సవాచ్యో మమ సందేశాద్ధర్మాత్మా సత్యసంగరః। నోత్కణఅఠా ఫల్గునే కార్యా కృతాస్త్రః శీఘ్రమేష్యతి
ధర్మాత్ముడైన, సత్యంలో నిలిచిన యుధిష్ఠిరునికి నా సందేశం చెప్పాలి. ఫల్గుణుడు మనసులో బాధపడకూడదు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడై త్వరలోనే తిరిగి వస్తాడు.
నాశుద్బాహువీర్యేణ నాకృతాస్త్రేణ వా రణే। భీష్మద్రోణాదయో యుద్ధే శక్యాః ప్రతిసమాసితుమ్
కేవలం బాహుబలంతో గానీ, ఆయుధ విద్యలో నైపుణ్యం లేనివారితో గానీ, భీష్ముడు, ద్రోణుడు మరియు ఇతరులను యుద్ధంలో ఎదుర్కోవడం సాధ్యం కాదు.
గృహీతాస్త్రో గుడాకేశో మహాబాహుర్మహామనాః। నృత్తవాదిత్రగీతానాం దివ్యానాం పారమీయివాన్
గుడాకేశుడు, మహాబాహువు, మహామనస్సు, ఆయుధ విద్యను సంపూర్ణంగా నేర్చుకుని, దివ్య నృత్య, సంగీత, వాద్యాలలోను నైపుణ్యం పొందాడు.
భవానపి వివిక్తాని తీర్థాని మనుజేశ్వర। భ్రాతృభిః సహితః సర్వైర్ద్రష్టుమర్హత్యరిందమ
నరేశ్వరా! మీరు కూడా మీ అన్నదమ్ములతో కలిసి, ఏకాంతంగా పవిత్ర తీర్థాలను సందర్శించాలి.
తీర్థేష్వాప్లుత్య పుణ్యేషు విపాప్మా విగతజ్వరః। రాజ్యం భోక్ష్యసి ధర్మేణ సుఖీ విగతకల్మపః
ఆ పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేసి, పాపాలు, బాధలు తొలగిపోయి, మీరు ధర్మపరంగా రాజ్యాన్ని అనుభవిస్తూ, సుఖంగా, పాపరహితుడిగా ఉంటారు.
భవాంశ్చైనం ద్విజశ్రేష్ఠ పర్యటన్తం మహీతలమ్। త్రాతుమర్హతి విప్రాగ్ర్య తపోబలసమన్వితః
ద్విజశ్రేష్ఠుడా! తపస్సు శక్తితో నిండిన మీరు, భూమిపై సంచరిస్తున్న యుధిష్ఠిరుని రక్షించాలి.
గిరిదుర్గేషు చ సదా దేశేషు విషమేషు చ। వసన్తి రాసా రౌద్రాస్తేభ్యోరక్షాం విధాస్యతి
పర్వత కోటల్లో, కఠిన ప్రాంతాల్లో ఎప్పుడూ భయంకరమైన దొంగల గుంపులు ఉంటారు. వారినుంచి మీరు రక్షణ కల్పించాలి.
ఏవముక్తే మహేన్ద్రేణ బీభత్సురపి లోమశమ్। ఉవాచ ప్రయతో వాక్యం రక్షేథాః పాణ్డునన్దనమ్
మహేంద్రుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, బీభత్సుడు కూడా లోమశుని గౌరవంగా పలికాడు: 'పాండునందనుడిని రక్షించు' అని.
[యథా గుప్తస్త్వయా రాజా చరేత్తీర్థాని సత్తమ। దానం దద్యాద్యథా చైవ తథా కురు మహామునే ।।]
రాజు మీ రక్షణతో తీర్థయాత్ర చేస్తూ, యథావిధిగా దానం చేయాలి. మహామునీ! మీరు కూడా అలా చేయండి.
తథేతి సంప్రతిజ్ఞాయ లోమశః సుమహాతపాః। కామయ్కం వనముద్దిశ్య సముపాయాన్మహీతలమ్
'అలా జరుగుతుంది' అని వాగ్దానం చేసి, అపార తపస్సుతో నిండిన లోమశుడు కామ్యకవనాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని భూమికి బయలుదేరాడు.
దదర్శ తత్ర కౌన్తేయం ధర్మరాజమరిందమమ్। తాపసైర్భ్రాతృభిశ్చైవ సర్వతః పరివారితమ్
అక్కడ కుంతీ కుమారుడైన ధర్మరాజును, శత్రువులను జయించిన వాడిని, తపస్వులు మరియు అన్నదమ్ములతో四చుట్టూ వలయముగా ఉన్నవాడిని లోమశుడు చూశాడు.
అత్యద్భుతమిదం కర్మ పార్థస్యామితతేజసః। ధృతరాష్ట్రో మహాతేజాః శ్రుత్వా తత్ర కిమబ్రవీత్
పార్థుని అపార తేజస్సుతో జరిగిన ఈ అద్భుతమైన కార్యాన్ని ధృతరాష్ట్రుడు విని, అక్కడ ఏమని అన్నాడో చెప్పు.
శక్రలోకగతం పార్థం శ్రుత్వా రాజాఽమ్బికాసుతః। ద్వైపాయనాదృషిశ్రేష్ఠాత్సంజయం వాక్యమబ్రవీత్
పార్థుడు ఇంద్రలోకానికి వెళ్లాడని విన్న ధృతరాష్ట్రుడు, అంబికా కుమారుడు, మహర్షి వ్యాసుడి ద్వారా తెలుసుకుని, సంజయుడితో ఇలా అన్నాడు.
శ్రుతం మే సూత కార్త్స్న్యేన కర్మ పార్థస్ ధీమతః। కచ్చిత్తవాపి విదితం యాథాతథ్యేన సారథే
సారథీ, పార్థుని తెలివైన కార్యాలు అన్నీ నేను పూర్తిగా విన్నాను. నీవు కూడా అవన్నీ నిజంగా, పూర్తిగా తెలుసుకున్నావా?
ప్రమత్తో గ్రామ్యధర్మేషు మన్దాత్మా పాపనిశ్చయః। మమ పుత్రః సుదుర్బుద్ధిః పృథివీం ఘాతయిష్యతి
నా కుమారుడు, లోక విషయాల్లో నిర్లక్ష్యంగా, మూర్ఖుడిగా, చెడు ఆలోచనలతో ఉండి, భూమిని వినాశనానికి గురిచేస్తాడు.
యస్య నిత్యమృతా వాచః స్వైరేష్వపి మహాత్మనః। త్రైలోక్యమపి తస్య స్యాద్యోద్ధా యస్య ధనంజయః
ఎవరైతే ఎప్పుడూ నిజమైన మాటలు మాట్లాడతారో, అటువంటి మహాత్ముడికి యుద్ధంలో ధనంజయుడు సహాయపడితే, మూడు లోకాలను కూడా గెలుచుకోగలడు.
అస్యతః కర్ణినారాచాంస్తీక్ష్ణాగ్రాంశ్చ శిలాశితాన్। నార్జునస్యాగ్రతస్తిష్ఠేదపి మృత్యుర్జరాతిగః
అర్జునుడు తన విల్లు నుండి కఠినమైన రాళ్లతో కూడిన పదునైన బాణాలు వదులుతుంటే, మరణదేవుడే అయినా అతని ముందుకు రావలేను.
మమ పుత్రా దురాత్మానః సర్వే మృత్యువశంగతాః। యేషాం యుద్ధం దురాధర్షైః పాణ్డవైః సముపస్థితమ్
నా కుమారులందరూ చెడ్డ మనసుతో, మరణానికి లోబడి ఉన్నారు. ఎందుకంటే, జయించలేని పాండవులతో యుద్ధం ఎదురవుతుంది.
తస్యైవ చ న పశ్యామి యుధి గాణ్డీవధన్వనః। అనిశం చిన్తయానోఽపి య ఏనముదియాద్యుధి
నేను ఎప్పుడూ ఆలోచించినా, గాండీవధారి అర్జునుని యుద్ధంలో ఎదుర్కొనగలవాడు ఎవ్వరూ కనబడటం లేదు. యుద్ధంలో అతనిని ఎదుర్కొనగలవాడు ఎవరు?
ద్రోణకర్ణౌ ప్రతీయాతాం యది భీష్మోఽపి వా రణే। మహాన్స్యాత్సంశయోలోకే న తు పశ్యామి నో జయమ్
ద్రోణుడు, కర్ణుడు, లేదా భీష్ముడు కూడా యుద్ధంలో ఎదురైతే, లోకంలో గొప్ప సందేహం కలుగుతుంది. అయినా, మనకు విజయమని నేను చూడలేను.
ఘృణీ కర్ణః ప్రమాదీ చ ఆచార్యః స్థవిరో గురుః। అమర్షీ బలవాన్పార్థః సంరమ్భీ దృఢవిక్రమః
కర్ణుడు గర్విష్ఠిగా, నిర్లక్ష్యంగా ఉంటాడు; గురువు వృద్ధుడు, మన పెద్దవాడు; పార్థుడు కోపంగా, బలంగా, ఉగ్రంగా, దృఢ సంకల్పంతో ఉంటాడు.
భవేత్సుతుములం యుద్ధం సర్వస్యాప్యపరాజితమ్। సర్వే హ్యస్త్రవిదః శూరాః సర్వే ప్రాప్తా మహద్యశః
ఈ యుద్ధం అందరికీ భయంకరంగా, జయించలేనిదిగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే అందరూ ఆయుధాల్లో నిపుణులు, వీరులు, గొప్ప కీర్తిని సంపాదించారు.
అపి సర్వేశ్వరత్వం హి న వాఞ్ఛేరన్పరాజితాః। వధే నూనం భవేచ్ఛాన్తిరేతేషాం ఫల్గునస్య వా
వారు అందరికీ రాజ్యాధికారం కావాలనుకోకపోయినా, ఓడిపోయిన తర్వాత ఫల్గునుని మరణమే వారికి శాంతిని ఇస్తుంది.
న తు హన్తాఽర్జునస్యాస్తి జేతా వాఽస్య న విద్యతే। మన్యుస్తస్య కథం శామ్యేన్మన్దాన్ప్రతి సముత్థితః
అర్జునుని చంపగలవాడు లేడు, గెలవగలవాడు కూడా లేడు. మూర్ఖులపై అతని కోపం ఒక్కసారి రగిలితే, అది ఎలా శాంతిస్తుంది?
త్రిదశేశసమో వీరః ఖాణ్డవేఽగ్నిమతర్పయత్। జిగా పార్థివాన్సర్వాన్రాజసూయే మహాక్రతౌ
దేవతాధిపతులతో సమానమైన ఆ వీరుడు, ఖాండవ వనంలో అగ్నిని తృప్తిపర్చాడు. రాజసూయ యాగంలో అన్ని రాజులను జయించాడు.
శేషం కుర్యాద్గిరేర్వజ్రో నిపతన్మూర్ధ్ని సంజయ। న తు కుర్యుః శరాః శేషం క్షిప్తాస్తాత కిరీటినా
సంజయా, పర్వతంపై పడిన వజ్రాయుధం కొంత భాగాన్ని మిగిల్చవచ్చు. కానీ కిరీటధారి వదిలిన బాణాలు ఏమి మిగలవు.
యథా హి కిరణా భానోస్తపన్తీహ చరాచరమ్। తథా పార్థభుజోత్సృష్టాః శరాస్తప్స్యన్తి మత్సుతాన్
సూర్యుని కిరణాలు జగత్తులోని చలించేవాటినీ, నిలిచేవాటినీ కాల్చినట్లే, పార్థుని భుజం నుంచి వదిలిన బాణాలు నా కుమారులను కాల్చిపెడతాయి.
అపి తద్రథఘోషేణ భయార్థా సవ్యసాచినః। ప్రతిభాతి విదీర్ణేవ సర్వతో భారతీ చమూః
సవ్యసాచినుడి రథధ్వని వినగానే, భయంతో భారత సేన అంతా చుట్టూ చీలిపోయినట్లుగా కనిపిస్తుంది.
సముద్ధరన్ప్రవపంశ్చైవ బాణాన్ స్తాతాఽఽతతాయీ సమరే కిరీటి। సృష్టోఽన్తకః సర్వహరో విధాత్రా భవేద్యథా తద్వదవారణీయః
కిరీటధారి యుద్ధంలో బాణాలు ఎక్కించి, వదులుతుంటే, సృష్టికర్త అంతకుడిని సృష్టించినట్లుగా, అందరినీ సంహరించడానికి వచ్చిన మరణదేవుడిలా కనిపిస్తాడు. అతన్ని ఎవరూ ఆపలేరు.
యదతత్కథితం రాజంస్త్వయా దుర్యోధనం ప్రతి। సర్వమేతద్యథాతత్త్వం నతు మిథ్యా మహీపతే
ఓ రాజా, నువ్వు దుర్యోధనుని గురించి నాతో చెప్పింది అన్నీ నిజమే, ఏమాత్రం అబద్ధం కాదు, ఓ భూమిపతి.