భవాంశ్చ పునరాహూతో ద్యూతేనైవాపనేష్యతి। స తథాఽక్షేషు కుశలో నిశ్చితో గతచేతనః
మహారాజా! నువ్వు మళ్లీ పాశాక్రీడకు పిలిపించబడినప్పుడు, తప్పకుండా ఓడిపోతావు. ఎందుకంటే అతడు పాశాల్లో చాలా నిపుణుడు, మోసానికి తలపెట్టినవాడు.
చరిష్యసి మహారాజ వనేషు వసతీః పునః
నీవు మళ్లీ అడవుల్లో నివసిస్తూ, వనవాస జీవితం గడపాల్సి వస్తుంది.
యద్యస్మాన్సుమహారాజ కృపణాన్కర్తుమర్హసి। యావజ్జీవమవేక్షస్వ వేదధర్మాంశ్చ కృత్స్నశః। నికృత్యా నికృతిప్రజ్ఞో హన్తవ్య ఇతి నిశ్చయః
మహారాజా! నీవు మమ్మల్ని నిజంగా దుఃఖితుల్ని చేయాలనుకుంటే, జీవితాంతం వేదధర్మాలను పూర్తిగా పాటించు. కాని మోసంలో నిపుణుడు, దుర్మార్గంగా ప్రవర్తించేవాడు మాత్రం తప్పకుండా నశించాలి.
అనుజ్ఞాతస్త్వయా గత్వాయావచ్ఛక్తి సుయోధనమ్। యథైవ కక్షముత్సృష్టో దహేదనిలసారథిః। హనిష్యామి తథా మన్దమనుజానాతు మే భవాన్
నీవు అనుమతి ఇస్తే, నా శక్తికొద్దీ సుయోధనుని వెళ్లి నాశనం చేస్తాను. ఎట్లా గాలి తోడుతో పొడి గడ్డి కాలిపోతుందో, అలా ఆ దుష్టుడిని సంహరిస్తాను. దయచేసి నాకు అనుమతి ఇవ్వు.
ఏవం బ్రువాణం భీమం తు ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। ఉవాచ సాన్త్వయన్రాజా మూర్న్ధ్యుపాఘ్రాయ పాణ్డవమ్
భీముడు ఇలా చెప్పగా, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు భీముని తలపై చేయి వేసి, అతన్ని ఓదార్చుతూ పలికాడు.
అసశయం మహాబాహో హనిష్యసి సుయోధనమ్। వర్షాత్రయోదశాదూర్ధ్వం సహ గాణ్డీవధన్వనా
మహాబాహువూ! నిస్సందేహంగా, పదమూడు సంవత్సరాల తర్వాత గాండీవధారి తోడుగా నీవు సుయోధనుని సంహరిస్తావు.
యత్త్వమాభాషసే పార్థ ప్రాప్తః కాల ఇతి ప్రభో। అనృతం నత్సహే వక్తుం న హ్యేతన్మయి విద్యతే
పార్థా! నీవు 'సమయం వచ్చిందని' అన్నది నిజం కాదు. నేను అసత్యాన్ని మాట్లాడలేను; అది నా స్వభావంలో లేదు.
అన్తరేణాపి కౌన్తేయ నికృతింపాపనిశ్చయమ్। హన్తా త్వమసి దుర్ధర్ష సానుబన్ధం సుయోధనమ్
కౌంతేయా! మోసాన్ని ఆశ్రయించకుండానే, నీవు సుయోధనుని మరియు అతని అనుచరులను సంహరించగలవు. వారు ఎంత దుర్మార్గులైనా నీవు వారిని జయించగలవు.
ఏవం బ్రువతి భీమం తు ధర్మరాజే యుధిష్ఠిరే। ఆజగామ మహాభాగో బృహదశ్వో మహానృషిః
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు భీమునితో ఇలా మాట్లాడుతుండగా, మహాత్ముడు, మహర్షి బృహదశ్వుడు అక్కడకు వచ్చాడు.
తమభిప్రేక్ష్యధర్మాత్మా సంప్రాప్తం ధర్మచారిణమ్। శాస్త్రవన్మధుపర్కేణ పూజయామాస ధర్మరాట్
ఆ ధర్మనిష్ఠుడైన మహర్షిని చూసి, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు సదాచార ప్రకారం అతITHITHI సేవ చేసి, మధుర వాక్యాలతో అతన్ని సత్కరించాడు.
ఆశ్వస్తం చైనమాసీనముపాసనో యుధిష్ఠిరః। అభిప్రేక్ష్య మహాబాహుః కృపణం బహ్వభాషత
ఆ మహర్షి విశ్రాంతి తీసుకుని కూర్చున్న తర్వాత, మహాబాహువైన యుధిష్ఠిరుడు అతన్ని చూసి, తన మనోవేదనతో విస్తృతంగా మాట్లాడాడు.
అక్షద్యూతే చ భగవన్ధనం రాజ్యం చ మే హృతమ్। ఆహూయ నికృతిప్రజ్ఞైః కితవైరక్షకోవిదైః
భగవంతుడా! పాశాక్రీడలో మోసపూరితంగా పిలిపించి, మాయగాళ్లు నా ధనం, రాజ్యాన్ని నాపై గెలుచుకున్నారు.
అనక్షజ్ఞస్య హి సతో నికృత్యా పాపనిశ్చయైః। భార్యా చ మే సభాం నీతా ప్రాణేభ్యోపి గరీయసీ
పాశాల్లో అనుభవం లేని నన్ను, దుర్మార్గులు మోసం చేసి, నా ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైన భార్యను సభలోకి లాగారు.
పునర్ద్యూతేన మాం జిత్వా వనవాసాం సుదారుణమ్। ప్రావ్రాజయన్మంహారణ్యమజినైః పరివారితమ్
తరువాత మళ్లీ పాశాల్లో ఓడించి, నన్ను దారుణమైన అడవిలోకి, మృగచర్మాలు ధరించి వనవాసానికి పంపించారు.
అహం వనే దుర్వసతీర్వసన్పరమదుఃఖితః। అక్షద్యూతాభిషఙ్గేణ గిరః శృణ్వన్సుదారుణాః
నేను అడవిలో కష్టాలు అనుభవిస్తూ, పాశాక్రీడ వల్ల కలిగిన అవమానంతో, హృదయం బాధతో నిండిపోయి, దుర్మార్గమైన మాటలు వింటున్నాను.
ఆర్తానాం సుహృదాం వాచో ద్యూతప్రభృతి శంసతామ్। అహం హృది శ్రితాః స్మృత్వా సర్వరాత్రీర్విచిన్తయన్
పాశాక్రీడ వల్ల బాధపడుతున్న నా స్నేహితులు చెప్పిన మాటలు నా హృదయంలో నిలిచిపోయాయి. వాటిని రాత్రి పొద్దు తారసపడుతూ, ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ ఉంటాను.
యస్మింశ్చ వయమాయత్తాః సదా గాణ్డీవధన్వని। `స చేన్ద్రలోకం గతవానస్త్రహేతోర్మహాబలః
మనం ఎప్పుడూ ఆధారపడే గాండీవధారి, అపారబలశాలి అర్జునుడు ఆయుధాల కోసం ఇంద్రలోకానికి వెళ్ళిపోయాడు.
వినా మహాత్మనా తేన గతసత్వ ఇవాస్మహే। కదా ద్రక్ష్యామి బీభత్సుం కృతాస్త్రం పునరాగతమ్
ఆ మహాత్ముడి లేకుండా మనం ప్రాణం లేని వారిలా ఉన్నాం. ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన బీభత్సుని మళ్ళీ తిరిగి వచ్చి నేను ఎప్పుడు చూస్తానో అని ఆశతో ఉన్నాను.
ఇతి సర్వే మహేష్వాసం చిన్తయానా ధనంజయమ్। అనేన తు విషణ్ణోఽహం కారణేన సహానుజః
ఇలా మనమంతా ధనంజయుడిని గుర్తు చేసుకుంటూ ఆందోళనతో ఉన్నాం. అందుకే నా అన్నదమ్ములతో కలిసి నేను బాధతో ఉన్నాను.
వనవాసాన్నివృత్తం మాం పునస్తే పాపబుద్ధయః। జానన్తః ప్రీయమాణా వై దేవనే భ్రాతృభిః సహ। ద్యూతేనైవాహ్వయిష్యన్తి బలాదక్షేషు తద్విదః
వనవాసం ముగించుకుని తిరిగి వచ్చినప్పుడు, మనం అరణ్యంలో సంతోషంగా ఉన్నామని తెలిసిన ఆ దుర్మార్గులు మళ్లీ పాశాయుద్ధానికి బలవంతంగా పిలుస్తారు.
ఆహూతశ్చ పునర్ద్యూతే నాస్మి శక్తో నివర్తితుమ్। పణే చ మమ నాత్యర్థం వసు కించన విద్యతే
మళ్లీ పాశాయుద్ధానికి పిలిచినా నేను తిరస్కరించలేను. కానీ నా వద్ద పెట్టుబడిగా పెట్టడానికి పెద్దగా ధనం లేదు.
ఏతత్సర్వమనుధ్యాయంశ్చిన్తయానో దివానిశమ్। న మత్తో దుఃఖితతరః పుమానస్తీహ కశ్చన
ఇవన్నీ రాత్రింబవళ్లు ఆలోచిస్తూ, నా కన్నా ఎక్కువగా బాధపడే మనిషి ఇంకెవరూ లేరు అనిపిస్తోంది.
నాస్తి రాజా మయా కశ్చిదల్పభాగ్యతరో భువి। భవతా దృష్టపూర్వో వా శ్రుతపూర్వోపి వా క్వచిత్। న మత్తో దుఃఖితతరః పుమానస్తీతి మే మతిః
ఈ భూమిపై నా కన్నా దురదృష్టవంతుడైన రాజు లేడు. మీరు ఎప్పుడైనా నా కన్నా ఎక్కువగా బాధపడే వాడిని చూశారా, లేదా విన్నారా? నాకు మాత్రం అలా అనిపిస్తోంది.
ఏవం బ్రువన్తం దుఃఖార్తమువాచ భగవానృషిః। శోకం వ్యపనుదన్రాజ్ఞో ధర్మరాజస్య ధీమతః
ఇలా బాధతో మాట్లాడుతున్న ధర్మరాజును, ఆయన దుఃఖాన్ని తొలగిస్తూ మహర్షి ఓదార్చాడు.
న విషాదే మనః త్వయా బుద్ధిమతాంవర। ఆగమిష్యతి బీభత్సురమిత్రాంశ్చ విజేష్యతే
ఓ జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడా! నీ మనసు నిరాశలో పడకూడదు. బీభత్సువు తిరిగి వస్తాడు, నీ శత్రువులను జయిస్తాడు.
యద్బ్రవీషి మహారాజ న మత్తో విద్తే క్వచిత్। అల్పభాగ్యతరః కశ్చిత్పుమానస్తీతి పాణ్డవ
మహారాజా! పాండవా! నీవు చెప్పినట్టు, నా కన్నా దురదృష్టవంతుడు మరొకరు లేరు అని అనుకుంటున్నావు కదా—
అత్ర తే వర్ణయిష్యామి యది శుశ్రూషసేఽనఘ। యస్త్వత్తో దుఃఖితతరో రాజాఽఽసీత్పృథివీపతే
ఓ పాపరహితుడా! నీవు వినాలనుకుంటే, నీ కన్నా ఎక్కువగా బాధపడ్డ ఒక రాజు గురించి నేను చెబుతాను.
అథైనమబ్రవీద్రాజా బ్రవీతు భగవానితి। ఇమామవస్థాం సంప్రాప్తం శ్రోతుమిచ్ఛామి పార్థివమ్
అప్పుడు రాజు, 'భగవంతుడు చెప్పండి. ఆ స్థితికి చేరిన ఆ రాజు గురించి వినాలని నాకు ఉంది' అని అన్నాడు.
శృణు రాజన్నవహితః సహ భ్రాతృభిరచ్యుత। యస్త్వత్తో దుఃఖితతరో రాజాఽఽసీత్పృథివోపతే
ఓ రాజా! నీవు నీ అన్నదమ్ములు, కృష్ణతో కలిసి శ్రద్ధగా విను. నీ కన్నా ఎక్కువగా బాధపడ్డ ఆ రాజు గురించి చెబుతాను.
నిషధేషు మహీపాలో వీరసేన ఇతి శ్రుతః। తస్య పుత్రోఽభవన్నామ్నా నలో ధర్మార్తకోవిదః
నిషధులలో వీరసేన అనే రాజు ఉండేవాడు అని వినిపించింది. అతని కుమారుడు నలుడు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు.