। తానేవ శరణం దేవాఞ్జగ్మతుర్మనసా తదా
వారు ఇద్దరూ పరస్పరం ప్రేమతో ఉన్నారని, అగ్ని మొదలైన దేవతలను చూసి, ఆ దేవతలనే మనసారా ఆశ్రయించారు.
వృతే తు నైషధే భైమ్యా లోకపాలా మహౌజసః। ప్రహృష్టమనసః సర్వే నలాయాష్టౌ వరాన్దదుః
భీముని కుమార్తె నైషధుణ్ణి ఎంచుకున్న తర్వాత, మహాశక్తి కలిగిన లోకపాళకులందరూ ఆనందంతో నలకు ఎనిమిది వరాలు ఇచ్చారు.
ప్రత్యక్షదర్శనం యజ్ఞే గతిం చానుత్తమాం శుభామ్। నైషధాయ దదౌ శక్రః ప్రీయమాణః శచీపతిః
ఇంద్రుడు, శచీపతి, సంతోషంతో నైషధునికి యజ్ఞంలో ప్రత్యక్షంగా కనిపించే శక్తిని, అత్యుత్తమమైన మంగళకరమైన మార్గాన్ని వరంగా ఇచ్చాడు.
అగ్నిరాత్మభవం ప్రాదాద్యత్ర వాఞ్ఛతి నైషధః। లోకానాత్మప్రభాంశ్చైవ దదౌ తస్మై హుతాశనః
అగ్ని దేవుడు నైషధుడు కోరిన చోట అతనికి స్వయంగా పుట్టే సంతానాన్ని ఇచ్చాడు. అలాగే, తన కాంతితో ప్రకాశించే లోకాలను కూడా అతనికి ఇచ్చాడు.
యమస్త్వన్నరసం ప్రాదాద్ధర్మే చ పరమాం స్థితిమ్। అపాంపతిరపాం భావం యత్రవాఞ్ఛతి నైపధః ।। స్రజశ్చోత్తమగన్ధాఢ్యాః సర్వేచ మిథునం దదుః
యముడు, నలునికి అన్నంలో రుచి మరియు ధర్మంలో స్థిరతను వరంగా ఇచ్చాడు. జలాధిపతి, నైషధుడు కోరిన చోట నీటి స్వరూపాన్ని ఇచ్చాడు. అందరూ ఉత్తమ సువాసన గల మాలలు, ప్రతి ఒక్కరికీ జంటగా ఇచ్చారు.
వరానేవం ప్రదాయాస్య దేవాస్తే త్రిదివం గతాః। `ఏతత్సర్వం నలోఽపశ్యద్దమయన్తీ చ భారత। యథా స్వప్నం మహారాజ తథైవ దదృశుర్జనాః
అలా వరాలు ఇచ్చి, ఆ దేవతలు స్వర్గానికి వెళ్లిపోయారు. నలుడు, దమయంతి ఇది అంతా చూశారు. ప్రజలు కూడా మహారాజా, కలలో చూసినట్లుగా చూశారు.
తతః స్వయవరం చక్రే భీమో రాజాఽతిమానుషమ్। సమాగతేషు సర్వేషు భూపాలేసు విశాంపతే
అంతట రాజులందరూ చేరినప్పుడు, భీముడు రాజు మానవులకంటే మించిపోయే విధంగా స్వయంవరాన్ని నిర్వహించాడు.
దమయన్త్యపి తద్దృష్ట్వారాజమణ్డలమృద్ధిమత్। అన్వీక్ష్యనైషధం వవ్రే భైమీ ధర్మేణ భారత
దమయంతి, ఆ రాజుల వలయాన్ని చూసి, నైషధుణ్ణి పరిశీలించి, ధర్మబద్ధంగా అతనినే ఎంచుకుంది, ఓ భారతా.
వృతే చ నైషధే భైమ్యా నివృత్తే చ స్వయంవరే। సర్వ ఏవ మహీపాలాః ప్రతిజగ్ముర్యథాగతమ్
విదర్భ రాజకుమార్తె దమయంతి నైషధ నలుని వరంగా ఎంచుకున్న తర్వాత, స్వయంవర వేడుక ముగిసినప్పుడు, అక్కడికి వచ్చిన రాజులు అందరూ తమ తమ ప్రాంతాలకు తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
పార్థివాశ్చానుభూయాస్య వివాహం విస్మయాన్వితాః। దమయన్త్యాశ్చ ముదితాః ప్రతిజగ్ముర్యథాగతమ్
ఆ రాజులందరూ దమయంతి వివాహాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడి, ఆమెకు ఆనందంతో, వచ్చిన విధంగా తమ రాజ్యాలకు తిరిగి వెళ్లారు.
గతేషు పార్థివేన్ద్రేషు భీమః ప్రీతో మహామనాః। వివాహం కారయామాస దమయన్త్యా నలస్య చ
అందరు మహారాజులు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, భీముడు హర్షంతో, విశాల హృదయంతో, నలుడు మరియు దమయంతి వివాహాన్ని జరిపించాడు.
ఉష్య తత్ర తథాకామం నైషధో ద్విపదాంవరః। భీమేన సమనుజ్ఞాతో జగామ నగరం స్వకమ్। అవాప్య నారీరత్నం తు పుణ్యశ్లోకోపి పార్థివః
నలుడు అక్కడ తన ఇష్టానుసారం కొన్ని రోజులు గడిపి, భీముని అనుమతితో, ఆ మహారాణి దమయంతిని పొందిన ఆనందంతో, తన నగరానికి తిరిగి వెళ్లాడు. అతనికి మంచి పేరూ కలిగింది.
రేమే సహ తయా రాజఞ్ఛచ్యేవ బలవృత్రహా। అతీవ ముదితో రాజా భ్రాజమానోంశుమానివ
రాజా నలుడు దమయంతితో కలిసి, ఇంద్రుడు శచితో ఆనందించినట్టు, ఎంతో సంతోషంగా, కాంతివంతంగా జీవించాడు.
అరఞ్జయత్ప్రజా వీరో ధర్మేణ పరిపాలయన్। ఈజే చాప్యశ్వమేధేన యయాతిరివ నాహుషః। అన్యైశ్చ బహుభిర్ధీమాన్క్రతుభిశ్చాప్తదక్షిణైః
ఆ వీరుడు తన ప్రజలను ధర్మబద్ధంగా పాలించి, వారిని సంతోషపెట్టాడు. యయాతి చేసినట్టు అశ్వమేధ యాగాన్ని కూడా చేసాడు. ఇంకా అనేక మహా యాగాలు, పెద్దపెద్ద దానాలు ఇచ్చి నిర్వహించాడు.
పుగశ్చ రమణీయేషు వనేషూపవనేషు చ। దమయన్త్యా సహ నలో విజహారామరోపమః
అందమైన అరణ్యాల్లో, ఉద్యానవనాల్లో, నలుడు దమయంతితో కలిసి దేవతలకు సమానంగా విహరించాడు.
జనయామాస చ తతో దమయన్త్యాం మహామనాః। ఇన్ద్రసేనం సుతం చాపి ఇన్ద్రసేనాం చకన్యకామ్
ఆ మహాత్ముడు నలుడు, దమయంతి ద్వారా ఇంద్రసేన అనే కుమారుడిని, ఇంద్రసేనా అనే కుమార్తెను పొందాడు.
ఏవం స యజమానశ్చ విహరంశ్చ నరాధిపః। రరక్ష వసుసంపూర్ణాం వసుధాం వసుధాధిపః
అలా ఆ రాజు యజ్ఞాలు చేసుకుంటూ, సుఖంగా జీవిస్తూ, ధనంతో నిండిన భూమిని నిజమైన రాజుగా రక్షించాడు.
వృతే తు నైషధే భైమ్యా లోకపాలా మహౌజసః। యాన్తో దదృశురాయాన్తం ద్వాపరం కలినా సహ
నైషధుని దమయంతి వరంగా ఎంచుకున్న తర్వాత, లోకపాళకులు అక్కడి నుంచి వెళ్తుండగా, కలితో కలిసి ద్వాపరుడు వస్తున్నాడని చూశారు.
అథాబ్రవీత్కలిం శక్రః సంప్రేక్ష్య బలవృత్రహా। ద్వాపరేణ సహాయేన కలే బ్రూహి క్వ యాస్యసి
అప్పుడు ఇంద్రుడు, వృత్రాసురుని సంహరించినవాడు, కలిని చూసి ఇలా అన్నాడు: "కలి! ద్వాపరుడు నీతో ఉన్నాడు, మీరు ఎక్కడికి వెళ్తున్నారు చెప్పు."
తతోఽబ్రవీత్కలిః శక్రం దమయన్త్యాః స్వయంవరమ్। గత్వా హి వరయిష్యే తాం మనో హి మమ తాం గతమ్
దానికి కలి ఇంద్రునికి ఇలా చెప్పాడు: "నేను దమయంతి స్వయంవరానికి వెళ్తున్నాను. ఆమెను వరంగా కోరుకుంటున్నాను. నా మనసంతా ఆమెపైనే ఉంది."
తమబ్రవీత్ప్రహస్యేన్ద్రో నిర్వృత్తః స స్వయంవరః। వృతస్తయా నలో రాజా పతిరస్మత్సమీపతః
అప్పుడు ఇంద్రుడు నవ్వుతూ అన్నాడు: "ఆ స్వయంవరం ముగిసింది. మన ముందే దమయంతి నలుని తన భర్తగా ఎంచుకుంది."
ఏవముక్తస్తు శక్రేణ కలిః కోపసమన్వితః। దేవానామన్త్ర్య తాన్సర్వానువాచేదం వచస్తదా
ఇలా ఇంద్రుడు చెప్పగానే, కలి కోపంతో, అక్కడున్న దేవతలందరికీ వీడ్కోలు చెప్పి, ఇలా అన్నాడు.